Skip to main content

Full text of "Dain spioradail"

See other formats


Digitized by the Internet Archive 
in 2013 



http://archive.org/details/dainspioradail1836gran 



DAIN 



SPIOR AD AIL. 



LE PARUIG GRANND, 

ANN AN STRA-SPEA, 

sgireachd;aberneich. 



Ps. oxxxiiiv. 5. — Seìnnitih iad coel ann an slighibh iehobhak, 
Eph. V. 19. — Le salmaibh, le oran', 's le laoidh'bh ; 
Ps. Ixxxix. ì. — 'S Iri beachd aii" a mhorachd, 'us seinn air a tbroeair; 
''s. cxix. 113.' — Ni e snauainteanan feolmhor a chlaoidb. — 



MONTREAL : 
PRINTED BY J. STARKE & Co. 

1836. 



PREFACE. 



SingÌDg is practìsed by almost every nation under lieaven, 
«suid it has been found in every age to have a powerful ope- 
ration upon the mind — to elevate it above trifling things — 
to comfort it under afflictions and trials — to banish sorrows 
and cares, — and to strengthen the heart for great achieve- 
ments. Christians are not only invited to thìs cheerful ex- 
ercise, but positively commanded, to teach and admonish one 
another with psalms, and hymns, and spiritual songs, singing, 
and raaking melody to the Lord, with grace in their hearts, 
Col. iii. 10. And we have seen with our eyes that where 
true religion is in a prosperous state, there is singing and 
the voice of gladness in the dwellings of the righteous-— 
Ps. cxviii. 1 5. ; and seldom can a company (particularly 
pious young people) meet wìthout joining their voices to- 
gether, to sing the praises of God. On the other hand 
when the children of Zion, hang their harps upon the willow 
trees, and cannot sing the songs of Zion, it is one proof that 
they are too near the Babal streams, and not drinking abnn- 
dantly out of the river that makes glad the city of our God. 

When the morning-stars sang together, all the sons of 
God shouted for joy — Job, xxxviii. 7.; and shouting for joy 
will be a part of the joyful work of the saints in the eternal 
world. 

The Highlands of Scotland have been notable for singing 
in ages past, and a number of men appeared among them, 
who had the best of talents for poetry ; but alas, true piety, 
self-denial, and devotedness to God, were little known among 
them ; and then their beautiful talents for poetry were pros- 
tituted for the worst of purposes — for the praise of some 
men, and the disgrace of others ; and their vain and profane 
songs were awfally corrupting the morals of the youth, who 
took the greatest delìght in them. And their brethren in 
other places who enjoyed the gospel in its purity, for ages 
neglected the Highlanders, although they were a very in- 
teresting race of men, and always found among the bravest 
and best defenders of our country. 



iv 



At last like Moses it came into the hearts of some to visiv 
their hrethren; Societies were established ; the Scriptureal 
were circulated ; Preachers were sent forth ; and Gaelid 
Schoels were instituted — and now hy the blessing of the 
Lord, it ìs well known that their labour was not in vaìn. Itj 
was a glorious day for the Highlands, when the Scriptures, 
the Psalms and Hymns were translated into their native 
tongue : but hitherto they had no spiritual songs, that they 
could sing in private, and with their old Highland Airs, tiJl 
Dugald Buchanan, of Rannach, appeared, a father in Israel. 
He spent his time and his talents in teachìng them to read, 
preaching the Gospel to them, and composing spiritual songs 
for their edification and comfort. His Poems have not 
yet been equalled, and will never be excelled. Many 
thousand copies of his little book have been sold, but his 
race was run, before he composed such a variety as would 
suit Christians in every situation. 

About twelve years ago I composed a few Poems ; and by 
the advice of some friends, published them. As to their 
merit it is not for me to judge, only they got a wide circula- 
tion ; and good judges say, thàt if they do no good they 
wiU do no harm ; and it is well known that in every part of 
the Highlands they are sung, and a vain song is seldom 
heard. Three Editions have been sold off ; and for years 
back they are out of print. Finding still that there is a de- 
mand for them, and having several new ones to add to them, 
we publish the whole in one little volume, 

Some have been saying that I published them for my tem- 
poral benefit, but I hope I have a higher aim ; and those 
with whom I was dealing know, that it was very little profit 
that ever I reaped from the sale of them. That souls may 
reap the benefit, and the Lord may have the glory, is tht 
desire and prayer of your servant, 

PETER GRANT. 



DAxN SPIORABAIL. 



GRADH M' FIIIR-SHACRAIDH. 

*Se gradh m' Fhir-Sbaoraidb a bhios na cheol domh, 
*S ann air bu choir dhomb, bhi deanamh sgeul ; 
F'a n'se thug coir dhomh, le fhuil a dhortadh, 
Air-saorsa ghloirmhoir a chloinne fein : 
*S e sud an t-oran a 'bheir dhomh solas, 
Co fhad *s is beo mi sa chruinne-che ; 
'S'nuair tlieid mi dhachaidh, a' gleann nan deoir so, 
Se sud mo cheol anns an t-saoghal chein. 

Ge d' tha mi taireal a 'measg mo chairdibh, 
Thoabh gur ann dhasan a thug mi speis ; 
Mar thubhairt lob, tha m' Fhear-Saoraidh beo, 
'S tha rais an dochas gu 'm faic rai e ; 
Tha mi n dochas a dol na chomhdail, 
Anns na neoil, 'nuair a thig e fhein ; 

ni *n sealladh mor sin, dbeth aghaidh gloirmhor, 
Na h-uiJe bron a chuir uam 'us deur. 

Tha doimhne 'us aird* ann an gradh an t- Slanuighfhea 

Nach gabh aireamh, na cuir an ceill; 

Ach chi sinn moran na bhreith, 's 'na bhas deth, 

'Us chi sinn pairt deth 's na h-uile ceum : 

Chi sinn e tighinn o staid co arda, 

'S gur ann dasan bha aing'lean De — 



6 



A' deananah aoraìdh, le an anam.iiblì crabfiach, 
'S an aghaìdii sgail air le 'n sgiathibh fhein. 

Ach rinn e mhorachd' *s a ghloir sin fhagail, 
*Us ann dh'fhas e na dìjuiìie tiuagh; 
Bha 'n Ti a b* aird air a bhreltli 'san stapul, 
An t-ait' bu taireal a' measg an t-slaaigh ; 
Cha 'n ann le raorciiuis a fhuair e arach, 
Cha 'n ann le ailghios chaidh thogail suas; 
Bu duinc craiteach o bhreith gu bhas e, 
Cha 'n fhac iad aillteachd air bith na ghruaidh. 

Bu duine bronach air ioraa' doigh e, 

O 'nuair a thoisich a thurua sgith ; 

Air sou a ghì aid}i thug iad fuath gu leoir dha, 

'S bha iad 'ga fhogradh o thir gu tir ; 

Bha na h-IiUlliaich gu dlu an toir air, 

A chura a Jeonadh, 's a chuir fo chis ; 

Fa n* bha dorch'das air an codach, 

Is gu 'm b'e ghloirsan an soius fìor. 

Cha d' rìnn e tair air an dreara bha ard dhiu, 

Ach thug e 'n ait dhoibh, 'us phaigh e cis ; 

'Us air na sraidibh clia clnial iad ard e, 

*S nuair fhuair e chaineadh, cha d' chain e ris; 

Le meud a ghairdeachas ann ar slainte, 

Chuir e an naire ann neo-bhrigh ; 

'S le meud a ghraidh dhuinn ghabh e ar naduir, 

A chum ar tearnadh o'nt-slochd a b'isl'. 

Anns a cheart naduir 's na pheacaich Adhamh, 
*Nuair tbug e 'm bas air shliochd gu leir, 



7 



*S ann rinn an Slan-fhear gach m *n aird dctbj 
*S an laglì rinn ardach le umhlachd fein ; 
*S a chum ar tearnadh o chumhachd bais, 
Leìg e bhcath bhHn, a* deananih 'n aird na reit* ; 
*S a cham a bhrath'rean a thoìrt ga Pharas* 
D'fhuillinof e 'm bas air a chranna-cheus, 

O sibhs' a thainig a dh'ionnsuìdh fhabhair, 

Fa 'n 's e bhas rìnn ar tarruing dlu ; 

Seallaidh 'n arda ri sliabh Chaìbhari, 

*S chi sihh a ghradh ann an solus ur; 

Cha 'n e na sgailean bh'aig Maois *san fliasaicb, 

'Tha 'n t-Uan-caisg' air cliuir a cul ; 

*S tha *n Ti as: basach* rinn sabhacli Daibhidb, 

*S a bhi* aìg na faidhean am beachd an suil, 

Chi sibh *n caramh tha air an t-Slan'fhear, 

Mar dliinnis Daibhidh gu'm biodh a chuis; 

Tha tairbh Bhasan air tional lamh ris, 

*Us iad 'ga gliathadh 's na h-uiie taobh ; 

Gach neach a dh^eirich, bha deanamìi sgeol mr, 

Rinn iad an treigsinn, *s an cuir aìr cul ; 

*S Uan-De aca nis 'ga reubadh, 

*S e 'n deigh cheusaidh, *s 'ga chuir san uir. 

Anns an uìr chuìr iad Rigli nan duil, 
Gun aon duil ri e thighinn beo ; 
Ach an Leomhan do threubh ludaidh, 
*S ann a dhuisg e le cumhachd mor ; 
Dh'fhag e 'naimhdean 'us cinn bliruit ac*, 
Air a chid-thaobh na'n luidhe leoinnt'; 
Thog e *n uachd'ranachd air a gliuailìibh, 
'Us chaidh e suas, *s ana dh'ioonsuidb gloir. 



8 



GEALLADH AN T-SLANUI-FHEAR. 



Is iongantach co grasmlior, 

tha Slanuigh-fhear nam buadh, 

Cna'n eil nith ni sta cìhoibh, 

Nach do phairtich e ri shluagh ; 

Ge d* nach do gheall saibhreas, 

*Thoirt dhoidh an taobhs'do'n uaigh ; 

Gheall e sith us aoibhneas dhoibh, 
an oighreachd ata Shuas. 

*S e crheall e ann na fhirinn — 

c? 

Do na fireanaibh gu Jeir, 

Gur ann trid ioma' trioblaid, 

Theid iad 'stigh do rioghachd Dhe, 

Ach annam-sa bithidh sith agaibh, 

Deir losa riu le bheul ; 

*S ge d' dhean an saoghail tair oirbh, 

Cha'n fhag mi sibh, 's cha treig. 

Bithidh fuath nan uile dhaoine dhuibh, 

'S cha *n ìongnadh ge do bhi ; 

*Bhrigh gur ni ro fhaon leo sibh — 

Bhi leantuinn aobhar Chriosd ; 

Ach 'mheud 's gur mìs 'thug saorsa dhuibb, 

*S nach ann deth 'n t-saoghal sibh ; 

Ni iad tric 'ur caiueadh dh*fheuch — 

An aicheaidh sibh 'ur Righ. 



9 



Ach iad-san uil dh*aicheas mì, 
An lathair a t-sluaigh gu leir ; 
Cha 'n fhaigh iad coir, cha'n airidh iac 
Air pairt dheth rioghachd Dhe. 
*Nuair thig mi ris le gairdeachas, 
Chum slaint* do m' mhuinntir feinj 
Bithidh mis* an sin 'ga 'n aicheadh-san, 
An lathair aing*lean Dhe. 

Co'r bith dh'iarras fabhar orm, 
*S nach gradhaich mi ni *s mo — 
Na athair, 'us mhathair, 
A chlann, 'us a mhnaoi phosd', 
Cha*n aidich mis' os aird' e, 
An lathair Righ na gloir ; 
Mur tog e chrann-ceusaidh, 
'S mo leanmhuin fein gach lo. 

Ach sibhs, a lean gu dilis mi, 
Le cridhe fior gun gho ; 
A threig gach ni bha priseal leibh, 
'S a chuir fo chis an fheoil ; 
Ma ghluaiseas sibh 'san fhiriun, 
Bithidh *ur sith mar abhainn mhor; 
'S le buanachd chum na criche dhuibl 
Theid sibh do Rioghachd na Gloir. 

Na dibiribh 'san fhasach so — 
Mo ghras a chuir an ceill ; 
Innsibh anns gach aite, ga* n, 
Do bhasaich aon Mhac Dhe ; 
Thugaibh gu saor do chach uaibh, 
An ni thug slaint* dhuibh fein ; 



10 



*S ma chreideas iad an t-Slanuigh-fhear, 
Cinnt, rinn e *n aird an reit. 

An aithne nuadh a dh'fhag mi dhuibh, 

Is aill leam cuir an ceill ; 

Gu'n aithnich iad mo chairdean-sa, 

Le meud an graidh d*a cheil ; 

Coi'lionaibh nis mo ghardeachas, 

Gu'm bi sibh ghnath gu reidh ; 

'S bithidh mis ag ullach' aite dhuibh, 

A stigh am Pharas De. 

Ge d' tha sibh lag, cha churam duibh, 
'S bhur suil ri Righ na Gloir ; 
*S laidir air 'ur cull-thaobh mi, 
*S mo gradh dhuibh ur gach lo ; 
Na h-uisgeachan cha mueh iad sibh, 
Ge d* dhuisg na tuinn gu mor ; 
'S an teine cha dean ciuradh oirbh, 
Bithidh sibh 'san fhurnais beo. 

Ni beagan laithean doruinneach, 
Bhur toirt gu solas buan ; 
Slan le luchd an fhoirneart, 
Tha bhur dochas ri dol suas ; 
Bheir mi trid ghleann nan deoir sibh, 
Mar cheannard seoilt' go m' shluagh 
*S bheir mi thar abhainn lordan sibh, 
*Ga'r comhlach' aig a bhruach. 

'N sin toisichidh neo-bhasmorachd, 
thig slaint o mo ghnuis ; 



11 



'S gheìbh sibh chum *ur gairdeachas, 
Gu brath bhi seinn mo chliu ; 
Bheir mi le m* lamh, gu fhabharach, 
Na deoir a bharr *ur suil ; ' 
'S tha leigheas anns an aros sin, 
Ni slan an cridhe bruit'. 

Cha chluinn sibh bron, no eigheach ann, 

No bas no pein, no caoidh ; 

'S cha 'n iarr sibh solus greine ann, 

Gu feuchain air gach taobh ; 

Bitbidh *n Ti *ta uile-leirsinneacb, 

E fein na sholus dhuibh : 

'Us ni lath'rachd aoibhinn sibhj 

*S bithidh ghradhs' *n 'ar beul a chaoidh. 

Chi sibh an sin an aireamh, 

Deth na brath'rean a thug buaidb, 

Air tionail as gach aite ann, 

O *h airde-deas *us tuath ; 

*N uair bheir e stigh d' an aros sin, 

Na traillean bha co truagh ; 

Nach iongantach co grasmhor, 

*S a ta Slanuigh-fhear nam buadh ! ! ! 



EIFEACHD A«M FUIL AN UAIN. 

O ! *s ann tha 'n eifeachd a'm ftiil an Uain, 
Chum ar n* eacearta ghlanadh uainn ; 
Ach *s bochd an sgeul a ta nis ri leugbadh, 
Nach 'eil speis d*i do reir a luach. 



12 



Tha daoine gorach air slieol na dha, 

Nach aiU leo 'n dochas a chuir 'na bhas ; 

Theid iad an di le bhi dhiobhail eolais, 

Air 'n fhuil chaidh dhortadh a chum air slaint.' 

*S an dream thug speis da cha dean iad uaill, 
Fa 'n *s e chaidh cheusadh an ait*a shluaìgh; 
Cha 'n ann diu' fein a fhuir iad an reite, 
Ach leis an eifeacd bha 'm fuil an Uain. 

'S e fein da 'n eiginn an cumail suas, 
'N uair thig deuchainnean iomadh uair ; 
Tha mheud deth thruaill'eachd a ghnath' mu,n cuain 
dhoibh, 

*S nach faigh iad buaidh ach le fuil an Uain. 

Tha daoine saoghalta'an gaol gach uair, 

'S ann air na caoraich, a thaobh o'n Uain ; 

*S tha 'n leomhan beuchdach a ghnath aig goath*rach*, 

Dh' fheuch* co dh'fhaodas e shlugadh suas. 

fanaibh dlu' chum 's nacb toir e buaidh ? 
Na tugaibh geiU da' *us theid e uaibh ? 
*S a shaighdean teinnteach ni sibhs mhuchadh, 
Fa 'n rinn sibh cumhnant le fuil an Uain. 

0*bithibh ladair le airmeachd Dhe, 

*Us creidimh, slainteal agaibh mar sgeth ; 

*S 'nuair bhios an namhad ag iarraidh fath oirbh, 

Le cainnt an t-Slanuigh-fhear dunaibh bheul. 

*Nuair bhios e feoraich an bheil sibh sgith, 
Innsibh dha gu'n do bhasaich Criosd ; 
*S gu *m bheil gu leoir ann na fhuil chaidh dhortadb, 
♦ *S gu 'm bidh bhur dochas ann h-uin na crich. 



13 



'N sìn thig e*n cairdeas, *us their e ribh^ 
Gur sibhs' an aireamh tha fabhar Dhe, 
*Us ge do ghhiaiseadh sibh nis* mar's aill leibh, 
Gu*m bidh sibh tearuinnte feadh gach re. 

Ach innsibh dha, gur iad cairdean De, 

Aig am bheil aitheanta, *s ni d'an reir 

An dream nach aicheadh 'n latliair an t-sluaigh e, 

'S a leannas 'n t-Uan ge b'e taobh a theid. 

'S e cuilbheaìrt Shatain bhi laidir, treun, 
Tha fagail cairdean gun ghradh d'a chel ; 
Feuchaidh se faillingean dhoibh 's na brath'ribh, 
Dh'fheuchainn 'n tar e an cuir o cheil ! 

O ! 's ann tha feum air caithris buan ; 
'S a ghnath bhi 'g eigheach ri Righ nan sluagh 
Oir cha'n eil ni chumas duinnt' ri cheil iad, 
Mar dean an eifeachd tha 'm fuil an Uain. 

Ach trid an Ti thug an t-sith mu'n cuairt, 
Cha^n eil ni anns nach faigh iad buaidh ; 
Ce dhiteas, no leigeas sios iad ? 
'S fear coimhid Israeil 'ga 'n cumail suas; 

Air feadh na fasaich 's e fein an cuU, 

Oir tha iad dha mar tha cloich a sh uil ; 

'S tha ghealladh grasmhor nach dean e 'm fagail, 

'Nuair thig am bas gu* n toirt h-uin na h-uir. 

Trid ghlinn a bhais bios e ghnath na*n coir, 
Gus an sabhalair iad fadheoidh ; 
'S am bi iad tearuinnte o gach namhad, 
Anns a Chanaan tha lan deth ghJoir. 

B 



1 



14 



'S 'nuair bliios iad thall o na h-uìle truaigh, 
'S ag cuir an ceill co thug dhoibh a bhnaidh 
Cha bhi h-aon nach cuir ris sheula' 
Gur ann bha eifeachd am fuil an UAIN. 



BUACHAILLEAN ISRAEIL 

*S E thuìrt an t-Ard Bhaachail, tha sliuas ann gloir, 
Dh'fhag mi mo chaoraich ann *n saoghal nan deoir ; 
Cheannuich mise gu daor iad, bha mo ghaol doibh co mor> 
*S mar bhith gu*n d rinn mi 'n siioradh cha d'fbaod iad 
bhibeo 

Nis gheibh iad an durachd mur diuilt iad dhomh geiU, 
Gheibh iad buachaillean iulmhor a stiuras an treud ; 
*Ni 'm beath*chadh an comhnuidh le beo aran o neamh, 
*S dhoibh a theagaisgeas eolas air Orduighean Dhe. 

Aithnichidh sibhs na buach'llean a fhuar dheth mo ghras, 
*S e 'n toil-inntìnn gu buan bhi toirt luaidh air mo bhas, 
Cba chunnt iad ach suarach gach cruaidh-dal *ìis cas, 
Fa'n tha*n suil ris duais o na Bhuachail is aird. 

Chaidh mo chaoraichs' air chall air na beanntaibh gu leir, 
*S rinn luchd faìre dall moran call air mo threud ; 
Ach na buachaillean seolta fhuair eolas uam fein, 
Bheir iad dhachaidh do m* chro iad, le seoladh mo bheul. 

*S nuair gheibh iad 'sa chro iad, *s e 'n solas gu lier, 
Bhi beatli'chadh le eolas, gach seors' tha'nn san treud ; 
Cuid le fior bbainne blath, raar tha 'naduir am feum, 
*Us cuid le biadh laidir, 'nuair dh'fhasas iad treun. 



15 



Cha bheathaich mo chaoraìchs' iiu* plaosgain gun staj 
S ri teagasg mi-naomha cha taobh iad ga brath ; 
Cha urr' iad a bhi beo, mar bhios moran deth chach, 
Fo eisdeachd an t-seorsa tha gun eolas air gras. 

Cha 'n iarr mo bhuach'leansa buanachd dheth 'n treud, 
No bhi na'n daoine saibhir oscionn oighreachd Dhe; 
Ach le cridheachaibh deonach, dol romp' anns gach ceum, 
S ag iarrfiidh Righ na gloir bhi ga'n seoladh na'm feum. 

'Na'n codal 's na'n duisg, 's e 'n curam do ghnatb, 
r, Bhi neartach' nan gluinean a ta lubadh gu lar ; 
ui nithean tha bruite bhi ga'n dunadh an aird, 

Le leighisibh as ur a thig o Ughdar nan gras. 

Àch buach'lean gun churam, a leìg dhiu' bhi ri feum, 
'S a sealltuinn mu'n cuairt air son buanachd dhoibh fein, 
Chuir iad fein agus Satan an aird le cheil, 
'S raa fhuair iads' an tuarasdal, fhuair eis^ an treud. 

5 iTha *m faidh Esaias doì dan air an cliu, 
j' Buachaillean dall, 'us coin bhalbli thuirt e riu ; 
Coìdlidh iad samhach, gun eolas gun iul, 
*Us tabhannaich cha dean iad air beul na air culL 

Tha *m faidh leremias a ris cuir an ceill, 
' Nach eil buachaillean Israeil dileas do'n treud ; 

Leigheas iad gu h-aotrom gach aon bha fo creuchd, 
I Le sith thoirt do dhaoine gun naomhachd d*a reir. 



Tha *m faidh Eseciel, d'a reir mar bha cacb, 
A dearbhadh a mi-bheusan, le reusan no dha, 
Gheall iad, le'm breugan, d*an eucoireach slaint, 
a h-aon cha robh pilitinn o iuntinn a bhais. 



16 



*S 'nuair thainig an Slaniiighfhear a bhain anns an fheoi], 
Dhinnis e mu'n deithinn, E fein agus Pol : 
Thig iad an eudaidh chaorach gu daoine thoirt leo, 
Ach madaidh-allaidh ghargiad a raharbhas gu leoir. 

Bu choir do chinn-iuil bhi ag stiuradh an treud, 
'S an teagasg bhi ga'n urach, mar dhriuchd air an fheur ; 
Ach tha'n dream ud gun churam, neo-iulmhor iad fein, 
'S tha Peadar agas lude toirt an cliu dhoibh d'a reir. 

Is tob'raichean deothach, 'us neoil iad gun uisg', 
Garbh thonnain beucach nach geiU, ^s nach gabh fois ; 
Ruith iad an slighe Chain, gun ghradh mar bha eis, 
'S tha inntinn Bhalaim do ghnath dol na'n cois. 

Ach buachaillean mo ghaol-sa, tha saothrach' gach la, 
'S tha beathachadh mo phobuìl aig tobair na slaint ; 
Tha seoladh mo sliluaigh air na cluaintibh is fearr ; 
*S nach dean tair air a h-aon air na shaoth'rich mo ghras. 

Ge d' gheibh iomadh sarach' o chach anns an fheoil, 
Bithidh iadsan am Pharas, 's bithidh cach ann am bron ; 
Theid iad h-uin a bhais, deanamh gairdeachas mor, 
*nuair thogas iad an cinn, bios iad seinn ann an gloir. 

*Nuair thig latha mor a chuairtich, bithidh uamhas air 
cach ; 

Ach eiridh mo bhuach^eansa deanamh luathghair. 
Gheibh iad airson duais, mar chrun uaill ann an la, 
An dream a bha le'n seol' air a threorach 'gu slaint'. 

Ach eiridh na cinn-iuil a bha stiuradh nan dall, 
Dh'fheuch an aidich Righ nan dull iad 'snach cunnt e*n 
call 

Ach ni dealradh a shuilean an sgiursadh air ball, [nall. 
Gu teine nach gabh muchadh, gun duil ri tighinn na 



17 



*S ^nuaìr a thìonndas iad, chi iad na firean gu leir, 
*Us chi siad mo chìpearean a'libhrig an treud ; 
*S air an deanaiìih sgiamhach le h-iomhaigh Mhic Dhe 
CJhura deah'adh gu siorruidh mar ghrian anns an speur. 



CALBHARI. 

"^S TRic mi smuaineach, 's mi m'aonar, 
Gum bheil an saoghal so truagh ; 
'S iomadh bron tha ri fhaotainn, 
Air an taobh so do'n uaigh ; 
Feumaidh oighreachean neimh, 
A dhol trid dheuchainnean cruaidh;^ 
Ma'n ruìg iad an oighreachd, 
^Sam bheil aoibhneas bith-bhuan^ 

Ach tha aon ni 'ga *n leonadh, 

Gu'm bheil an comhnuidh *s gach uair. 

Mar bha Lot ann an Sodom, 

A' faicìnn doi-bheart an t-sluaigh ; 

A' faicinn cairdean, 's luchd-eolais, 

Agus moran co truagh ; 

*S gur e bhi toileach' na feola, 

An ni sonruicht' tha uath, 

Cìod a dhitheas, ciod a dholas, 
Ciod bheir solas an traths ? 
Ciod ni sgiamhach an f heoil duinn 
^S e tha moran aig radh ; 

b2 



18 



Caìd le aidhìr *s le sugradh, 
Caithidh 'n iiine gun sta ; 
*S iad a ghnath co heag curam 
Ris na hruitean gheihh has. 

*Nuair a chuimhneas mi'n caramh, 
*S tric a dh'f hag e mi sgith ; 
*S tric a mhill c mo ghaird^chas, 
*Nuair a b'fhearr bhiodh mo shith ; 
Daoine truagh bhi na'n trailean, 
Aig an namhaid fo chis ; 
'S fearr leo striochdadh do shatan, 
Na bhi na*n cairdean do Chriosd. 

Cha *n eil na'n obair ach trailleachd, 
'S cha 'n eil ach has ann na*u duais ; 
Us iad fo chorruich an Ard-Righ, 
Fa'ns ann dha's* thug iad fuath ; 
Sliochd ceannairceach Adhaimh, 
*S bochd an caramh ri luaidh ; 
Ach tha mheud 'sa f huair tearneadh, 
Ann am fabhar an Uain. 

'Nuair a leubhas mi *m Biobal, 

Gheibh mi sgriobht* anns gach ait', 

Gu'm bheil iad sud, leis an f hirinn, 

Air an diteadh ma thrath ; 

Dh'f hag na Scrioptuirean shios iad, 

Mar luchd di-meas air slaint' ; 

*S mur beirear a ris iad, 

*S e sud is crich dhoibh — am bas. 

A dhuìne thruaigh, tha*n staid nadur, 
*S nach eil a'm fabhar ri Dia ; 



19 



Tha thu leantuin nan sgail sin, 

A chaoidh nach sasuich do mhiann ; 

*S cha toir lagh nan deich aitheantan, 

Dhuitse tearnadh, no dion : 

As eug'ais umhlachd 's gach pairt deth, 

Cha d*thug e slaint' do neach riamh. 

Ach ma 's slaint' tha thu 'g iarraidh/ 

Ruig na braithrean 'ta sgriobht* ; 

Tair as o Shinai tha fìadhaich, 

*S teich gu Sliabh Chalbhari ; 

*N sin chi thu ceartas 'ga riarach', 

Agus Dia a' deanamh sith ; 

*S Mac a ghaoil toirt lan dioladh, 

A chum ar dion o dhol sios. 

Chi thu *n sin air a cbeusadh, 

An t-aon eiric a bh'ann ; 

*Neach a ghiulan ar eu-ceartan, 

E fein air a chrann; 

Feuchaidh 'lotean, 's a chreuchdain, 

Gu'n d'thug e speis do na chlann ; 

feuchaidh cumhachd as-eiridh, 
Gur Eis, E Fein, a bha ann. 

So am Prionns^ so 'n Slanui'f hear, 
So Immanuel fein ; 
So carraig nan alltain, 
*San.daingneach laidir ri feum; 
So an Ti tha toirt slainte, 
Do shiol Abr'aim gu leir ; 
'S an dream a dh'ol as a lanachd-s*, 
Bithidh iad tearuinnt' gach re. 



Sibhse tha caithidh bhur storais, 

A' ruith nan solasain faoin ; 

Thigibh nis, agus olaibh 

De 'n uisge bheo tha gu saor ; 

*S biadh gu firinneach fheoilse, 

Deir Righ na gloir ri daoin' ; 

*S is aijiainn lan deth gach solas, 

An fhuil chaidh dhortadh a thaobh. 

O, sibhse tha ri saothaìr, 
Thigibh, 's aomaidh 'ur cluas ; 
Cha'n eil ni tha o dhaoine, 
Nach eil gu saor aig an Uan ; 
Togaibh chuing-san tha aotrom, 
Agus foghlumaibh uaith ; 
*S creidsinn anns mar Fhear-saoraidb, 
Bheir air an t-saoghail so buaidb. 

Bheir e buaidh aìr an f heoil doibh 
^S togradh gorach chlann daoin; 
Air ardan, 's air morchuis, 
'Us air na solasaibh faoin ; 
*S ni e 'n inntin a threorach*, 
Chum bhi beo air a gliaol; 
Ann an dochas a ghloir-sa, 
Air'n d'thug e coir dhoibh gu saor. 

^Se dochas a ghloir-sa, 
Chumas beo iad 'sgach cas ; 
'S gus an d'thcid iad thar lordan, 
Bithidh an dochas a* fas ; 
"^Nuair bhios dochas an fhirean, 
Aig toirt sith aig a bhas ; 



*S ann bhlos doclias a chealg-fhir. 
A dol air falbh uaith niar sgail. 

'Nuair tliig a chuis gqs an deuchaìnn, 

'S mor a feum bhios air gras, 

Mur hi na fior nithe fein ann, 

Cha bhi feum ann an sgail ; 

Ge d* bhios cealg-f heara mor, 

A' cumail cleoc orra an traths' ; 

Cha d'theid a h-aon dh'ionnsuidh gloir dhiu', 

Tha lehobhah aig radh. 

Cha b'urra' an t-aingidh bhi beo, 

*S an rioghachd ghloirmhoir tha shuas ; 

Fa'n bhiodh inntinn co feolmhor, 

Lan raorchuis, 'us uaill ; 

Cha b'e gradh bhiodh 'ga threorach', 

'S cha b'urr' e ghloir thoirt d'an Uan ; 

Cha mho thuigeadh e 'n t-oran, 

Tha na cheol doibh 's gach uair. 



GOIGRICH. 



O' 's mithich dhuinn gluas'd, 

Agus siubhal gu l^ath, 

Cha bhi ar laithean ro bhuan fo'n ghrein ; 

*S coigrich sinn 'us luchd cuairt, 

'G iarraidh an duthaich tha shuas, 

Tha ar dachaidh, us duais air neìmh. 



*S fasach ullartach, thruagh, 

Anns am bheil sinn air chuairt, 

Cha*n eil fois duinn, na suaimhneas ann ; 

Ach tha ar suilibh riut fein, 

Tha air neimhibh nan speur, 

Thoir oirn* gu'n ruith sinn an reis gu ceann. 

*S ann air t-ainm bhis sinn luaidh, 

*S ma bhios tu leinn bheir sinn buaidh. 

Ge d' robh an saogh'l 'gar ruag' gu teann ; 

Dh'aindeoin Pharaoh, ^sa shluagh, 

Theid sinn thar a mhuir ruadh, 

*S bheir sinn tuillidh is buaidh aig a cheann. 

*S ann a ta slnn *san uairs*, 

Mar luing air a chuan, 

A measg nan tonn ata uabhrach, ard, 

Ach *s treis an Tl sin tha shuas, 

Na tuiltean droch shluaigh, 

'S tu chaisgeas am fuaim 'nuair *s ailL 

*Stu bheir aìrd ardan an gnuis, 
Gu tamh ghabhail 'san uir, 
*S theid an aillteachd air cull gu leir ; 
Ach do d' phobul bochd, bruit*, 
Bios tu fein air an cull, 

^S le do ghras ni thu'n stiuradh *8 gach ceum. 

O, stuir sinn le d' ghras, 

Gus an ruig sinn an t-ait', 

Anns am bi sinn gu sabhailt beo ; 

Far nach bi sinn*gar luasg', 

A' dol thuig agus uaith^ 

Mar luing air na cuaintibh mor. 



23 



Tha ar truaìll'achd f heìn, 
A ghnath ruìnn ag stribh, 
*S aig toirt oirne bhi sgith deth *n f heoil ; 
*Us luchd aitich ar tir, 
Nach dHhug gradh dha ar Righ, 
' *S ann tha *a naimdeas a sior dhol a moìd. 

'Nam b*ann 'sa bheath* so amhain, 

A bhiodh ar suil ri do shlaint, 

Is sinn bu truaighe deth chach gu leir ; 

Ach ma ann thall o na bhas, 

A f huir sinn dochas ni's fearr, 

*Sinn is sona tha'n traths' fo n' ghrein, 

*S mor ar sonas r'a luaidh, 

Seach na trailean bochd, truagh, 

Tha ga d' aicheadh le gluas'd mi-naomh ; 

*S e sud is cainnt dhoibh gach uair, 

A Righ na Gloir imich uainn, 

Cha'n aill leinn eolas air d' bhuaidhibh naomh. 

Ach rinn thu ionnhmas gu leoir, 

Thasgaidh suas ann an stoir, 

Do*n dream a ghhiaiseas air choir a*d^ dheibh ; 

Dhoibs'is fearr sud gu mor, 

Na bhi toileach' na feolS 

*S luidh sios ann an bron fa dhepibh, 

B'fhearr an roghainn rinn Maois, 
Air teachd dha-san gu aois, 
Ghabh e amhgair maraon ri d* shluagh ; 
Dh*f hag e Eiphit *sa maoin, 



24 



Ma'r ri soalsibli faoÌD, 

'S chum e shuil air luach-saoth'rach buan. 

'S ann trid amhgara mor, 

Searbh do fhuil 'us do fheoil 

Chaidh 'n dream tha nis ann 'an Gloir a' seinn 

*S ma gheibh sinn d^an coir, 

Thoir dhuin foidhidin loib, 

'S an uin' ghoirrid bithidh bron 'nar deigh. 

'Nuir a dhuiPgeas sìnn tair, 

Agus masladh *s cul-chain', 

'S ge d' bhagair iad bas bhios cruaidb ; 

Ma bhios e uil' air do sgath-s', 

Bithidh ar n' aoibhneas a' fas, 

Air son gu'n d'fhuair sinn an gras so uat. 

*S fearr n*an saoghal-s' gu leir, 

Bhi ann an aonachd riut fein, 

Fa'n nach fag thu, s' nach treig thu chaoidh ; 

'S tu a shaoras do threud, 

Le do ghairdeannaibh treun, 

*S bheir gach aon diu' dhuit geill mar Righ. 

*S fearr aon lath' ann do chuirt, 

A* faighail sgeul air do chliu, 

Na mile latha ri sugradh baoth ; 

Tha beath, slaint', agus iul, 

Ann an dealradh do ghnuis, 

*Nuair ni thu sealltuin le d' suihlibh blath. 

Deonìch dhuinne, ann gach cuis, 
A bhi fantuin ruit dluth. 



^5 



'S gbeibli sinn neart uat as ur gach lo ; 
'S an uaìr bhìtb's peacaìcb gun iul, 

tilgeadb t-aitb' nta air cul, 
Thoir dhuinn an coimhid le curam mor. 

Le briatbraibb do bheul, 

Dean ar stiuradb 's gach ceum, 

Chum air seacb *ran nacb d'tbeid sinn uat; 

Ni e call air do threud, 

'S bbeir do naimbdean toi-bheum, 

Ma 's e 's gu'n sleamhnuich ar ceum'naibh uainn' 

Cum ar n-anamaibb beo, 
*S ann d*a t-ainm bbeir sinn gloir, 
*S iad do statuin ar ceol *s gach am ; 
Gus an ruig sinn an glpir, 

am bbeil aoibbneas gu leoir, 
'S cha bbi h-aon deth luchd do-bheart ann. 

Na cuimbuicb mionaid do cbach, 

Na rinn iad oirn' air do sgatb, 

^S ann rinn am foirneart ac^ sta do d' chlann ; 

*S a reir saibbreas do gbrais, 

Dean an dusgadb *na tbratb, 

Tba iad na'n codal air barr nan crann. 

Tboir dboibh teicheadh gu luatb, 
*S na h-uile letb-sgeul chuir uatb, 
Db'ionnsuidb *n Ti thug a bhuaidh air a bbas : 
'S ge d' robh sinn ann san uaigh, 
Far nacb cluinn sinn orr* luaidh, 
Thoir dhoibb eolas air fuaim na slaint« 



26 



AN DACHAIDH BHUAN 

AiR dhom bhi sealltuinn aìr saoglial truagh. 
Chi mi caochladh thighinn air dach uair ; 
' Chi mi daoine cuir an cul orm, 
'Sa dol gu dlu chum Dachaidh Bhuan. 

Tha sean 'us og a' dol sios d'an uaigh, 
Air lag 's air laidir tha'm bas toirt buaidh ,* 
'Nuair thig an-tam dhoibh an saoghail fhagail, 
Ma's tiim na slan ìad, cha tamh iad uair. 

Ach 's rabhadh mor sud do cach de'n t-sluagh, 
'S is mithich dhoms' gun chuir fada uam ; 
Tha rabhadh ann, bhi deas gu falbh as, 
Fa'n tha'n tigh talmhaidh gu tighinn a nuas. 

Ach 'nuair a chi sinn, le'r sealladh suil, 
An corp a' pìlltìnn a' dh'ìonnsuidh 'n uir ; 
Tha 'n t-anam priseal a' dol ris, gus 
Am faigh e bhinne o Righ nan duil. 

'N sin gheibh e duais aig a chathir mhoir, 
D'a reir mar ghluais e 'n tir nam beo; 
Theid e air ball 's ann dh'ionnsuidh suaimhneas, 
Air dheagh theidh fhuadach a dh'ionnsuidh bron. 

O ! dhuinne, smuainich air so *na thrath, 
Ma's ann deth 'n t-sluagh thu *ta gun ghras ; 



27' 



Cha'n fhac, 's cha chuala tu ni co uamh*sach, 
Ris an t-sluagh sin tighìnn 'na lathair. 

*N lathair an De bhios na bhreitheamh mor, 
*Nuair a dh'fhoìllsichear e 'na ghloir ; 
Bithidh an dream a roghnaich e deanamh eibhneis ; 
*S ni uile threubha na talmhainn bron. 

O ! anam, rannsaich nach bi thu cli, 
*S ann thig an call ort ma theid thu'n di, 
Caillidh tu'n solas tha'n Righ na gloire, 
'Us air do dhoruinn cha'n fhaic thu crich. 

Ach rannsaich curamach ann an tiom, 
Dh'fheuch' am bheil thu air d' bhreith a ris ; 
*S ma tha, cha churam nach dearbh do ghìulan, 
Gur creutair ur thu th/air faotuin sitb. 

Ach na cuir dochas am briathraìbh faoin, 
Ge d' fhaig thu seoladh o cuid de* dhaon* ; 
A labhras moran rau thimchioll trocair, 
*S iad fein gun eolas air nithibh naomh. 

A dh'ionnsuidh Bhiobuil ruìth gu luath, 
Dh'fheuch am firinnich e do ghluas'd ; 
*S ma their an firiun sin ruit gur firinn thu, ^ 
Bheir e sith dhuit nach d'thoirear uat. 

Ach ma*s ann cli tha thu, so an uir, 
Gu tighinn direach dh'ionnsuidh 'n Uain ; 
Dh'ionnsuidh 'n Ti sin thug suas an ìobairt. 
Leis am bheil sith air a toirf mu'n cuairt. 



28 



Na smuanich dail a chuir anns a chuis, 
Tha latha na slaint' ag dol seachad dliith ; 
'S mar hi thu trath anns an daingneach laidir, 
'N uair thig ara bas ort, bithidh 'n dorus duinnt. 

'S bithidh tusa ris ann an doimhneachd truaigh^ 
A' caoidh gu siorruidh 'sna piantaibh cruaidh ; 
'Slan le solas, tha bron gun chrioch ann, 
'S thus' a ris aig an Dachaidh Bhuan. 

Ach ma's firean thu thuig am fuaim, 
'S d'an d' rinneadh priseal an Ti thug buaidh ; 
Tha 'g iarruidh immeachd an ceum na fìrinn, 
'Us t-aighaidh direach air Sion shuas. 

Cha choir dhuit fein a bhi deanamh uaill, 

Ma tha thu 'g eisdeachd ri guth an Uain ; 

'S ann thug e fein ort gur chreid thu 'n sgeuì air 

'S gach ni rinn feum dhuit 's aim uaith' fhuair. 

Na h-uile cuis anns am bi ort feum, 
^S e fantuin dluth ris, fo sgail a sgeith, 
Eheir ort gu'n giulan thu h-uile cuis diubh, 
'Nuair bhios do shuil, ris na dh'fhuiling e. 

'Nu^ bhith's tu a' leubhadh mu Righ na GIoìfj 
A dh' fhuiling deuchainnean air gach doigh ; 
Cha'n eil trioblaid, no bron, no eìgheachd ann, . 
Ris nach d'fheuch e an laithean fheoiL 

'S nis ge ard e aig deas-laimh Dhe, 
Tha shuil a ghnath air a chairdibh fein 



29 



Na*n uile theanndachd tha e fo amhghair, 
'Us tha e teann orr' an am gach feum. 

Tha sud da riridh na mhisneach mhoir, 
Do'n dream tJia dileas air taobh a ghloir ; 
Gur e 'n Ti sin tha dhoibh na dhidean, 
A bheath', an fhtrinn, agus an rod. 

'Us ge d' tha chairdean an so aìr chuairt, 
Bheir e 'n aird iad, 's gheibh iad duais; 
'Nuair thig am bas theid iad suas gu Pharas, 
'S bithidh iad gu brath aig an Dachaidh Bhuan, 



AN DEAGH SHAIGHDEAR. 



Is tric a cuinnaic, 's a chi, 

Mi daoin' an t-saoghail gun sith, 

Le bhi cogadh, 's a stribh ri cheile; 

Ag iaraidh airgiod 'us or, 

Ag iaraidh onar 'us gloir, 

Ge d' theìd iad seachad mar neoil nan speuraibh. 

Ach 'sann tha'n saibhreas gun di, 
Aig deagh shaighdearean los', 

Gheibh iad neart anns gach ni mar bhith's feum air 
'S an uair a choisneas iad buaidh, 
'S mor an sonas, 's an duais, 
Gheibh iad oighreachd tha shuas 'sna neimhibh. 
02 



30 



Ma's ann detli shalghdearean thii, 

Feuch gu'm foìllsich thu chlìu, 

Fa'n tha e fein air do chul, bi treuhhach ; 

'Us theid thu dhachaidh le buaidh, 

Fo ard bhratach an Uain, 

Dh'aindeoin feachd agus sluagh na h-Eiphit. 

Gd, d'robh an Saoghal 'san fheoil, 

'S moran dhaon'air do thoir, 

Agus Satan toirt ordugh geur dhoibh ; 

Dh'fheuch am faigh iad thu'n sas, 

A cleachdadh innleachdain bais, 

Leagadh lin anns gach ait do d' cheum'naibh. 

Ach na gabh eagal gu brath, 

Tha do Rigli air do sgath, 

Thoir thus' urram, 'us gradh, 'us geill dha ; 

'Us bheir e n^rt dhuit, 'us treoir, 

Nach dthig do naimhdean a'd' choir, 

Leis an airmeachd a sheol e fein dhuit. 

Ac sea-sa daigean 's gach tiom. 

Ann an Soisgeul na sith, 

Agus crios ort dhe'n f hirinn cheudna ; 

'S gluais gu treibheach, briagh, 

Ann an eagal 's am fiamh, 

'S ni e d' bhroilleach a dhion mar uchd-eididh. 

Cum do dhochas gu teann, 

Ris a ghloir a bhios ann, 

'S ni sud mar chlogaid do cheann chnudach, 

Agus creideamh nan naoimh, V 



ai 



Biodh na sgiath dhuit a chaoidh, 

'S cha dthig saigh'd a'd' thaobh nach much e. 

Deagh-lion do chridhe le stoir, 
Dhe ni is priseal na'n t-or, 
Focal firinn lebhobhah, 's eisd ris ; 
'San uair bhios Satan ri saothair, 
Chum do tharruing a thaobh , 

Bithidh sud no chlaidheamh da-fhaobhar geuv dhuit 

'Nuair bhith's tu arraìcht' mu'n cuairt, 
'S ri caithris gach uair, 

Lean t-ard-cheannard gu buan, 's na treig e ; 

'San uaìr a chluinneas tu luaidh. 

Gu'm bheil a bhratach dol suas, 

'S mithich dhuits' bhi gluas'd, 's eiridh. 

'S bithidh e na chairaid ri d' thaobh, 

'S i bhratach tharad an gaol, 

Dean thus a leantuinn gach taobh a theid e ; 

'S ge do thuit thu 'sa bhlar, 

Gheibh thu aiseiridh 's fearr, 

'S bheir e dhachaidh gu Pharas De thu. 

Na gabhs' eagal 'san ara, 
Gur aireamh bheag dhibh a th'ann, 
Ann an coimeas ri camp na h-Eiphit ; 
Ma 'se 's nach brist iad 'ur ranc, 
Cha'n f haig iad sibhs, ann am fanc, 
Ma bhitheas sibh dileas an ceann a cheiL 



32 



Ma bhitheas sibh dileas 'us dluth, 

Bheir bhur Righ dhuìbh an cruu, 

An uair a chi sibh a ghnuis mar tha e ; 

'S an uair thig la 'n re-view, 

Gheibh sibh onar 'us cliu, 

Nach dtheid tuillidh air cul gu brath dhuibh. 

*Nuair thig Caiptean 'ur slaint', 
Bithidh sud agaibh na lathair, 
Gloir, *us onar, 'us fabhar siorruidh : 
'Nuair bhitheas na creutairean baoth, 
Nach do gheiU dha na thrath, 
Air an ioman gu brath as fhianuis. 

Ge d' chuir e sgail air a ghloir, 

'Nuairaghabh e fuil agus feoil, 

Thig e fathasd le moran eibhneas ; 

Thig e fathasd mas Righ, 

Le dheich miltibh dhe naoimh, 

'S cha bhi rioghachd, no righ, nach geiU dha. 



AN TURUS. 



'S lOMADH mulad 'us bron, 
Bha'n cois mo thuruis chum gloir, 
A fhuair mi milis ri'n ol, 'us searbh; 
Ach 's tu's' Ard-Righ na gloir, 



33 



A thug nach d'fhailnich mo threoir, 
Fa'n bha t-fhabhar dhomh mor gu dearbh 

Fhuair mi aoibhneas gu leoir, 

'Us laithean soilleir, gun neoil, 

Le bhi fantuinn a'd' choir a' gluas'd ; 

Ach 'se 'm peac thug orm bron, 

'Us ciochan seasg bhi 'gan deothal, 

'S iad sud bha seasamh, mar neoil, mu m's chuairt. 

Air dhomb sealltuinn san am, 

Air mo shlighibh 'sa ghleann, 

'S air na ceumannàibh cam anns na ghluais ; 

Bheir so eolas dhomh ann, 

Nach eil do throcairean gann, 

'S gu 'n chomhnuich thu teann gus an uairs', 

-Phuaìr thu'n toiseach mi'm thraill, 
Aig a pheac', 's aig a bhas, 
Leànabh feirg', mar bha cach de'n t-sluagh ; 
Aig mo naimhdibh an sas, 
Ann an ceangluichibh bais, 
-'S iad ga m' mhealladh gach la' gu truagh. 

Ach fa'n ruìnich thu, Rhigh, 
Nach rachainns' an di, 

Ghlachd thu greim dhiom, 'us mi air a bhruaich ; 

'S air dhuit sgaoladh an lin, 

'S ann fhuar mi saors', agus sith, 

'S thionndaidh m'aghaidh air Sion shuas. 



34 



Ba bheag m*eolas *san ani, 

Ach 's tu bu chomhnadh dhomh ann, 

*Ga rao threorach* trid ghleann nan deoir 

*S mur bhith gu'n ghreas thu mi teann, 

'Nuair bhithinn leisg agus fann, 

Cha robh mo shiubhal ach mall 'san rod. 

*S e dh'fhag mo shiubhal co mall, 

'S iomadh leomhan a bh'ann, 

A* seasamh romham mar bheanntean buan ; 

Ach le do leantuins' gu teann, 

Chunnaic mis' aig a cheann, 

Nach b*e 'n leomhan bh'ann, ach an t-UAN. 

*Nuair shiubh'linn da cheum, 

*Us mo shuile riut fein, 

Bhiodh an t-slighe dhomh rei* dol suas ; 

An sinn bhithinn gu treun, 

bhiodh mo chridhe rium reidh, 
'Us thair'neadh sud mi ceum'naibh luath. 

Thair'neadh sud mì gu ceol, 

Le bhi 'faicinn do ghloir, * 

'Nuair a sgapadh nan neoil, le *n gruaira ; 

*S le bhi 'faicinn do ghaoil, 

A' deanamh taic' dhomh gach taobh, 

Bha mi 'faicinn 's a'faotuin buaidh. 

*S mis a dh'aithnich mu thrath, 
*S fhuuir mi faireach' no dha, 
Gur tu cairaid a b*fhearr a bh'ann, 
Gach neach 'sna chuir mi mo dhuil, 



35 



Fhuair mi e mar chuilc bhruit*, 

•^S togaidh mis' mo shuil chum nam beaun. 

*S bithidh mi uirnuigh riut fein, 

Oir tha mo naimhdean ro threun, 

*S tha iud uile gu leir air mo thoir ; 

Cuid mar leomhain toirt bheuc, 

*S cuid ri miodal le 'm beul, 

*S cuid 'g am folach fo sge mo chleoic, 

Ach fa'n tha deuchainnean ann, 

Mar dh'fheuch thu da d' chlann, 

Na treig mi gu ceann an roid ; 

Fa*n nach fhaic mi san am, 

Am bheil mi faisg air a cheann, 

No 'm bi mi fad ann an gleann nan deoir, 

Ma's e thachair a'd* run, 

Gu'n d'theid mi dhachaidh gu dluth, 

Dhionnsuidh fois aUn an uine ghearr : 

Cumsa caithriseach mi, 

Chum gu'n imich mi'n sith; 

*S e bhi maille ri los' is fearr. 

Ach ma^s e so th'ann do run, 

Gur eiginn fuireach car uin', 

O, bi fein air a stìur 'ga m' sheoil* ; 

*S cha bhi h-aitaireach tonn, 

Air nach maircaich mo long, 

*S thig mi thir, 's ann air fonn do ghloir 



36 



Ma tha e feumail dhomh tamh, 
*Us cuan de dheuchainnibh shnamh, 
Deonuich pailteas dhe d* ghras gun di ; 
Le Spiorad uirnuigh gun dail, 
Chum nach teichinn o d' lathair, 
Mar rinn lonah 'nuair chaidh e cli. 

Na leig ormsa gu brath, 

Ni bheir oilbheura, no bas, 

Air neach idir thug gradh dha'n Uan ; 

No ni bheir misneach do chach, 

Dol air aighaidh gu dan', 

Gus an coinnich iad bas 'us uaigh. 

'S ma bhios roinnean gun fheum, 
*Measg na cloinn' is leat fein, 
*S iad le 'n doille, *s le 'n eud, toirt claoidh ; 
Bacadh aonachd a cheil, 
% Sgapadh caoraich do threud, 

Ris an dubhairt thu fein do naoimh. 

Deonuich dhomhs' a bhi reidh, 
Ri luchd t-eolais gu leir, 
Ma tha*n dochas a reir do shlaint' ; 
'S cum mi cialach 's gach ni, 
Cl\um ^s nach meudaich mi *n stri, 
*S e bhi deanamh na sith as fearr. 

'S ann o aonachd"*us sith, » 

Gheibh si'nn aoibhneas gun di, 

*S bhios t-oighreachds' a' sior thoirt buaidh ; 

*S e bhios taitneach, maraon. 



37 



e bhios dearbhte do dhaoin^, 
'S a dh'fheuchas do ghaoil do'n t-sluagh. 

O, na treig mi 'sa chms-s', 

Ach dean fein dhomh an t-iul, 

'S cum mi iriosal, ciun, mar bu choir ; 

'S pill mo shuile o shannt, 

'S o gach curam a t' ann, 

'S tric a chiurr iad do chlann, 's a leon. 

Fa'n tha curam gun sta, 

Teannadh dluth rium gach la, 

Cum mo shuil ris an Ard-Rhigh mhoir ; 

Bheir air na lile bhi 'fas, 

Anns a mhachair fo bhlath, 

'S cha robh Solamh co aillt' ann na ghloir./ 

Chi mi eunlaith nan slìabh, 

Nach saoth'raich, 's nach sniomh, 

*S iad eudaicht' gu sgiamhach, blath ; 

*S ge d* nach taisg iad an loin, 

'S nach eii aca tigh-stoir, 

Gheibh iad pailteas gu leoir o d' lamh. 

Fa'n 'se do churams' is fearr, 

Tarruing dluth mi le d' ghradh, 

*S bithidh mi 'n duil riut gu bra^h naeh treig; 

*S teichidh curam is cradh, 

'S bheir iad umhlachd dha d' ghradh, 

Air dhomh suil thoirt air aird, 's a leud. 



^8 



B'e sud dochas gach aon, 

A fhuair eolas do ghaoil, 

'S e bu cheol doibh gradh-saoraidh 'n Uain ; 

'S ge d* bha iad beo air a ghaol, 

'S ge d' dh*ol iad deth taom, 

'S leoir na th'ann, cha do thraogh iad an cuan. 

'S ma bhios m'inntinns ag tamh, 

Ann an innleachd na slaint, 

Gus an criochnaich mo la le buaidh ; 

Theid mo thogail do'n ait, 

'S ara bheil tobair na slaint, 

O'm bheil na sruthanna blath teachd a nuas. 

*S bithidh mo dhachaid *s a ghloir, 

'S nach d'theid bac' air mo cheol ; 

Gheibh mi cupan ri ol gu cian, 

'Sam bi m*fhior-uisge beo, 

Thig o*n Righ-chaithair mhoir, 

'S cha d*theid a mheasgadh le bron feadh gach ial. 



GARADH EDEIN. 



Nach truagh libhse mar dh'eirich, 
An Garadh Edein do'n t-sluagh; 
Le cuilbheartan Shatain, 
'Mheal Ebh« agus Adhamh, 



39 



Chum umhlaclicl thaìrt dhasan, 
An aghaidh Ard-Righ nan sluagh ; 
*S thug sud doruinn *s gach ait dhoibh, 
*S fhuar am bas orra buaidh. 

Thug e*n naomhachd, 's an gloir dhiu, 

Thug 's an eolas, 's an iul ; 

*S ge d' bu mhoir an cuid solais, 

Chaill iads' an sin coir air, 

Bha cheartas an toir orr', 

*S chaidh a throcair air cul ; 

*S mar d'thigeadh Slanuigh-fhear gloirmhor, 

Bu ro bhronach ar duiL 

Ach tbainig sgeul aoibhinn, 
A chum n^m braighdean bha'n sas ; 
Ach thainig Iosa, le solas, 
Chum an saoradh o*n.doruinn, 
'S fa'n sheas e*n coir dhoibh, 
Chaidh Eis' a leonadh na'n ait-s'; 
'S tha firinn 'us trocair 
Air comhlachadh na bhas. 

Nach aoibhinm an sgeala 

Tha ga leubhadh do*n t-sluagh ? 

Gu'n d'thug Iosa lan-dìoladh, 

A thug do cheartas sar-riarach*, 

*S le tìrinnteachd shiorruidh, 

Gu'n dHhug e sithchaint um'n cuairt ; 

*S fa'n phaidh e na fiachanj 

Co ris dh'iarras, feich uainn ? 



40 



*S an (Iream a chreideas ann fhirinn, 
Bheir e ris iad o'n truaigh ; 
Bheir e solas 'us sith dhoibb, 
*S bheir e dochas a ris dhoibh, 
Ilis a ghloir tha neo-chriochnach, 
Anns an rioghachd tha shuas; 
*S bithidh na creutairean naomh sin, 
Do'n Fhear-shaoraidli mar dhuais. 

Sibhse a chreid an sgeul aoibhino, 
*S a rinn e saibhir le ghras ; 
Feuch gu'n gluais sibh gu dileas, 
Anns gach ceum mar rinn loSA, 
Mar is cubhaidh do'n fhirinn, 
*S do rioghachd a ghras ; 
Ann an eud, 's ann an naomhachd, 
Ann an aonachd, 's an gradh. 

Na biodh mi-run, no farraad, 
Na biodh seannachas gun bhrigh ; 
Na biodh diteadh gun dearbhadh, 
'S na biodh stri, no eud searbh ann, 
A* measg nam firean a ta 'g ainmach^ 
Gu'n d'fhuair an anamanna sith ; 
'S biodh an teo-chridheachd cairdeal, 
Le gradh brath*real 's gach tiom. 

Ge do tha sibh 'san trath-sa, 
Ann am faisaich bhochd, fhuair ; 
Air bhur cuartach' le trioblaid, 
*S am peacadh ag stri ribh. 



41 



Ma 's e gu'ii gleachd sibh gu dileas, 
Trid los' bheir sibh buaidh ; 

an uair thig e chum slainte, 
Ni sibh gairdeachas buan. 

Ni sibh gairdeachas shiorruidh, 

'N uair tbig los' an a ghloir ; 

Bithidh a ghnuis mar a ghrain dhuibh, 

Mar mhaduin chiun an deigh sianntan, 

Theid bhur dusgadh 'na iomhaighs', 

'S bith sgiamhach gu leoir ; 

As eugais peacaidh, no truaill'eachd, 

Theid sibh suas ann a chomh'ail. 

'Nuair thig e rìs bheir e 'shluagh leis, 

Dhionnsuidh sualmhneas 'us gloir ; 

A meud 's a luidh anns an uaigh dhiu', 

'S an dream a choidil *sa chuan diu', 

Bheir e o'n deas 'us o'n tuath iad, 

'S theid iad suas air na neoil ; 

'N sin slan le truaiH'eachd, 's mi-naomhachd, 

'N sin slan le saoghals, nan deoir. 

'Nuair a shuidheas an Ti ud, 

Air a Righ-chaithair mhor, 

'S thig gach creutair 'na fhìanuis, 

A dh'fhaighail reir 's mar bha 'n gniomh'ra, 

Thig talamh 's neamh a thoirt fianuis, 

Gur ceart a riaghlas e'n slogh ; 

'N uair ni e 'n t-aingidh a dhiteadh, 

'Sa bheir e'm firean chum gloir. 

d2 



42 



'N sin gheibli na firinnicli fabhar, 
Ann an lathair an t-sluaigh ; 
'Nuair their iads', so Slaauigh-fhear 
'N sin, cha dean eis aon diubhs' aicheadh 
Their e rìu, sibhs, mo bhrath'rean, 
Sibhs' mo cairdean, 's mo shluagh : 
Siubhlaidh dhionnsuidh na h-oighreachd, 
Ann am bheil aoibhneas bhi-buan. 

An sin bithidh iads' air an tearnadh, 

O gach bas, 'us o'n uaigh ; 

Siubhlaidh iad le luath-ghair, 

'S iad neo thruaillidh, 's neo-bhasmhor, 

Theid iad gu luath dhionnsuidh 'n arois, 

Ann a beil lathaireachd an Uain : 

'S bithidh iad a' seinn an sgeul aoibhinn, 

A shaor na braighdean o'n truaigh. 



ORAN GAOIL. 



ToGAiBH , naoìmhaìdh, luath-ghaire, 

Deanaibh gairdeachas ur ; 

Fa'n fhuair sibh bhi'n fabhar, 

Ri Ard-Righ nan duil ; 

Fa'n shaor e o'n bhas sibh, 

'S o'n trailleachd bu mho ; 

'S gu'n d'rinn e sgiamhach le shlaint sibh, 

Thugaibh dhasan an cliu. 



43 



Na'm b'e gu'm b' urrainn mi cainnt air, 
Thug e gradh dhuibii bha mor; 
Chaidh e seachad air Ainglibh, 
Nuair a chaill iad an gloir ; 
'S ghabh e greim de' shiol Abr'aim, 
Chum 's gu'n tearnt iad leis beo ; 
'S rinn e sgiamhach le shlaint iad, 
Fa'n bha ghradh dhoibh co mor. 

So an gradh tha gun samhladh, 
'S nach do rannsaich neach riamh ; 
Cha b'e cairdean, ach naimhdean, 
Ann an cainnt 's ann an gniomh ; 
Cha b'e dream a bha araidh 
Ach na traillean nach b'fhiach ; 
A rinn e sgiamhach le shlainte, 
Fa'n bha ghras dhoibh co fial. 

Ma's neach thu th'air do naomh'chadb, 

Faic ghaol tha gun cheann ; 

'Nuair chaidh fhoilseach 'san t-saoghails', 

'S t-Fhear-saoraidh a bh'ann ; 

Mu'n d'fheud e do thearnadh, 

Fhuair e 'm bas air a chrann ; 

'S fa'n rinn e sgiamhach le shlaint thu, 

Thoir do ghradh dha 's gach am. 

Feuch gu'n lean thu a cheum'na, 
Mar rinn Enoch 'us Foll ; 
'S na h-uile h-aon a thug speis dha, 
Cha b'ann dhoibh fein bba iad beo ; 



( 



44 



Cha sgaradb beatha, rio bas iad, 
O Ard-Righ na gioir ; 
'S gu'o d'rinn e sgiamhach le shlaint iad, 
Fa'n bha ghradh dhoibh co mor. 

'S thuirt an te fhuair cinnt air, 

'S a bha 'ga innseadh gu saor ; 

Sgapaibh ubhlan mu m' thimchioll, 

Oir tha mi tinn, 's ann le gaol ; 

Tha mo chridhe air failiung, 

Fa'n bha ghras dhomh co saor ; 

'S gu'n d'rinn e sgiamhach le shlaint mi- 

Is e mo Shlanuigh-fhear caomh. 

'S e thuirt nigheana 'n t-saogbails', 
Ma 's e gaol thug ort buaidh; 
Innis dhuinne ciod an t-aobhar, 
Ma'm bheil do ghaol dha co buan ; 
Chunnaic sinn e 'san fhasaich, 
'S e bu taireal de'n t-sluagh ; 
Cha robh sgiamh ann, no ailteachd, 
'S ghabh e tamh anns an uaigh. 

O ! nigheana gaolach, 

'S ann na aoduins' bha ghloir ; 

'S e dh'fhag sibhse gun speis da, 

Nach bu leir dhuibh fo n' chleoc ; 

'N uair ghabh e 'nar naduir, 

Thug sud sgail air a ghloir ; 

Ach chunnaic mis' e na b' sgiamhaich, 

No ghrian troimh na neoil. 



45 



Chunnaic sibhs* e gu taireal, 
'S e dol gu tamh anns an Uaigh ; 
Ach chunnaic mis' e ag eiridh, 
'S ann aig' fein bha bhuaidh ; 
Chunnaic mis, e gu gloirmhor, 
Air na neoil a dol suas ; 
'S ann air deas-laimh na morachd, 
A tha e chomhnuidh gu buan. 

> *S raaisich e na clann-daoine, 
Ann an naomhachd gu mor ; 
*S ann dha tha ainglean ag aoradh, 
'S lion e *n saoghal le ghloir ; 
Fhuair mi beath' agus sithchaint, 
Ann am firinn a bheoil ; 

e mo ghradhsa Righ Shion, 
*S tha *n t-slat rioghal no dhorn. 

Mus an d'fhag e 'n tir so, 
Bha e firinneach leam ; 
*S fhuair mi chomhairlean dilis, 
'S iomadh ni thuirt e rium ; 
Fhuair mi gheallana priseal, 
Na*m bithinn dileas gach am ; 
'S tha mo dhochas sa fhirinn, 
Is e mo Righ e *s mo cheann. 

Thuirt e rium, tha thu *n saoghail, 
A bhitheas ri caochladh gach uair ; 
Feuch nach meall iad do ghaoil uam, 
*S mis* a shaor thu o*n truaigh ; 



46 



'S mis* a cheannuìch o'n bhas thu, 

*S daor a phaigh mi do luach ; 

'S ma bheir thu umhlachd *us gradh dhomb, 

Sud amhain na bheil uam. 

Gre do tha mi ga d'fhagail, 
Anns an fhasaich air chuairt; 
Tha mi 'g ullachadh ait dhuit, 
Ann an aros tha shuas ; 
'S ge d' robh trioblaidean craiteach, 
*Ga do sharach' car uair, 
Le ainglibh mo latharachds', 
Bheir mi tearuinnt* thu suas. 

Tha mi *g innse sud trath dhuit, 
'S ann is fearr bheir thu buaidh, 
Gu'm bheil feirg air an Dragon^ 
Fa'n ghradhaich thu'n t-UAN ; 
*S gheibh thu diumb' o do chairdibh, 
Ach gheibh thu gairdeachas uams* ; 
'S biths*-s' ri caithris *us urnuigh, 
Gus an turling mi 'nuas. 

O Shlanuìgh-fhear Ghrasmhor ! 

'S tu fearr dhomh tha beo ; 

'S an uair a chuimhneas mi t-fhabhar, 

Tha m* aobhair gairdeachais mor ; 

'S cha 'n e idir bhi taireal, 

Air do sgaths' rinn mo leon ; 

Ach 's e mo ghiulan mi-rianail, 

Is tric a mheudaich mo bhron. 



47 



'Se mo pheaca 's m* eas-umhìachd, 
A dh*fhag briute mi chaT)idh ; 
*S gur ann 'leighis mo chreuchdan, 
A cheus iad mo Righ ; 
Chaidh t-fhuìl phriseal a 'thaomadh 
Air son gach aon de* do naoimh ; 
'S e sud an gaol rinn mo chiuradh, 
'Us rinn do shuilean mo chlaoidh. 

Ach fa*n dh*fheuch thu do gradh dhom, 

Na fagsa mi a chaoidh ; 

Gus am faic mi 'na d* ghloir thu, 

'S cha bhi bron ann, na caoidh ; 

*S an uair a thig an la' mor sin, 

'Us saors, ghloirmhor do naoimh, 

Bithidh mis' a deasach* mo lochran, 

Gu dol an comdhail mo Righ. 



TRUAIGH SHIORRUIDH. 

'Stric a smuainich mi chairdean, 
Na'n rachadh agam oir dan chuir sios, 
Gur anu air uanìhas an Ard Righ, 
Agus saibhreas a ghrais th'ann an Criosd ; 
Dh*fheuch an duisgeadh e aireamh, 
Dhe'n dream tha'n codal aig Satan 'na lin ; 
Tha 'g eigheach sith agus tearr'nteachd, 
'S iad an cunuart gach la dhol an di. 



48 



Ach tha mi faìcinn mu thrath dlietli, 

Mur dHhig cumhachd o'n aird oirn* a nuas ; 

Gu'm fuirìch iad mar tha iad, 

*S nach bi h-aon diu gu brath air an gluas^d, 

*Nuair tha neart agus slaint' ac', 

Cha' n eil cuimhn' ac* air bas, no air truaigh ; 

'S *nuair tha na nithibhs' 'ga 'm fagail, 

'S ann tha'n cridhe do ghnath dol ni's cruaidh. 

O, dhuinne gun eolas, 

Tha cuir cul ri lehobhah, 's ri' reachd ; 

*N anns an t-saoghail no'n storais* 

No'n ann aidheir na h-oig' tha do thlachd ; 

Ma's ann, tha t-inntinnse feolmhor, 

'S tha thu fathasd an domblas do pheac* ; 

'S ma thìg am bas air an doighs' ort, 

'S eigin duits* a bhi *n doruinn gu beachd. 

No'n e coslas na diadhachd, 
Air 'n d' shocraich thu t-iartas gu leir ; 
A' feuchainn sgail ann am briathraibh, 
'S gun a cnmhachd bhi riamh ort de reir; 
Mur d'rinn eolas na firinn, 

Do thoirt a dhionnsuidh fuil phriseal mhic Dhc, 

Co fhad' 's is leir dhomh am Biobul, 

'S ann tha do thaice ri t-fhirinnteachd fein. 

'S ma ghoideas am bas ort, 

Blieir e sios thu do'n ait' 'sam bheil caoidh ; 

'S co dhinnis do charamh, 

Far nach d'thig furtachd gu brath ort, no faoidh 



I 



49 



Mur d*fhuìr thu gairdean co laidir, 

*S nach dean cumhachd an Ard Righ do chlaoidh ; 

*S coir thuit smuaineach' na thrath air, 

'S aobhar uamhas am bas do na daoi. 

Smuanìch thus' air an truaigh, 

Tha feitheamh air an t-sluagh tha dol sios, 

A dhionnsuidh 'n doruinn bhith-bhuan sin, 

*S doibh tuillidh cha dual tighinn a nios; 

Na'm b'e gu'n tuigeadh tu 'n caramh, 

Thoir leam gun'n eigheadh tu os aird, gun bbi sgith ; 

Aig radh, fheara, a bhraithre, 

Ciod an doigh air an sabhalar mi ? 

Na'm b*e *s gu*n tuigeadh tu trian — 

Dhe n' tha ri fhulang de phian, *us de bhron, 

Anns an t-slochd tha gun iochdair, 

Fo chorruich an Dia sin tha mor ; 

Cumaidh cumhachd neo-chriochnach, 

Anns na lasraichaibh dian sin thu beo ; 

Ge d* robh deatach am piantan, 

*G eiridh suas ann gu siorruidh mar cheo. 

Dhionnsuidh an dorchadas shiorruidhs*, 

Cha d'thig solus no grian ann gu brath; 

*S cha *n eil solas ri iarraidh, 

Ach guil *us giasgan air fiaclaibh do ghnath ; . 

Cha bhi aidhir, no ceol aam, 

*S cha bhi h-aon ann bheir solas do chach ; 

'S cha bhi duil ann ri trocair, 

Ach guil, *U8 caoidh, agus bron fe^dh gach aj. 



50 



Is searbh an deoch tha ri h-ol, 

Aig an dream a bhasaich gun eolas aìr Dia ; 

Cuan feirg tha gun trocair, 

Teine, pronnasc, 's stoirm mhor dhiu gun dion ; 

'Nuair thìg na nithe sin corahluath, 

Bhios na'n tonnana beo feadh gach ial ; 

Gheibh iad sud mar am poriion — 

Lan cup dheth 's gur leoir dhoibh a mheud. 

Ge bochd an gearan, 's ge truagh e, 
Anns a chuan sin nach fuarich ni's mo, 
Righ nan duil cha ghabh truas dhiubh ; 
'S e sud gheall E mar dhuais dhoibh o thus ; 
Thuirt luchd nan cridheachan uabhrach, 
Co an Dia bheir a nuas sinn do'n uir ? 
An Ti th'air neamh bheir e buaidh orr*, 
'Si ni e 'n ioman, 's am fuadach o ghnuis. 

Ma 's iad briathra na firinn, 

A tha mi nis air cuir sios ann mo dhan ; 

*S ann tha druigheachd da riridh, 

Air neach nach seall ann an tiom air son slaint* 

Tha na laithean ro phriseal, 

Ag caitlndh seachad, bheir sios iad gun dail ; 

^Us chi iads* aig' a chriche, 

Gu'm bi chuis mar Iha'm Biobul ag radh. 

Ach a nis, gu co-dhunadh, 
Bheiream comhairl' le durachd 's le gradh, 
Do'n dream tha fuireach gun churam, 
Anns an t-slighe do^n duchas am bas; 



51 



lad a phìlìtinn gu dluth aìst*, 

Dhionnsuìdh los*, o n' se Ughdar na slaint*; 

*S Eis a dh*ol anns chupan, 

Meud an doruìnn nach giulanadh cach. 

*S an dream a chuireas an duil ann, 

Agus aig a bheil suil ris chum slaint' ; 

Rinn e'm peacadh a ghiulan, 

*S thug e dioladh le umhlachd chum baìs, 

*S air a mheud 's da'n d*thig dlu dha, 

Cha chuir e uaith iad, *s cha dhiult iad le tair i 

*S ann 'ni e *n saoradh o'n doruinn, 

*S bithidh gach aon diu toir gloir dha gu brath. 



STAID NADUia 



*S E dhinnis Dìa na firinn duinn, 

Mur beirt' a rìs an sluagh, 

Nach fheud iad dol d'a rioghachdsan, 

*S tha sud na firinn bhuan ; 

Mur bi iad air an naomhachadh, 

Cha*n fheud iad a dhol suas, 

A dh'ionnsuidh an arois sholasaieh, 

Anns am bheil gloir an Uain. 

*S ma tha mi cuir mo sheula ria, 
Gur eigin da bhi fior, 



5^ 



*S coir dhomh an coir a leughadh dhoibb, 

O fhocal De 'ta sgriobht', 

*U8 ge d' dhiult' iad eisdeachd ris, 

No geill thoirt do'n Righ, 

Gu cinnteach 's comhar' bronach e, 

Mur doirt mi mach mo chridh, 

*Se chuimhnich ban-righinn Ester dhom, 

Aon dleasdanas bha fior. 

Cha'n fheudadh i bhi suaimhneach, ^ 

*Us an sluagh bbi dol an di ; 

*S le trosg *s le urnuigh bhuaidhaich i, 

*Us fhuair i run a cridh ; 

*S cha do sguir i dh'iarraidh fabhar— » 

Gus an d*fhuair iad fainn an Iligh* 

O ! ma ta, dean trocair oirn*, 
Oir *s bronach coir* nar tir, 
Tha*n sluagh a dhiobhal eolas — 
Air lehobhah, tha na Rìgh ; 
*S tha blath na h-inntinn fheolmhor, 
*G inns* an stoir th*ann an sa ehridh^, 
Deth thrachuis air a mhorachdsan, 
Ge bronach bhi *ga inns*. 

Tha breugan *us cul-chaineadh ann, 

*Us mionnan laidir, mor, 

*S tha morchuis agus ardan ann, 

*Us grainealachd gu leoir ; 

*S tha fanoid air luchd crabhaidh ann — 

Air teachd gu airde mhor, 



Ò3 



'S mhi- naoimhaìch iad mo shaibaidean, 
O Righ is airde gloir I 

Ach sud an ni tha nadurach, 
Do'n aìreamh tha mi luaidh, 
Thuit iad ann an Adhamh, 
'Us tha'm bas air faotuin buaidh ; 
'S cha leum iad thair a garadh ud, 
Rinn Satan chuir mu'n cuairt, 
Mur brist thu le do ghrasaibh air, 
*S O ! thig gun dail a nuas. 

O ! cuimhnich, ann do thruacantachd, 

Gu'm bheil an sluagh gun treoir, 

'S iad marbh am peac', 's an euceartaibh, 

Gu leir o lathibh 'n oig* ; 

*S mur gairm thu iad gu h>eifeadach, 

Cha'n eirich iad ni's mo; 

*S mur cuir thu fein gu gluasd iad, 

Cha dual doibh a thighinn beo. 

O ! seall a nuas gu grad oirne, 

Tha sluagh na'n codal trom, 

*S aig bruadair iad bhi ailleasach, 

Air aite sleamhainn, lom ; 

Air bruach a chuain a bhathas iad, 

Ma dh'fhaihiicheas am bonn, 

*S mur saòr thu, Rìgh nan duil iad, 

Bithidh an dusgadh 'measg nan tonn. 

Ach 's caoraich chaillt* air sech'ran iad, 
Mar neachbhiodh ann an ceo, 
s2 



54, 



*S fìadh-blieathean na macharacb^ 
Gle ocrach air an toir ; 
<S mur dean an t-Ard Bhuachaill sin, 
An cuartach* do na chro, 
<S e *m bas an ni is dualaich dhoibh, 
*S iad a smuanach a bhi beo.^ 

Is mìc struidheal da riridh iad, 

A rinn an ditheach' fein, 

*S a chaith a' màoin le striopachas, 

'Us iad air dhiobhail ceiU ; 

Ach, O ! cuir Thus* gu rannsach* iad, 

Mu'n ruig iad ceann an reis, 

*Us o gach seach'ran ceannsaich iad, 

Gu bhi na'n clann dhuit fein. 

Ach 's cnamhan tioram, fann iad, 

Tha na'n luidh *n gleann nan deoir, 

^S an uair bhios neach aig sealltuinn riu, 

Cha gheall iad a thighinn beo, 

Ach ma thig an fhaidhdaireachd, 

Le gras an spioraid bheo, 

Bithidh farum *measg nan cnamhan eini 

Thighinn blath le fuil 's le feoil, 

*S e clann na feirg fo*n diteadh, 
Their an f hirinn riu gu dearbh ; 
Tha mallachdan a Bhiobuil oirbh, 
*S iad sgriobht' le bagradh gharbh, 
*S i sud an staid tha doruinneach, 
Bhi malluicht' beo 'us marbb, 



55 



*S mur saor Tlm 'Righ o'n diteadh iad» 
Gu cinnt' bithidh chrich dhoibh searbh. 

Ach cia mar dhiarrain trocair dhoibh ! 

Mur leoir na chuir mi sios, 

Is naimhdean da do ghloirs' iad^ 

Tha cuir t-orduìgh'n neo-bhrigh ; 

Cha*n eil an cridh' an toir ort, 

*G iarraidh eolas air do shligh, 

*S mar Shagairt dhoibh cha'n aill leo Thu 

Bhi t-Fhaidh, no do Righ. 

Ach so an t-aobhàr gairdeachas, 
Gur h-aon ro-ghrasmhor thu, 
*Ni trocair *nuair *s aiU leat — 
Air an aireamh th'ann do run ; ^ 
*S cha leir dhomh h-aon co graineal, 
Nach f haod gras an tarruing dluth, 
*S bheir eolas air an t-Slanuigh-fhear, 
Dhoibh beath*, slaint*, *us iul. 

Tha farsaingeachd *us eifeachd, 
Anns an eiric chaidh thoirt suas, 
A dh'fhosgàìl dorus reidh — 
Do gach creutair a ta gluas'd ; 
Ge d* bhitheadh iad co aingidh, 
Ris na h-ainglean thuit gu truagh, 
Ma tha naduir dhaoin* aca, 
Tha saors* am fuil an Uain. 

Tha fuil na h-iobairt reitich sin, 
Aig eigheachd air son sitb, 



56 



Do gach aon a dh'eisdeas ris, 
*Sa gheilleas dha mar Righ ; 
Ge d' bhiodh mile saoghail ann, 
Cha d'theid a ha-on diu 'n di, 
Ma bhios iad air am faotuin — 
Air an aonachadh ri Criosd 

O ! ma Ha, gabh truas dhinn, 

*S thoir thus' ain sluagh gu geill, 

*Us ionnlaid ann 'sa chuan sin iad, 

O'n truailleachdaibh gu leir ; 

*S bithidh mheud 'sa rinn thu trocair orrS 

Na h-oran nuadh na'm beul, 

*S bithidh iad na'n cruitheachd ur dhuit, 

Bhitheas a' seinn do chliu gach re. 



ORON DO*N T-SAOGHAL. 

*SiONGANTACH thu Shaoghail, 
*S neo-chaochail do ghnuis, 
*S mairg a bheireadh gaol duit, 
Is caochlaideach thu; 
Mheall thu clann 'nan daoine 
Na'n saothair 'us na*n duil, 
'S tric a gheall thu solas, 
*Nuair *s bron bh'ann do run. 



57 



Mheall thu iad le storaS) 

Is morchuis is cliu, 

Is anamhiann narfeola, 

An oigridh co dhiu ; 

*S an dream a fhuair gu leoir dhiot 

*S a dh*ol ass'd gu d' chul, 

Cha do mheudaìch thu^u solas^ 

Co mor 'sa bha'n duiL 

Ach sgaoil thu do thoilinntinn» 
Gu m*inntinn a ghluas'd ; 
*S mis* a dh'fhaodadh inns*, 
Gu*m bheil t-innleachdan buan 
Gheall thu toilinntinn domh, 
Miltean de dh'uair ; 
Ach mheall thu gu mor mi, 
*Us solas cha dh'fhuair 

Mur bhi gu*n d'fhuair thu coir orm, 
O m*oige a nuas, 
Dh'fhaodainnse bhi eolach 
Air solasan buan : 
Bha'm fior uisge beo, 
Tighinn le solais mu*n cuairt ; 
Ach 's beag a fhuair mi ol, 
Le do dhochasan truagh. 

*S fad a rinn thu Shaoghail, 
Mo shlaodadh mu'n cuairt, 
Mo chumail o*n Fhear-shaoraidh, 
*S ghaol f holach uam ; 



ÒS 



Na^m faìghìnnsa de^n gìiaol sin, 
Na shaoradh mi uat, 
Bhiodh m'inntinn tighinn beo, 
Air a ghloir sin ta shuas. 

Bhiodh m*inntìnn *s mo mhian, 

Air an Dia sin tba beo, 

'S an oighreachd tha siorruidh, 

*S a ghrian a tha gun neoil ; 

*S an tobair o*n d'thig slainte, 

*U8 gairdeachas mor ; 

*S S ghairdean cba'n fhailitìg, 

"^S e Ard Righ na gloir. 

Na faighinns* tuilleadh fabhair, 

*Us gras bheireadh buaidh, 

Bhiodh m*inntinn a thamh, 

Anns an aros tha sbuas ; 

Ge d' bhithinn anns an fheoil, 

Bhiodh mo dochas gu buan, 

Ri aon latha mor, 

Anns nach comhlaich mi truaigb. 

Na*m faighinn tuilleadh naomachd, 
'Us saorsa o*n Uan, 
*U8 tuilleadh de na ghaol sin, 
A shaor mi o'n truaigh ; 
Thaisginn mo chuid or, 
*San tigh-stoir sin tha shuas, 
Far nach goid na meirlich, 
*S nach cnamh e le ruaidh. 



59 



Ach tha mi*n duil nach fag thù mi, 

Ard Righ nan sluagh, 

Gu*m mothaich mi do laithaireachd, 

'San gras thig a nuas ; 

Cha mhor a ni m* shaothair, 

Thig daors' orm 'us gruaim, 

Mur hi mi air an t-saoghal, 

A sior fhaotainn huaidh. 

Air sgath 'n ti chaidh cheusadh, 
Thoir fein domh a bhuaidh; 
Ma shaor thu o'n Eiphit, 
*S ma reub thu Mhuir Ruadh, 
Na fag mi 'san fhasaich, 
Mu'm basaich mi truagh, 
Ach treoraich air laimh mi, 
^Gu tir Chanaain shuas. 

Biodh t-fhocal dhom mar lochran, 
*Gu mo sheoladh 's gach am, 
'S dean leis a phillar neoil sin, 
Mo threorach* gu cheann : 
Bith' uisgeachan beo, 
Ga m' chomhlach' 's gach gleann, 
'S bith' mana mar lon dhomh, 
*S thig solas nach gann. 

Ach feuch mis' an creutair, 
Tha'm feum bhi fo dhion, 
Cha'n ionnan mi 's lacob, 
A dh'fheuch bhi co dian ; 



60 



Ghleachd e cho laidir, 
'S gu'n sharaich e shlias'd, 
*S gu briseadh na faire, 
Cha d*fhailing e riamh. 

Cha d'fheuch mi mo chruadal, 

Ni's buaidhich na cach, 

Ach tus* an t-Ard Bhuachail, 

'Bheir buaidh anns gach cas ; 

Saor mi o thruaill*eachd, 

*S o bhuair'ean gach la, 

'Us saor mi *san uair, 

*San d*thig uamhas a bhais. 

*Nuair bhios mo chridh' *gam fhagail, 

*S mo chaìrdean dol uam, 

Air sgath fuil a chumhnaint, 

*Us umhlachd an Uain, 

Bith' Aingle do chuirtS 

Ga mo stiureadh dol suas, 

Gus am fosgail mo shuile, 

'San lerusalem nuadh. 



GAIRDEACHAS AN FHIREAN. 

*Sann a smuainich mi iomadh uaìr air, 

Gur bochd an sluagh sud Hha gun ghras, 

Gun fhois gun suaimhneas, *s an fhasaich thruagh 

'Us ìad dol ^8 an uaigh air na h-uile laimh ; 



61 



rha iad a* sniuaineach gn'm faigh iad suairahneas, 
Jair no uair mu*n d'tìiig am bas : 
S an uair bhios iad saoilsinn btii faotainn buaidh air 
rha righ nan uamhas ga'n cuir 'nan tamh. 

Bha mis* co gorach, *s gu'n slmoil leam moran, 

thoirt o'n t-seol ud gu solas Dhe ; 
Chaith mì mo shaothair air fior naimhdean, 
S 'nuair theirig cainnt orm cha d'thug iad geiìl i 
'S a nis *s ann thoisicheas mi air oran, 
A. chuir an ordugh gu ceol d'an treud, 
A-ig am bheil solas tha sruth o eolas, 
A.ir an fhuil chaidh dhoirt* air a chrann-cheus. 

's ann tha^n solas aig dream fhuair eolas, 
Air neach co gloirmhor ri aon Mhac Dhe ! 
Cha nithe feolmhor ri'm bheil an dochas, 
Ach crun gloir ann an rioghachd neimh : 
Bu bhochd an storas leo gleann nan deoir so, 
'S na bheil de' dh'or anns a chruinne-che ; 
Tha'n cridhe deonach bhi thall thar lordan, 
A seinn an orain d'an d'thug iad speis, 

O a bhrathraibh nach dean sibh gaird*chas ! 
Anns gach sarach* thig oirbh fo'n ghrein; 
Togaibh Hasannah do'n Ti a bhasaich ; 
Tha chliu air ardach oscionn nan neamh, 
*S an uair a chuimhnicheas sibh air fhabhair, 
Le cridhe blath thugaibli dhasan geiìl ; 
Tha e^s' am Phalas mar fhior bhrathair, 
Aig ullach* ait' dhuibh 'na rioghachd fein. 



62 



fiosracli mi gu'n thig iomadh deuchainn, 
Nach cord' ri feinealeachd, fuil is feoil, 
Ach chunnaic losa gu'n robh sud feumail ; 
Feuch gu'n leugh sibh mu thimchioll lob, 
'S mu thimchioll mhiltean de'n dream thug speis dha, 
'S gach car a dh'eirich do'n Abstoil Phol; 
'S cha dubhairt e riamh nach robh amhghair eutrom, 
*Nuair sheall e fein air a chuidthrom gloir. 

B'e 'n t-aobhair gaird'chas a' bh*aìg na faidhean, 
Gu'n robh neach araidh gu tighìnn 'san fheoìl, 
A bhiodh 'n Shlanuighfhear, *sa bhruthadh satan, 
A dh'fhuil'geadh bas, 's a bheireadh aireamh beo ; 
SS e sud thug gairdeachas mor do dh'Abraham, 
lomadh la mu'n d'fhag losa gloir; 
'Us dh'innis Daibhidh, nach rachadh fhagaiJ, 
Fo chumhachd bais, 'us b'e sud a cheol. 

'San dream f huair eolas air 'san fhasach, 
Thug e gairdeachas dhoibh gu leoir; 
'Se thuirt a mhathair 'sa cridhe lan deth, 
"Tha manam 'g ard mholadh t-ainm ro mhor ; 
'S ge d' bha chairdean a caìl an gaird'chais, 
Oir 'nuair bhasaich e rinn iad bron, 
Ach 'nuair a dh'eirich e, rinn iad aoibhneas, 
'Us rinn iad sgeul air gu'n robh e beo. 

Binn iad aoibhneas aìr son gu'm b'fhiu' iad, 
Bhi air an sgiursadh 's ann air a sgath ; 
'S gu'n d'thug e cliu dhoibh 'gu ainm a ghiulan, 
Air feadh nan duchan *s nach cuaì iad slaiut* ; 



63 



5 a 'measg nan ludhach a bha cuir cul ris, 
5 tric chaidh 'n sgiursadh, 'san cuir gu bas ; 
ich thug iadsan umhlachd do Righ nan Duil, 
Us bha aoibhneas ur ac* na h-uile la, 

3a nis a chairdcj ma thug sibh gradh dha, 
)eanaibh gairdeachas feadh gach re ; 
•"euchaibh do'n t-saoghal gu'n dHhug sibh gaol, 
)o n' chuing tha aotrom 'sna h-uile ceum ; 
yha'n ann le faoinealachd spiorad aotram, 
lar bhios na daoine air bheagan ceill ; 
k.ch le fior sholas sruth o eolas, 
k.ir buaidhean gloirmhor bhur n' Athair neimh. 

S e clann Shion a chuideachd rioghail, 

^ig am bheil sith ris an Ti a's aird ; 

S e Righ nan Righribh, Fear-saoraidh Isràeii, 

s e nach dibir a shluagh gu brath ; 

rhug e gairdeachas dhoibh 'san fhirinn, 

S rinn e'm firinrieach' le a ghras, 

S bheir e tearuint* iad as gach trioblaid, 

S bithidh e na dhidean dhoibh aig a bhas, 

2hsi chum am bas iad, 's cha chum an iiaigh iad, 

Thug esan buaidh air na gaisgich threun ; 

s amhluidh shaoras e fos a shluagh uatha, 

"s bheir e suas iad gu rioghachd fein ; 

Theidiad lebuaidh-chair'mdh'ìonnsuidhan t-suaimhneis, 

S am bheil an t-Uan sin dha'n d'thug iad speìs ; 

Tha mis' a' smuaineach gu*r sona n sluagh sin, 

1 lean an t-Uan ge b'e taobh a theid. 



64 



AONACHD AN SPIORAD. 

Tha m'ìnntinn tric a smuaineach' aìr. 
'Scha'n fheud mi a* chuir uam, 
Gur teirc a* measg chlann daoine iad, 
Tba tabhairt gaol do'n Uan ; 
A Righ na Gloir dean caochla* oirn', 
'S a'd' naomhachd gabh dhinn truas, 
Tha chuid a's mo do'n t-saoghal so, 
Mar chaoraich dol 'san uaigh. 

*Se 'n teisteas bheir an fhirinn dhuinn, 
*Sa chi sinn anns gach ait', 
Gur teirc an aireamh dhilis sin, 
Chaidh fhirinneachadh le gras ; 
Tha iad gun Dia, gan dochas, 
Deanamh cordadh ris a bhas ; 
'San t-slìghe leathann, dhoruinneach, 
Sa'm faigh an fheoil na's aill. 

*S e*n t-earail thug an Sianuighear, 

D'a chairdean, 'us d'a chlann, 

" Feuch nach dean sibh tarcuis air 

" An aireamh bheag a th'ann ; 

" 'Sann air ann son a bhasaich mi, 

" *S iad m' aiìleagan 's gach am, 

'S bith' ainglibh neamh mar gheard orra. 

Bbeir tearuinte iad gu cheann. 



65 



*S e dh'fhag an dream ud aitlmuichte, 

*Us beannuichte thar chach, 

Gu*n robh iad air an sonrachadh, 

Ann 'cumhnanta nan gras ; 

*S an Ti thug creidearah, *s dochas dhoibh, 

*Us eolas air a shlaint', 

Fhuair iad *nis an reite, leis 

An eifeachd bha *na bhas. 

Fhuair iad sealladh uamhasach, 

Deth thruaighe chlann nan daoin*, 

Am peacadh gin, *s an truaill*eachd sin, 

A bhuadhaich air gach aon ; 

Ach *nise cha*n eil diteadh dhoibh, 

Chaidh *m firinneacha gu saor, 

*S ann tha iad *g iarraidh firinnteachd, 

0*n Ti *ta uile-naomh. 

Bha*n oibre fein neo-fhallan leo, 
*S an aithreachas cha b*fhearr, 
Fhuair iad mar luideag shalach e, 
Nach fallaicheadh a* nair ; 
Ach cliu do*n Uan, o*n 's airidh e, 
*S e cheannuich iad o n* bhas, 
*Sa nis* fo dhion na fola sin, 
*S ann dh'fhairich iad bhi tear*nt'. 

Thuig iad as eug*ais naomhachadb, 
Nach fheudadh neach bhi beo, 
*S dh*aicheadh iad mi-dhiadh*achd, 
*Us ana-miann na feol ; 

f2 



66 



*Us dh^urnHÌgh am Fear-saoraidh, 
Air son gach aon de'n t-seors', 
Gu*m faiceadh clann nan daone, 
Gu^m hheìl an aonachd mor. 

Ach *s trìc a ghahh mi curam dhetb, 
^Us chiur e mi 's gach ceum, 
Nach robh sinn tric ag urnuigh ris, 
No durachdach d'a reir ; 
Air son roinneanan Reuhin, 
B'e 'n t-aobhair curam e ; 
Bhi faicinn cloinn a chumhnant, 
Nach giulan iad le cheil'. 

Tha cuid diu lag, *s cuid laidir dhiu*, 
A' reir a' ghrais a' fhuair, 

tha cuid le'm buaidhcan nadurra, 
Na's failinngich 's gach uair ; 
*S tha cuid diu' ceangealt' ri gnathaichean, 
'S an deach' an arach' suas, 
Tha suim do nithibh araidh ac', 
*S nach urrainn cach bhi gluas*d 

Ach ann *sna nith' so cordidh iad, 

Tha eolas ac' air slaint', 

Tha creidimh, gradh, 'us dochas ac*, 

*Ga'n cumail beo tre ghras ; 

Tha naomhachd air a seoladh dhoìbh, 

*S tha *n umhlachd mor gu bas 

B'a thoil, mar fhuair iad colas air, 

Ma ordugh, no mar aithn'. 



67 



I 



Ach so an ni a dh*orduich e, 

*Sa sheol e dhoibh bhi gluas*d, 

Gu''m biodh iad caoimhneil, teo-chridheaoh, 

'Sa cumail beo nan uain ; 

*S na nithibh air an d'rainig iad, 

Bhi lamh aìr lamh dol snas, 

*S gu *m foillsicheadh an t-Ard Righ, 

Gach pairt dheth thoil d'a shluagh. 

Ach 's truagh an spiorad-pairtidh sin, § , 

A fhuair san al tighinn beo, 

Tha fuarach gradli nam braithrean sioj 

Bu choir bhi'n cairdeas mor, 

B*e sud toil-inntinn shatan, 

A chairdean bhi *sa cheo, 

Mu thimchioll co an aireamh, 

Thug gradh do Righ na Gloir* 

Is luath a thoisìch beagan deth, 

*S na deisciobluibh 's au Eoin, 

Ach chronuich am Fear-saoraidh iad, 

*S cha'n fheudadh sud bhi beo ; 

*Sa's tric *chaidh sud a leughadh dhoibh, 

O bheul an Abstoil Phol, 

"Gu'm biodh iad a' giulan caomhneil 

" Le oighreachan na gloir." 

Is e so a deìr an fhìrìnn, 
*S tha e sgriobht' an iomadh ait*, 
" Na tugaibh breith *s na ditidh iad^ 
*' 'S na tilgidh sìos le tair, 



68 



" Is na bacaibh dlioibli bbì dilis, 

" Anns 'ni tliuig iad mar aithn', 

" Ma's ann dheth 'n aireamh phriseal iad, 

" A cheannuich los' le bhas.*' 

Cha bhiadh 'us deoch an riogachd sin, 
Dhe'm bheil nan naoimh an traths*, 
Ach firinnteachd, agus naomhachd, 
'S an gaol sin nach d'theid bas 
Sith, agus aonachd, 
'Se bheir air daoine fas, 
Is fearr sud na eolas, 
*Us gibhtean mor gun ghras. 

Is peacadh dhoibh ma gheilleas iad, 

Do neach fo n' ghrein 'sa chas ; 

*S ma shiubhlas iad 'sna ceum'naibh sio, 

Nach tuig iad fein mar aithn' 

*S e losa neach chaidh cheusadh, * 

*S bidh feum air aìg a bhas ; 

'S 6 buachaile na treud e, 

*Us geiUidli iad dha's. 

*S tha 'n earail aìr a dunadh dhuinn, 
Le ughdaras ro mhor, 
*Us tha e tric ag innseadh dhuinn, 
Cho chinnt' *sa tha e beo, 
Gu an tionail e na fhianuis, 
Gach neach bha riamh sa'n fheoil ; 
*S gu'm faigh gach neach d*a reir, 
Mar thug e geìU d*a ghloir. 



69- 



A chlanna bheag ^sa chairdeatìs 
Ma gliradhaicbeas sibh cìieil', 
Tha nithibh ann san al so, 
*Ni gairdeachas air neamh ; 
Ma bhitbeas Ephrairn 's ludah^ 
*Nis dluthachadh ri cheilS 

gu'n leum iad air guail'nean, 
Nan uabhreach gu leir. 

'S iongantach am fabhair, 

Fhuair an t-al sp 'm bbeil sinn fem^ 

Tha moran Sgoilaibh Sabaid, 

'S gach ait' 's iad deanamh feum 

'S ann nis' tha sluagh an t-saoghail^ 

A sgaoladh focal Dhe, 

'S iad dol 'ga eadar-theangachadh, 

'S gach cainnt a tha fo n' ghrein. 

Tha 'n soisgeul air a sgaoladh 'nis 

Le daoine 'sam bheil fiamh, 

Do pheacaìch chruaidh, neo-aithreachaiì,^ 

Tabhairt faireach dhoibh mu'n gniorah ; 

*S an dream tha caiUt', *s folamh dhiu*, 

*Ga'n toir gu baìle dion ; 

Dol thuige 's uaith', tha moran, 

'S tha eolas dol a' meud. 

Ach *s truagh gu'm faigh sinn pairtj 
Bhios co ard na*m barail fein, 
Nach creid' gu'n d'thig' o Nasaret, 
Ni maith, ach faidhean breig : — 



70 



cuid eile dheth 'm bheil dochas ac*, 
Gu'n d'fhuair iad eolas De, 

nach aidicli gu'in bheil coir aca, 
Air bord a' Maighstir fein. 

O'n tha mi gu co-dhunadh, 
*Nis tha mi'u duil tre ghras, 
Gu'm bi mis' an siih-chainnt riu, 
Ge b'e ni a ni cach ; 
Ma's urraìn dhomh bhi*n dochas, 
Gu'n comhlalch sinn 'n lalh'r, 
*S gu sealbhaich sinn an gloir sin, 
Air nach d'thig bron gu brath. 

e gradh agus giulan leo, 
*Us umhlachd thoirt na'n lath'r, 
*Se sud a's mo a dhruigheas orr^ 
Na bhi ga'n dunadh 'n ard ; 
Mar sud tha'n t-Ard Bliuachaille, 
Ga'n cuartachadh le 'larah, 
*S tha truas ann a chom, 
Ris an dream tha trom le al. 

^Nis tha mi'n duil nach tionndaidh sibh, 
A chainnt so gu mi-fheum, — 
Cu'n rannsuich sibh gu curamach, 
*S gu'n urnuigh sibh d'a reìr ; — 
Qu'n iarr ^ìhh thoil a sheoladh dhuibh, 
'S gu'm fas sibìi 'n cohis De, 
*S gu'n deanadh Righ nan dul, 
*Nis n'ar dluthachadh ri cheil*. 



71 



*Nis tuigibh clìIanTì nan daone, 

An aonachd tlia mi luaidh ; 

Cha'n e daone 'n t>saoghal so, 

*San dreani thug gaol do*n Uan— - 

Oir eigin da plìairtidh bhi 

Gu brath a' measg an t-sluaigh, 

Ani feadh bhios sloagìi gun ghras ann, 

'Us aireamh a thug buaidh. 

Tha 'nìnntinnean clio dealhiichte, 
'S tha 'n talamh o na neamh, 
Is coir do'n fhior luchd faire, 
Bhi 'gan sgarachduin o cheil', 
*S ga'n bhi tabhairt coir dhoibh, 
Air orduighean Mhic Dhe, 
*Us iad gun Dia, gun dochas, 
'S iad uile beo dhoibh fein. 

O ! anam thrSaigh gun ghuram, *nis 
Nach duisg thu 's teich gu luath, 
Mu'n d'theid nan neamha dhunadh ort, 
*S an sin bithidh chuÌs ro thruagb ; 
Ge do bhith' tu an aonachd ris 
An dream thug gaol do'n Uan, — 
Ni *m bas na'r cuir o cheile, 
Mar bi thu fein dheth shluagh ! 

Air sgath gach ni tha priseal, *nis 

Na dibir t-anam fein, 

Creid *san Tìghearn' losa, 

*S esa* *m fineamh'n, *s tus* a gbeug i 



72 



*S ma shiubhìas tu na 'naorahachd, 
*S ga'n toir thu gaòl do'n treud, 
Cha sgar beath' na bas sibh, 
Gu brath o aon a cheil'. 



GLAODH NA MAIRTAIRAICH. | 

Tha sluagh aig an Ard Righ, a ghradhaich e cinnt*, ' ' 
Ris an dubhairt e " a chairdean, a bhrathrean, 'sj 
chloinn," [linn ' 

*S tha naimhdeas aig cach dhoibh, gu brath anns gacl ' 
'S chaidh moran chuir gu bas diu', 's am fagail gun chinn ' 

'S ge d'thug e deoch ri h-ol doibh, do dhoruinean searbh 
Lean iad anns gach ceum e, tre dheuchainean garbh ; 
*S tha aon ni 's aiU leam, ge d' tha fad air falbh, 
Gu'n clùinn iad an caramh th'air Gaeltachd na h-Alb' 

*S e *n seailadh 'chùnnaic Ebin diu' mo sholas 'san am 
Iad*« bhi fo'n altair or, ann an solas nach gann, 
Na h-anamana gloirmhoir, tha 'm bron-s' aig a cheanD " 
Ge chaidh am fuil a dhoirteadb, *s am fagail leoint 's ' 
ghleann. 

^Se 'n dream bha deanamh tarcuis air Ard Righ na Gloi ^ 
'A dh'fhuathich a chairdean, 'sa dh'fhag iad fo leon ; 
Bha cumhachd aig an ailghios, *s bha 'n ardan co mor. " 
*S nach fuilingeadh iad do'n aireamb thug gradh dha bl 
beo. j 



73 



*S ann thoisich on t-ardan so, *n Cain bochd, truagh^ 
*Nuair smuanieh e Abel a chuìr gu bas co luath ; 
Tha Abel aig eigheach, " 'nis theid mi *san uaigb, 
Rinn Cain mo reubadh, *s tha e fein air an ruaìg. 

*S tha moran do na faidhean, ag radh ruinn o*n uaìgh, ^ 
*S e lesebel is Ahab, a ghearr as an sluagh, 
Nach aoradh do Bhaal, *s d'a ghrainealachd thruagh ; 
*S ga d' chaidh Eliah fhagail, thathamh ann san uaigh." 

*S thoir leam gu'n cluinn cluinn mi moran fo leon *8 iad 
aguil, — 

** 'S ann timchioll lerusalem a bhruchd oirn' an tuil ; 
"Ruith sraidean lerusalem dluth le *ar fuil [sguir. 
" 'S ann aig a bhaile mhor sin, chaidh a dortadh gun 

Na*m faiceadh sibhse *ar càramh, *nuair bha ìad g,ar 
leon, 

" Leis gach bas bu phianntich, 's iad dion air n'ar toir, 
" Cha d'adhlaic* iad riamb-.sinn, le rian mar bu choir — - 
" *S ann dh'fhag iad air gach sliabh sinn, mar'bhiadh do 
j [na h-eoin," 

^§ e 80 glaodh Isaiah, a'm faidh bha treun, — 
" *Se los* an Slanuighear, a bha mi cuir an' ceill, 
i'* Is dh*fhoillsich mi'n fhirinn do Israel fein, [breig." 
'Sann shabh iad rao mhirean mi, *s ghabh iad didean 

Thuirt leremiah 'm faidh, — " do*n t-saoghailtha mi sgith, 
'* 'Sann aig braighdeahas Bhabilon, 'sharaich iad mi ; — 

Rinn mi fianuis laidir air grainealachd na tir, — 
" Is chuir mi*n geill an truaighe do'n uaisìean *8 do*ii 

Bjgh. 

G 



74 



Adi *s ann a rìnn iad tair an fhaidhdearachd gu leir, — 
*' fs ihiìg iad mi sa phriosan a b'isle bh*aca fcin ; 
" *S an uair bheotbaich iad an ardan, deanamh tair orm 
ìe 'm beul. [breig. 
" Cblacb iad db'ionnsuidh bhais mì, is lean iad faidhean 

'S tba Sechariah 'm faidh ag radb ruinn a ris, — 

A measg sliocbd Abraham chaidh mo chuir gu dith ; 
*• 'S ann eadar an teampul *s an altair bha mi, 
" 'Nuair bhuail iad gu bas mi, 's a thainig mo chrich." 

'S tha eachdruidh tabb^rt sgeul duinn gu*n deigh cuid 
na chloinn, 

Rì linn na Maccabeus, " *s bochd a dh'eirich dhuinn ; 
" Air son gu*n d'rinn sinn aicheadh, a ni bha graineil 
leinn, 

" *S ann chuir iad gu bas sinn, a mhathair 'sa chloinn." 

'^S e sud rinn slìochd Abraham ri 'n cuid faidhean fein, 
Rinn iad am fuil a dhorteadh, *sa leonadh gu leir; — 
Acb an Ti ro ghlormhor, a cbumas coir ri threud, 
Thug esan fuìl ri ol dhoibh, *us doruinnean do reir. % 

Ri 

Nuair dhuilt iad an f)lanuighear 'sa bha iad aig an fhoisd, 
Tbainig na Romanaich le ordugh Mhic Dhe, 'S 
Mharbh iad, is chiurr iad, na h-Iudhaich gu leir, 

S loisg* iad Terusalem, na smuid anns na speur, Ac 

Bba miltean do*n t-sluagh sin, na'n cruachan *8 iadf'] 

marbh, [balbh ; 

Na*n luidb air na sraidean, fo chosaibh chaich *s iadfS 
'S am fuigheal chaidh fhagail diu', tbair as air falbh, 
Sgap e feadh nan duchan iad, le sgiursadh bha garbh. 



75 



Naair db*f]ioilsich Immanuel ann an naduir dbaoìnfì, 
Bha naoidheanibh Bhctlehem ag' eigheach le gaor ; 
*' Dean trocair oirn Ard Righ is gradhaicb sinn soar ; 
** *Sogchuiriud gu bas sinn' fo dha bhliadhna dh*aoÌ8." 

Chualas caoidhu ann Ramah, tha Rachel rì bron, 
Air son a cloinne ghaoil, oir cha d'fheud iad bhi beo ; 
Tha*n gaor ann cluasean, 's tha gruaidhean fo dheoir, 
*Us Herod ga'm bualadh, gun ti uas aig do'n oig. 

[duth'ch, 

*S tha Eoin Baiste an fhasaich, toìrt aithn' feadh na 
*' Deanaihb 'n t-slìghe comhnard, tha Righ na Gioìr dlu ; 
" 'S deanaibh am peac' a threigsìnu, oir 's ann theid 
sibh mugh, 

" Oir *s mise 'n teachdair araidh a thaìnig roimh ghouis. 

Chomhair'lich mi Herod, is dheisd e rium gu ciuin, 
" Ach air son Herodias, chuir e mi 'm priosao duionte, 
" *S 'uuair rinn a chailin dannsa, 'sa mheall i e sa chuÌ8, * 
* Fhuair i n'a b'annsa leath', mo cheann a chuir 'san uir. 

San uair chaidh los' a cheusadh, 'sa dheirich e 1e gloir^ 
Rinri a Mairtaireach Stephen, sgeul air gu lcoir ; 
Le focal na firinn, 's le miorbhuilean mor, 
S le faicinn an Righ, ann an Rioghachd na Gioir. 



'c iaii 

\ iad 
14 



\ch b'eigin dha'n sgeul ud, a sheuhidh le fhuil, 
Sann a chlach iad Stephen, 's e 'g eigheach gun sguir', 
' Thoir leat mi Righ na Gloire, 's tu fein mo dhoigh s 
rao bhun" 

S thoir maitheanas le trocair, do'o drcam tba dortadh 
m' fhuil. 



76 



Goirid 'n deigh Stepben chaidh Seumas chuir *san uaigh, 
'S ann le claidheamh Herod, a reub iad e gun truas' 
Tba*n Euglais ag eigheach," chaidb Seumas tboirt uainn, 
'S tba Peadar ann sa phriosun, a Rigb gabb dbinn truas. 

Ach Pol, 'bha roimhe searbh dhoibh, tba searmonach' 
gu dian, [trocair riamb ; 

** 'S e 'n t.iongantas ro rahor," dei e, " gu'n d'fbuair mi 
** Cho-eignicb mi moran, gu toibbeum 'tboir.do los' 
*' 'S an uair a chlacb iad Stephen, bba mise fein 'sa 
ghniomh. 

" *S iongantach gu brath leam, an gras a' tbug mi beo, 
" *S e los' o Nasaret 'san d'fbuair mi'n t-slainte mbor; 
" 'S shearmonaich mi'n t-slainte sin *s gach ait' gu'n i 
ruig an Roimb, [mhor. 
" *S tbug Nero, 'n sin, an ceann dhiom, le ainneark ro> 



" *S e dubhram ri mo bbrathrean, a dh'fbag mi as mo 
dbeigb, 



**Tba mise dol ga n'ar fagaìl, 'se 'n t-ait so ceann mo reis; 
Leanai^bs' ris an t-Slanuigbear 's cba'n fbag e sibh 's' 
cba treig, 

** *S ma's beatba, no ma's bas dbuibh, tba slainte dbuibhf»i 
air neamb." 



Acb nis* cbaidh Peadar fbagail, 'n deigh cacb tboirt uatl 
*S e combairlach' a cbairdean, ** a bbratbrean bitbidL 
stuaim, 

** Ge d' tba mi dol ga'r fagail, 'sani*basacb so air cbuairt 
** Cba'n fhad' gus an comblaicb, 'sam faic sinn gloir ai 
Uain. 



l 
ì 

k 



77 



" Tha mis* a* tighinn gu aois, *s tha'n saoghail dhom 
na chradh, 

" Slan le luchd mo ghaoil, oir cha*n fheud mi tuilie tamh ; 
Mar dh'fhoillsich am Fear-saoraidh dhomh, thug iad 
mi 'n taobh nach b'ail, 
cheus iad air a chrann mi, 's mo chcann ris an lar." 

S an fhianuis Antipas, chaidh innseadh le Eoin, 
Uha b'e bu choir a dhibir, bu dilìs e sa choir, 
S luchd aideachidh gun ghras, rinn a sharach' *sa leon ; 
3ha synagog aig satan diu', 'san Asia mhor. 

S tha eachdruichean firinneach, ag innseadh gu leoir, 
S a's cosmhuil mar thachair ri taisbeanadh Eoin ; 
V Bhean 'blii ann san fhasach, 'san Dragon air a toir, 
Js shamhlaichean Babìlon sin, ri Papa sa Roimh. 



Sann tha na naoimh ri'm faotuinn, nis sgaoilteach aons 
gach ait', 

' measg luchd iodhal-aoraidh, dhe'm bheil an saoghal 
]an 

an dreara rinn Criosd a shaoradh, 'sa cheannach daor 
le bhas, 

ra'n cosgradh ac' mar chaorich, gun aon neach 'deanamh 
baigh. 



Teis; 
ibli'J 



1 uatlit 

m\ 

liOiiirt; 



\ e their na ' naoi mh 'n trath so, " a bhrathraibh 

deanaibh bron ; 
Tha sinn a' measg na'n Paganaich, tha 'g aicheadh 
Righ na Gloir ; 
J^jj ju *S ann 'their iad 'ar Dia-ne,' ri iomhaidh leaghte do'n or 
'S e an t-aoradh tha iad *g iarraidh,bhì riarachadh na feoì 



78 



** Ach losa ar Slanuìghear, *6e dh*aithn e dhuinn bhi 
naomh, 

" 'Sc ha*n fheud sinn esan aicheadh, air son cairdeas an 
t-saoghail ; 

" air son so rinn iad tair oirn*, *s tha*m bas tighinn 
oirn' gach taobh, ' ' ■ 

" 'S tha iad a nis ga'r bualadh, gun truas ri oig* na aois. 

Nach cluinn- sibh 'nis a bhrathribh, gach bas a thug "( 
iad oirn', ^ 

*' Chuir iad an uaigh nan leomhan sinn, 's bu mhor ai 
'n aobhar bron, 

*' 'Nuair bliiodh na leomhain a' beucaich, 's iad *ga*i 
reubadh beo, 

*S ann bhìodh an sluagh gun cheill sin, le cheil 
deanamh spors'. 



" Chaidh Pollicrap a rosdadb le teine mor *sa ghleann 
*' Us Siraon mac Cleophas, cheus iad e air crann ; * 
*' Dh'fhag iad lustin-martair bha'n Carthage gun cheani 
' chaidh Ciprian 's Ignatus a ehuir gu bas 'san ams' 

*' So ministearean diadhaidh, 's bha cuid diu' liath 
aois ; [naom 
*' Bha* measg am brathream cliuteach, air son an giult 
" Chaidh iad trid abhainn lordan, 's le misneach mh 
gach taobh, 

** S tha sinn a nis a foghlura nach robh an dochas fac 

** 'S *nuair a runaich clann nan daone, nach biodh a 
neach beo, 

*' A leanadh 'm Fear-saoraìdh,*s iomadh aon chaidh lec 



( 

"Aci 
"Air 

((' 



79 



" Thììg iad sinn gun aodach *sna h-aithean-aoìl jS iad beo, 
" *S chaidh luaidhe leaghte a thaomadh oirn*, *sa sgaoladk 
air ar feol. 

" Bhathiad cuìd 'sa chuan dhinn^ *moasg fuaimnan tonn- 
aibh mor, 

** 'S chaidh cuidgu bas *sa phriosun a dh*easbhuidh bidh 
*us doigh ; 

** Chaidh cuid thoirt as a cheile, *sa reubadh le na. meor ; 
** S chaidh moran dhinn a chlachadhj *.s chaidh cuìd a 
thachdadh beo* 

** Thilg iad cuid gun fhabhar dheth bharr nan creagan 
mor, [spors* ; 

** Us shlaod iad cuid air shailean, air feadh gach sraid le 
** Phrmoronn iad cuid gun acarachd, *sann eadar chlacha 
** 'Us phain iad cuid le eigin *sa ghraie *us iad *gan rosd'. 

*' Cha mhor gu*n creid an saoghal, gach bas a thaom iad 
oirn', 

*' Fad tri cheud bìiadhna, bha^n Dragon riamh *gar leon 
; ** Dh'fhuiling sinn ann *n Asia, 's gach ait*rau*n cuairt 
do'n Roimhj 

'* 'S dh*fhuiling cuid ann *n Africa, *san Fhraing chaidh 
I cach a leon. 

I £beo 
** Ach *nis tha'n Ti bha bac* do dhuine pheac' thighinn 
** Air tionndaidh o na gnathaichean, a b'abhaist bhi 'san 
Roimh ; [doigh, 
*« Tha Constantine air aicheadh nam paganaìch 'san 
*» «S e *g aidcach* bhi na Chriosduidb, *us<?umhachd Rìglr 
I *na dhorn. 



80 



Tha miltean *nis *g iarraidb, an deigh *n Dia ta beo, 
" Threig iad nitbibh diombain, *s na h-iombaidbean or ; 
*• *S tha'n t-Iompaire fta dbion doibb, 's c riagbladh nan 
sloigb ; 

*' *S o'n fhuair sinn began feimb, cba robb fuil nan 
naomh 'ga dort. 

*' Acb ge d* fbuair sinn suaimhneas, bu truagb dbuinn 
o'n la, 

*' Dh*fhas sinn co uaibhreach, *us db'fbuairicb argradh, 
*' Cbaìdh *n Euglais a truailleadb le mor sluagh gun 
ghras; 

** A bb *aidicb air son buanacbd, a ni 's nacb d'fhuair iad 
slaint. 

** Thug sud iomadh caochal', air agbaidb an t-saoghail 
mhor, 

***S a bbean bba roimbe naomb,*s ann a cbaochaìl i doigh, 
** *S ann 'rinn i striopacbas ris na Rigbrean mor, 
** *S rinn iad ise beartach, le pailteas an soigb. 

** *San uair *sgeaduicb iad an Diadh'acbd gu breaghe 
le or 

** Thainig daon* mi-dhiadbaidb, *us lion iad a cbro ; 
** *S tba deisciobluibh Cbriosd air an lionadh le bron ; 
** *San Euglais gun rian ac* fo riagbladb daoine mor. 



"S! 
"Sl 

Slie 
hC 
Sgac 
'Uj 

M 
'Soc 
ao 



** Ach sbeol an Ti ìs aird sinn gu faidbdaireachd Eoin ; 
** *Se their e rithe *san ait' sin, Babilon mbor 
** Bean aig an bbeil grainealacbd, lan cupan or ; 
** Thigibb *mach aisd* mo shluagh, tha i truaiUidb gu 
leor. 



afc, 



81 



'* S an uaìr theich sinn 'mach a Babilon mar dh*aithn* 

edhuinn 'san am, 
' O nach d'thug esan a laithaireachd dhoibh, cha b'ait, 

dhninn fuireach ann, 

* Dh'fhuiling sinn mar b'abhaist duinn, 's gach ait* na 

thog sinn ceann, 
' 'S e their iad ruinn Nuhliations nach gabh ara Pap 
mar cheann. 

' Ach ge d' bha naimhdean Shion a sior chuir gus bas* 
' Bha eolas nam firinn tighinn tir anns gach ait' ; 
' 'S bha fianuisean dilis a sior thighinn an aird, 

• 'S bha cuid do na Righrean na'n didean an traths. 

' Shearmonaich Paulinus an fhirinn le buaidh, 
1 Is Claud bh'ann an Turin, bha dusgadh an t-sluaigh, 

Sgaoil Peadar Ualdo, 'us Arnold am fuaim, 
!i 'Us threoraich iad moran gru eolas an Uain. 

Ach Duine Pheac' chaidh arach 'us dh'fhas egu reidh, 
'S o cheum gu ceum cbaidh ardach' gu bhi'u aite Dhe ; 
'S ann thoìsich e air aidmheil gu'm b' Abstol e fein, 
'S gu'n leannadh sud a chaoidh ris, 'us iuchair 
rioghachd neamh. 

i; 

'S ann a bhuaidhaich an t-striopach ìe innleachdan 
bais, 

D' 'Shuidh i air na Righrean, 'us striochd iad dhi mar 
thraill, 

'Us dh'fhosgail ì raar chleachd i dhuiiin, geatachean 
A a bhais. 

iSa nis eha robh dol as ann, acb seasamh ris gach cas ; 



\ 



8^ 



*S am fulangas a thaìnìg chaidh *n trathsa thar gach 
cainnt, 

Dh'fhuiling sinn gach ait*, ach gu h-araidh ann sa?i 
Fhraing ; 

Bha airmailtean laidir gu hrath aig an laimh, 
'Us maitheanas o'n Phap ac* a bharr air an sannt. 

Chlac iad na*r cuid dheth *n t-saoghal, gach aodach 
*ns biadh, 

*Us dh'fhag iad sinn faointratli, aìr aodainn nan sliabh j 
'Us baigh cha robh ri f haotuin o dhaone gun fhìamh, 
*S ann a ghearr iad gu bas sinn, a sasachadb a* miann. 



Ba truagh bhi ann san eisdeachd ^nuair dh*eìreadh iad 
oirn' ; [feol Gefj 

Bhiodh fuaim nan claidli'ean geur sin, a reubadh aijQijf, 

Na mnathan torach reub ìad, 'us dh'eignich iad ni 
h-oìgh'n [lcoiiit* 

*Us bhiodh a chlann 'san ranaich, *san paranteai| 



*San dream a theich do*n fhàsach, *sa thar chum na^niiSjfii 

beann, [sin gu ceann 

Chuir an t-ocras *sam fuaclid cuid dheth 'u t-sl uag ! § 
Ghlac iad cuid *san ruaig dhiu', 'us truas cha bhiodl 

ann, ^ , , . [g^eanr Je^.j 

' Us mhuch iad na fhuair iad, fo bhruachsaibb na^pj 

pesiK 

Loisg iad ar saothaìr, *s na h-aitean aoraidh blath ; 
*S chaidh cuid dheth ar teachdairean a phlaistearac 
le tearr ; 

Thog iad ciiid do*n t-sluagh bha *san uaigh iomadh 1 
*S le aoR teine raor, chaidh ar rosdadh gnn daiL 1,'^ 



83 



Ge d* cheaduicli e ar sarach, bha fabharean dhuinn 
ann, 

Bha aon ait* araidh, 'san d* araìch e 'chlann, 

Aig bun nara beannteann mor sin, eadar an Roicah 

'san Fhraing, . 
A fuireach air a chomhnard, ^san cosaibh nam beano. 

Blìa sud na aite dion dhuinn, fo riaghladh a ghrais; 
Fad iom.a' ceud blidhna bha*n diadhachd ann a* fas ; 
Bha Euglaisean liOnmhor aig Criosd ann san ait*; 
Bha leantuinn an Uain, *sa bha buareadh a Phap*. 

[sluagh, 

Ach 'nuair runaich an Dìa sin, tha riaghladh nan 
u*n siubhlagh sinn gu leir, tre dheuchainean cruaidh; 
je b*e chluinneadh sgeul air mar dh'eirich *san uairs', 
ha*n eii ar naigheaclid eibhinn ri 'leughadh do*a 
t-sluagh. 

[cuairt, 

it' Nuair thoìsich ar nairahdean, àir campach' mu*n 
5*eigin dhuinn san am sin, dhoi teann ann san ruaig ; 
S teicheadh chum nam beanntean, ge d* bha'n gearah- 
radh cruaidh, [fuachd. 
adS bha mhathan agus clann ann, *s iad fannachadh le 

leaDi t}e d* bha'n oidhche reot* ann,*us sneachda mor gu*n di, 
ean iad air ar toir, gu ar forgair as an tir 
•'e sud an oidhche bhronach, bu mhoir a chaidh *n dì ; 
'hug na mnathan suas an deo ann, *sa chlann a 
leàiai deoth'l na cich. 



idlils m sheachranach a bha sinn, *sna fasaichean fuar ; 
ir feadh na*m beanntean ard siu* *us fardach cha 
d'fhuair. 



84 



** Rinn an sneachda mor bh'ann, ar treor a thoirt uaìnn, 
** *S ann choidil sinn comhladh, gu samhach 'san uaigh 

*' *S 'nuair theich sgail na h-oidhche, *sa dh*fhoilIsicl 
an lo, 

'S iomadh aon adh^eug dhinn, 's bha cuid air eigìn beo 
** 'Us luidh' ar cuirp gun adhlac, 'saun air nabeannteai 
reot, 

" Gu8 'n d' rinn sneachd' a gheamhraidh ar 'n adhlac 
le chleoc. 

* * Cha*n eil sud ach pairt, do ar caramh *s gach am ; 
" Oir bha ar naimhdean laidir, 's ar cairdean ro ghann 
" 'S an dream a bha saoth'rach, a cumail taobh ruin 
ann ; [fani 
Cha b'urrainn iad ar saoradh, bha'n gairdeanaibh i 



** Bha Prionnsachean Germany dearbht* ann sa chas ; 
*^ *S riun Cromhhell na dh'fhaod e, gu'r saoradh o n'bha 
" Ach tearnadh cha'n fhaodadh, a h-aon diu' an trathf 
S gu'm b'e sud run siorruidh,an Riagh'l-fhear a's air 



"Ael 



" Fa dheireadh thainig doruinn, le orducha ar Righ ; 
" Air Babilon mhoir sin, a dhoirt fuil nan naoimh ; 
"Bhuail e claidheamh a bheoil oirre, *s leon e ì *chaoid|"'St 

"'Sl 



" *S cha'n fhaodadh neach a comhnadh, bha mor 
'ga claoidh. 

" B*e LàUther agus Calbhin, gu h-araidh thug buaidh ; 
**Bu mheahon ann na lamhs' iad, thabhairt danac 

do'n t-sluagh ; 
" Bhi leughadh nam firinn, 's bhi dils do'n Uan ; 
*• Sgaoil iad am Biobal, *s na h-uile tir mu*n cuairt. 



"S 



85 



Mu na cuig-ceud-deug, sin a bhliadhna tha ri luaidh, 
" *San d'eirich na daone, thug saorsa mu'n cuairt; 
" B*e sud a mhadainn phriseal, bha ghrian a direadh 
suas ; [sluagh . 

"Theich an dorchadas mor sin, bha comhdach gach 

[aif 

" Nis sgaoil an naigheachd eibhinn, gu reìdh feadh gach 
" 'S bha fianuisean treubhach 'ga sheuladh le'm bas ; 
" Bha Alb' agus Eirinn, gu leir fo na Phap ; 
" 'S e nis mar leomhan beuchach, an deigh 'reub aig cach, 

** B*e Hamilton an ceud f hear, thug sgeul air do dh' Alb'; 
" Shearmonaich e'n fhirinn, air feadh nan criochan 
garbh ; 

" Ach dhun iad e 'sa phriosun, o n' bha fhirinn searbh, 
" 'S loisg iad a ris c, le mi-run 's le fearg ; 

[bhais ; 

" Ach cuir e siol neo thruaillidh, thug buaidh 'n deigh 
" 'Us moran deth na h-uaislean, bu chruaidh leo *chas ; 
" *S thuig moran do*n t-sluagh, gu'n robh buaidh *8na 
bha e radh, [slaint'. 
** 'S gu'n d'rinn e fhuil a dhortadh, 's e *n dochas ri 

" Ach bhrosnaich a bhas, cuid deth chairdean gu eud ; 
" *S bha EoiN Knox gu h-araìdh, na dhuine laidir treun; 
" Na dhuine deasbhriathrach, 's e dian na spiorad fein ^ 
" *S bha buaidh leis 'sgach ni, o'n *se 'n fhirinn chuir 
c'n ceiU. 

" Dh'innis e 's gach ait*, gu*m b'e 'm Pap duine pheac', 
" *S nach robh ach iodhalaoradh, ^sna nithe faoin a 
bhac* ; 

H 



$6 



" Innleachdao shatan, *8 aith'ntean dhaoine bochd, 
** 'S iad siubhal ann 'sa cheo,a bh 'ga*n treorach d*on 
t-slochd. 

[treun ; 

" Ach 's tric chuir iad am fang e, bha 'naimhdean co 
*' Ach dh'aindeoin Baurigh Mari, 'sa naimhdean gu leir ; 

Fhuair e bas ann an sith, 's chuir e'n fhirinn an ceìll : 
" thug e *m Pap gu bhi iosal, 'sna criochaibh so fein. 

[an Fhraing, 

" 'S ann ri *linn a thainìg fuaim naigheachd chruaidh at 
" Deich mile fichead sluaigh, bhi'n aon uair gun chcann 
" Do*n dream a bha buadhach, 'sa lean an t-Uan 'sgacl: 
am, [graineil ann 

** 'S cha shiubhladli neach na straidean, bha*m fuil c( 

*' *S an Alb* ge d* bha'n fhirinn, a direadh, *sa fas ; 
** 'S ìomadh duine dìlis chaidh dhiteadh gu bas ; 
*' An ainmach* cha*n fhaod sinn, gach aon diu* ai 
traths*, ; [*g cach 

'* Ach cheannuich iad gu daor dhuinn, an t-saorsa ths 

*• Air scaffoildean ard', 's ann a bhasaich a chlann, 
" Ga*n gearradh leis na tuadhean, 's ga*m buaiadh 'sì 
cheann. 

** Ach choinnich iad am bas, deanamh gairdeachas ann ; 
" Am fianuis an t-sluaigh sin, thug fuath dhoìbh 's gacì 

[am 

" Timchioll Duneidinn, tha sgeul 'san taobh deas, 

" Air iomadii duine treun, nach do gheill *s nach deach a? 

" Chaidh chumaìl fada beo, deanamh an doruinn na' 



meas 



" Ann an seirìchean iaruino, gam pianadh le teas. 



«C1 



"Ni 
Tl 
Gi 
f'S 



87 



' Dli*fbosgail ìad paìrt diu' *8 chaidh 'n cridhe bìath 
thoirt asd'j 

' *S an cridhe sin a chaineadh ; le daone laidir crosd* ; 

* Cliaidh cuid dheth 'n corpa* luachmhor, a cheangal 
suas air puist, 

* Cuìr eagal air an t-sluagh sin, nach d'thug buaidh air 
an olc. 

* *Sa nis a chaìrdibh gradhach, tha *m fasach nan deoir ; 

* Cha*n ann a gearan tha sinn air Ard Righ na Gloir ; 
' Ach *g innseadh ar caramh, do*n aireamh tha beo ; 

* A chura gu'm biodh iad laidir, ge d' bhith' an sarach* 

mor. 

' Nis slan leis gach trioblaid, gach mi-ghean *us bron ; 

* Tha fois agus sith, ann an Rioghachd na gloir ; 

* Ge d* bhasich slnn dibli, tha sinn d*a rìridh beo, 

*S leig sinn *nis air di-chuimhn' gach ni thainìg oirn*. 



* Chaidh ar lotean a shlanach', 'us plaisd a chuir ruinn ; 
' Do dh'fhuil an Uain a bhasaich, thoìrt siainte d*ar 
j cloinn [linn, 
Y Cha*n fhaic sinn tuilìe cradh, *s cha bhi*m bas rì *r 
*S cha'n abair an luchd aiteachaidh, *tha sìnn gu tinnJ 

^i^i <(g g t-Uan ar Fear-saoraidh, *s cha churam dhuinn 
ann, 

Thug e beatha *us iul duinn, 's chuir e crua air ar 
ceann, 

*S bitheadh slaìnt' agus gloir dha, na oran da chlann, 
Feadh linnibh na siorruidheachd, gun chrioch, na gun 
cheann." 



:88 



LA A BHREITHEANAIS. 



EiSD anam neo-bhasmhot, 

Tha ni araidh ri chluinutinn; 

Ma 'se nach creid thu na thra % 

Bheir am bas ann do chuimhn* e. 

*S e sin, gu'n coinnich thu'n t-Ard Righ, 

Ann a lathair toirt cunntas ; 

'S cha'n fheud thu choinneamh sin aicheadh, 

Ge d' chuir thu*n trath-s* a'm beag suim e. 

Tha aon la air orduch', 
Ann sa'n comhlaich clann-daona ; 
Ann sa'n coinnich sliochd Adhamh, 
'S gach neach a dh^aitich an saoghal : 
*S an dream a chreid ann a shlaiute, 
Bheir a ghras aiseag saor dhoibh, 
*San dream a^s mo rinn tair air, 
Teich' o lathair, cha*n fheud iad. 

O anam gu churam, 

'Nis duisg agus smuainich, 

'Nuair tbig Leomhan treubh ludab, 

'N dthig thu dlu' dha gun uamhas? 

Am feud do chridhe bhi laidir, 

Na do lamh a bhi buadhach, 

'Nuair a chi thu 'na ghloir e, 

*S an h-aing*libh gloirmhor mu*n cuairt da ? 



89 



Faic an Ti rinn thu threigsinn, ' ^ r r.'" 
*Sa bha thu ceusadh gach lath* ; — 
Faic e tìghinn *sna speura, 
Mar Rigli treun air a chathair ; 
Chi thu nise *na ghloir e, 
Tighinn a seomar na*ra fiaitheas, 
*Us milltibh dh'aing'libh fo ordugh, 
*S iad air mhorachd a feitheamh. 

Cluinn an trompaid *ga seideadh, 

*S fuaim nan speur a dol thaìris ; 

Tha na mairbh *nis toirt geil da, 

*S iad ag eiridh o'n talamh ; 

*Nis dh*fhosgail na h-uaighean, 

*S bhruchd an sluagh asd* gu h-ealamh, 

*S thug e *m follais an sluagh sin, 

A bh*ann *sna cuaintean am folach. 

Cha*n fhaic thu sealladh cho mor ris, 
0*n thoisich a chrutheachd ; 
Tha*n sluagh cho tiugh ris na locuist, 
Air bharr an fheoir *s iad a cruinneach* 
Chi thu bochdean an t-sluagh ann, 
*S daon* uailse na cruinne, 

iad air measgadh le cheile, 
'S eallach fein aìr gach duìne. 

Tha mile taìn*each aig eigheach, 
*S an sluagh gu leir tha ri faire, 
*Us leis an fhuaim th*ann sna speura*, 
Chrìth gacb creutair air thaìamh : — 



90 



Tha*n cuan *sna tonnan aig beucaicb, 

*S tba bonn nan sleibhtean air carach', 

*S tba cridhe dhaone ga''n treigsinn, — 

Ach c*ait an dHheid iad ga'm folach ? — . 

Chratb e cumhacbd nan speura, 

Dborcb* a gbrein, 'us a gbealach ; 

'S tha puist na tal'mbainn air geileadbj v . 

'S tbuit na reultean gu b-ealamb ; 

Tba obair naduir gu leir ann, 

Dol as a cbeile le cabbaìg, 

*S cban* fhuiricb ni acb an sluagh sin, 

Nacb fbaod gluasad na caracb'. 

Acb anam, ma fbuair tbu^ 

Fuil an Uain gu do sbaoradh, 

Na biodh do chridhe ga d'fhaillin, 

Cluinntim caramh an t-saogbail; 

An Ti 'sna cbuir thu do dhocbas, 

'Se sud a gbloir tba ga taomadb, 

'Se sud na tuiltean a cbual tbu, 

Thig air an t-sluagh nach dtbug gaol dàv '^f^ 

Ma tha tbn creidsinn na fìrinn, ìto«ì> 8^ 

*S fuil na b-iobairt ga d' naombacb* ; 

Ma tba tbu 'g aicbeadb mi-dbiadbacbd, 

*S ana-mianna' an t-saogbail ; 

Ma gabb tbu tlacbd ann' aitbeantaibh, 

*S cuing an t-Slanuigbear eutrora ; 

Slan leat tba tbu tearuint', 

*S an Ti is airde ga do sbaoradb, 



91 



Cluinn gutli an Fhir-shaoraidh, 
Faic a ghairdean gu h-ealcmh 
*Tional dhachaidh nan daone, 
Rinn e shaoradh o'n talamh ; 
O'n is creutairean naorah iad, 
Thug an gaol da gun mhealladh, 
Bheir e suas iad gu Pharras, 
*S chaoidh cha fhaillnich a ghealladh. 

Thig e*n sin mar Fhear Posda, 

'S theid na h-oighean 'na choinneamh ; 

*S iad uile deasach' na lochrain, 

Ach cha'n eil moran diu' uìlamh ; 

Tha iomadh aon a chuir dochas 

Ann an lochranaibh folamh, 

Air son gu'n d'ith, *us gu'n d'ol iad 

Aig a bhord air an talamh, 

Ach bheir e suas leis na h-ailleagain, 
'S bith' cach dheth sin folamb ; 
*S their e ris os aird' riu, 
" So an aireamh rinn faire, 
" Lean iad mise gu dilis, 

An' staid iosal air thalamh, 
" 'S tha mi nis' dol ga'n ardach', 
**'S mo dheas-lamh dhoibh mar gheaìladb.- 

" 'So an dream a tbùg buaidh, 
" Le fuil an Uain rinn an saoradb, 
" Thug iad umhlachd dha m'aitbeante, 
Dhaindeoin caineadb an t-saoghail ; 



92 



** Ge d* chaidh cuid chuir gu bas diu' j 
** *S tric an sarach* le daone, 
** Cha do smualnich iad m'aicheadb ; — 
*' 'Se sud an aireamh thug gaoì domh. 

** Fhuair mi biadh agus aodach 

** O na daone thug speis domh ; 

** *S 'nuair a bha mi gun slainte 

** Fhuair mi cairdeach gu leir iad ; 

*' 'San uair a bha mi sa phriosun, 

** Rinn iad gach ni dhom bha feumail, 

** 'S cha'n eil mi nis dol ga*n aicheadh, 

** *S gur ann na'n ait' chaidh mo cheusad)). 

** A shluaigh bheannuichte m'athair^sa ! 

** Thigibh fathast 'us eisdibh, 

** Suidhibh sios air a chathair, 

** Tha ni gratheil ri 'reiteach, 

** Eadar mise *san sluagh sin, 

** Rinn mo bhualadh 's mo reubadh, 

** Rinn mo shailtairt fo'n casan, 

***Sa rinn gu maslach mo cheusadh/' 

An sin caoch'laidh a ghnuis, 
'S thig ordugh dlu chum an tionail; 
'S theid luchd an uilc thoirt dlu db&, 
As gach duthaich 'us fine ; 
Theid gach cealgoir rusgadh* 
'S theid na cuiltean a shireadh, 
'Us theìd gach coguis a dhusgadb, 
'S bith' ìomadh suil ann ri sìileadh* 



93 



Theid na leabhVaichean fhosgìadh) 

'Us thig a choguis thoirt fìanuis : 

'San uair dh'fhosglas e'm Biobal 

Ni sud an diteadh gu siorruidh ; 

" Sluagh malluicht' rinn tair orm, 

*' Teich gu brath iad o m' fhianuìs, 

" Cha dthug iad umhlachd do m'aitheante, 

" 'Us cha do ghradhaich iad riamh mi. 

" Chuir iad cul ri mo shlainte, 

'Us rinn iad taircuis air m' fhirinn, 
" 'S bha cuid diu' briseadh na Sabaid, 
" 'S cuid a caineadh nam firean ; 
" Bha cuìd ri mionnain *s ri breugain, 
***S a tlachd gu leir ann a* mi-run, 
" 'S ge d' bha cuid na bheir cleoc dhiu*. 
*' Bha'n tolc an comhuuìdli os 'n iosal. 

" Sibhse nìs tha gu freagairt, 

Air son teagasg na firinn, 
*' Fhuair tomhas do dh'eolas 
" Air nithibh mor a Bhiobail ; 
" Ach an sligh' a pheacaidh, 
*' 'S ann a chleachd sibh 'bhi 'g imeachd, 
" 'S chuir sud moran air seachran 
" A leantuin cleachdadh nan sinnsir ! 

" Tionailibh chum mo chli iad, 
^'Sud a chrionach gun toradh, 
" Cha robh ach sgail aig na daone, 
'S tha iad eutrom 'sa chudthrom ; 



94 



** Camaidh ceartas an sas iad 

Gu8 am paidh iad na th*orra, 
" 'S tilgidh 'mach iad a m'fhianuis, 
** Gii teine-siorruidh mo chorruich." 

cruaidh an cridh* air nach druigh e, 
Liuthad suìl bhios gun aighear, 
'S iad a ranaich 'sa buraich — 
*S a cuir an cul ris na flaitheas ; 
*S iad ga'n tionail aig satan, 
'S an darna bas orra a feitheamh, 
'S ge do dh'eigh iad air trocair, 
Cha'n eil dochas ri faighail. 

** Slan le Dia, slan le dochas; " 
(Tha iad bronach aig eigheach) 

Slan le rioghachd na gloire, 
" Dh'ionnsuidh solas cha dtheid sinn ; 
" Slan le cairdean *s luchd eolais, 
" A fhuair trocair 's rinn feum dheth : 
" Theid sinne sios le sruth lordan, 
" Do shlochd mor na du'-eigìn.** 

I8 bochd an sealladh an sluagh ud, 
Air am fuadach o lath'reachd ; 
Air am glacadh le uamhas, 
'S aobhar truas mar a tha iad ; 
Cha'n fhac* thu sealladh co bronach 
Cho fad 's bu bheo thu 'san fhasach, 
*S iad dol a chaith* na siorruidheachd, 
Ann am piantaidh do-aireamb. 



95 



Ach nis sbiubhail na daon* ud, 
'S chaidh an gaor as ar cluasean ; 
'Us chaidh an slochd orra dhunadh, 
'S cha'n eìl duil ann e fuasg'Iadh ; 
Ach a chuideachd a dh'fhag iad, 
Ann am fabhar an Uain sin, 
Chuir iad an aghaidh air Pharras, 
Faic a phairtidh dol suas leo ! 

Faic an aighear 'san solas, 
A seinn nan oran tha taitneach ! 
'S cluinn farum nan ainglibh, 
Le Bean-na-Bainse dol dachaidh ! 
Bheir iad steach i do'n t-seomar, 
Sa'm bheil a ghloirsan ri fhaicsinn, 

mairg nach bitheadh dhe'n aireamh, 
Gheibhadh gras gu bhi'n taic' rithe ! 



GLOIR AN UAN. 

'TnA Sion a seinn co binn 'sa 's urrainia, 

Toir mile urram do'n Uan, 
'Sa seinn air a' ghaol nach caochail tuilleadh ; 

'Se shaor i buileach o'n truaigh ; 
Hallehiiah gu buan aig sluagh nam flaitheas, 

Tha cuartach' caithir an Righ ; 
'S mi ìeanas an t-Uan de'n t-shiagh air thalamh 

'So 'm fuaira ni tairis an cridh'. 



96 



'S airidh Mac Dhe air gcill a'd urram, 

'S e fein a dh'fhuiling am bas ; 
^S e chunnaic ar feum *s ar n-eigin uile, 

'S leis fein bu duilich ar cas ; 
'S ann ghiulan e fein gu leir na buillean, 

0*n d* eirich dhuinne bhi slan, 
'S tha *lotan 'sa chreuchdan 'g eigheach uile, 

Gach creutair urram thoir dha. 

B'ìongantach saor do ghaol o*n toiseach, 

Do dhaoine bochd a bha caillt* ; 
'Nuair a thainig thu 'nuas le fuaim an t-Soisgeiì, 

'S gun aon neach cosnadh do ghradh ; 
Bha sinne gun Dia, 's gun dion, *s gun dachaidh, 

Gun rian, no fasgaidh o*n fheirg ; 
'S a mhalluchd gu buan 'g ar ruagadh dhachaidh, 

Gu cuan do lasraichean dearg, 

Ach cheanuich an t-Uan a shluagh o'n tuiteam, 

A's fhuair e iuchair a bhais ; 
'S tha slaint' a shluaigh gu buan 'na chridhe, 

'S cha dual dhoibh rithis bhi'n sas ; 
Air Calbhari dh'ol e 'n doruinn uile, 

A's dhoirt e fhuil air an lar : 
'S a naimhdean bha mor 's ann leon e uil' iad, 

'S gu glormhor bhuinig e *m blar. 

Tha fuil aìr ma'n cuairt, ^sa^hruaidh lan fallas, 

Sud fhuair e 'n amair na feirg, 
Ach *s gile bhian na ghrian, 'sa gheallach, | 

Tha iomhaidh geal agus dearg ; 



97 



' *S geà luidh* e *san uaigh, tkug buaidh le cabhag, 

'S chaidh suas le caithream gu gloir ; 
A*s shuidh e gu buan mar Uan 'sa chathair, 
I *S tha sluagh nam flaitheas *na choir. 

'S e ghaol a bha siorruidh riaraich sinne, 

A*8 Dia bhi leinne 'san fheoil ; 
A's cupan a ghaol bhi taomadh thairis^ 

*S e saor dh' ar n-anam ri ol; 
Tha buaidh ann a ghradh a dh* araih cloinne. 

Ni 's fearr na bainn' agus fion ; 
*S an t-anam 'bhios truagh 'ga ruag* *s e folamb, 

'S e 'n t-Uan so baile nà dion. 

Tha iocshlaint' *na bhas, *s tha slaint* 'na ghealladh, 

'S fo sgail' tha comunn ri Dia ; 
'S tha feartan gu fas o ghras ag sruthadh 

Bheir bas air cumhachd gach miann ; 
Tha abhnuicheau^solais glormhor fallain, 

Tighinn beo o charraig nan al ; 
So 'm fior uisge beo chuireas ceol *s gach anaiii, 
I A dh'olas glan e'mar tha. 

*S e m' fhireantachd saor, *8 mo naomhachd ghlan e 

M' Fhear-saoruidh, 's carraig mo shlaint' ; 
'S e m' altair, a*s m'iobairt-sith, a's mo charaid, 

Mo Righ, mo Shagairt, a*s m* Fhaidh ; 
*S air bhunait chinnt*, cloch-chinn na h-oiseann, 

'S e 'n Ti a choisìnn mo ghradh ; 
*S *n uair thig e ris bidh mi ris cosmhuil, 

Ge diblidh boclid mi an traths*. 

I 



98 



*S ged luidh mi *san uir, theid mo dhusgadh ris, 

Thoir cliu do Thighearn na gloir ; 
*S *n uair theicheas gach duil roimh ghnuìs a bhreith 
theàmh, 

Tha mo dhuil ri tighlnn na choir ; 
Thig cuirt leìs a nuas do shluagh nam flaitheas, 

*S bidh an t-Uan air cathair na gloir, 
A*8 tionailidh *n sluagh, 's theid an uaigh a chrathadh 

Le fuaim an latha bhios mor. 

Bithidh cumhachd nan speur, bidh nan neimh*san taìam 

Gu leir dol thairis le toirm ; 
*S theid a daimhhean gu leir o'n treud a sgaradh, 

Nach do gheill air thalamh d*a ghairm ; 
Feuchaibh, dideanaibh breig rinn gu leìr am mealladb 

Tlieid breug a*s faileas air cul ; 
*S bidh iad 'g arnuigh gu treun ris na sleibhte carach* 

*S gu leir am folach o ghnuis. 

Tha guth aig co treun 's gu'n reub e *n cridhe, 

'S gu'n eirich crith anns gach feoil ; 
*S their e imichibh uam ris an t-sluagh a ris, 

Nach d'fhuair e'n slighe tìa coir; 
Deanaibh 'n tilgidh gun dail eadar lamh a*8 chasan^ 

Gu brath far nach faic iad a ghrian ; 
Sud an scal a bhios cruaidh *se mo thruaighe ris, 

An sluagh a bhios gun dion. 

Ach *8 spnadh gu brath an aireamh bheannuicht*^ 

O'n bhas chaidh cheannach le Criosd, 
Cuiridh cumhachd a ghrais na latl^ir gun smal iad^ 

*S gu brath cha*n fhannaich an cridh'; 



99 



Si e *n cruD.idb le gloir, *s robachan geala, 

Ni 'n combdach thairis gu'n sail ; 
S cha cbaìmhnich iad bron, bidh dorainn thairis 

*S bidh 'n solas maireann ^na lath*r. 

S iongnadh leam fuachd a's cruas mo cbridhe^ 

Gach uair a bhithea« rai cainnt' ; 
VIa*n ghaol a thug buaid air sluagh a's cinnieh, 

*S uach cualhis idir a shamh'I ; 
\i air, a miann le ainglibh beachdach*, 

'S nach aingidh seachran mo chridh'; 
vach gabhadh e tamh gu brath na chuìdeachdj 

Ma tha mi tuigsinn a bhrigh. 

)*n thig ^iu gun dail, thoir gras gu freagairt, 

'S thoir fas air creidimh is gradh, 
S gu caithris a^s urnuìgh lub mo chridhe, 

'S bidh mo dhuìl ri d' thighinn gach trath ; 
S tha chruitheachd Sn duil ri urach' leatsa, 

'S an suil gu beacbd ris an Is, 

an saor thu do shluagh o'u uaigh o'n seachran, 

O thruaiH'eachd, peac^, agus bais. 

ich 's beag a chaidh luaidh dheth bhuaìdbean taitneaeb, 

M^asg sluagh 's tu *s maisich na cach ; 
5 tu 's raaisich na ghrian, *s tu miann nan cinneacb, 

*S do bhriathran sileadh le gras; 
> tu fineamhuin nan geug, 's tu reult na madain 

*S tu ghrein a sgapadh na neoii ; 
5 air seachrau cha d'theid do threud ro fhada, 

*S tu fein a tagradh an coir. 



100 



*S tu meangan cliuteach, ur, dh*fbas fallain, 

'S tu lub' gu talamh o ghloir ; 
*S an toradh a ghiulan thu ma shireas, 

Gheibh ludhaich 's Cinnich dheth coir; 
Tha t-ainm mar an driuchd 's ni's cubbraidh na'n oladh 

*S o d' ghnuis thig solus a's grais, 
*S tha brìatbran do bheul mar cheir na meala, 

Toir sgeul d'ar n-anam air slaint'. 

'S tu Leighich nan gras ni slan na lotan, 

Tha graneil, goirt, agus ciurt', 
*S tu nathair 'san fhasaicb 's aird' cbaidh thogail, 

Thoir slaint' do'n phobull bha brutht' ; 
*S tu Prìonnsa na Sith, chuireas crioch air cogadh, 

*S an rioghachd thog thu le d' ghras, 
*S tu bratach nam buadh ni 'n sluagh a thionail, 

Dha'n dual do leanail gu brath. 

*S tu fein an ceann-iuil ni'n stiureadh dhachaidh, 

A duth'chain' fada gu^uath; 
*S bidh do ghras dhoibh as ur mar dhriuchd na raaidain 

Toir urach* neart dhoibh gach uair ; 
*S tu leomhann treubh ludah, 's flur nan gaisgeach, 

*S tu dhuisg a mach as an uaigh : 
'S bidh naimhdean do ghloir na*n stol fo d'chasaibh, 
do mhorachd marcachd le buaidb. 

*S fear tagraidh thu, ann an cuirt nam flaitheas, 

Ro dhluth do chathair nan gras, 
*S tu aingeal a chumhnant, 's tuis 'ga mhasgadh, 

Ni 'n urnuigh taitneach na lathair ; 



101 



*S tu suim do gacb samhl*, *s tu ceanu na h-Eagluis- 

*S gach am ni freagaii t na h-ait' ; 
*S an Sagairt, *san iobairt, chriochnaìch annad, 

*S tu brigh a*s anam gach sgail. 

A 

*S tu suim agus brigh a Bhiobail uile, 

*A sgriobhadh dhuinne le Dia, 
'S tu beath* gach feoil, 's tu gloii* na cruith^eachd, 

*S tu *s oirdheirc chunnaic sinn riamh, 
'S tu grian agus gloir, *s tu ceol nam flaitheas, 

*S tu dortadh maitheas gach taobh, 
'S ged robh siorruidheachd ann guncheann air dhuinne, 

Cha rannsaich uile do ghaol. 

sibhse thug speis dha treigibh *m peacadh, 

*S gach ceum do sheachran an t-sluaigh, 
A*s leanaibh e fein ]e ceumaibh seasmhach, 

Toir geill d*a reachdan gach uair, 
bithibhse naomh, 's thugaibh gaol 'nar cridhe, 

Dha fein, d*a shligh', *s d*a shluagh ; 
ÌBiA*s seinnibh an traths* le gras air an t-sìighe, 

*S nì *s fearr *n uair bhios sibh shuas. 



AN GEàTADH CUMHANN, 

Se naigheachd bhronach a ta ri luaidh, 
A*s tha € sgriobhte le firinn bhuan, 



102 



Gur beag tha beo, *8 gu b'eil sligh* na doruìnn, 
*S aun air a domhlach* le moran sluaigh. 

*Se *m peac thug bas oirim sa dh'fhag sinn mall, 
*Se mhiU sliochd Adhamh, *sa dh'fhag iad dall ; 

B'e mortair treun e, a mharbh gu leir sinn, 
Thug malluchd Dhe oirnn 's na h-uile call. 

Ach Uan De rinn e *n reite a ris ; 

b'e 'n sgeul ro eibhinn gu*n d'eigh e sith, 
Le fhuil a dhortadh, a's fheoil a reubadh, 
Chaidh lot' sa cheusadh air Calbhari. 

*S tha dorus trocair air fhosgladh saor, 

'S gach neach gheibh eolas air meud a ghaol, 

Cuiridh iad an dochas *na airim ro-ghlormhor, 

'S cha'n fhaic iad doruinn gu saoghail nan saogh'l 

Anam ma*s ail leat bhi *n sonas buan, 
* Gabh ris an t-slaint' so 's thoir gradh dha 'n Uan, 
Bach 'stigh gun dail, 's ann air geat' nan gras so, 
Ma'n d'thig am bas ort, 's gu 'm bi thu truagh. 

Oir 's mor do dhit' air na h-uile doigh, 
Ma ni thu di-meas air slaint' co mor, 

Bidh peanas dubailt' do'n dream chuir cul ris, 
*S a lot as ur e 'sa bha 'ga leon. 

Ach mo 's aon thu bheir gaol da fein, 

'S air sligh*na naomhachd gu 'n lean thu cheum^ 
Sonadh gu brath thu, 's cha chiurr am bas thH, 

A*s gheibh thu lathaireachd 's gu brath cha treig. 



103 



AM BIOBAL. 



EiSDiDH riums* ars* Biobal, 

'S gheibh sìbh eolas air firinn bhios baaii, 
'S ann aig na naoimh bhios mi priseal, 

Ach bheir mi comhairlean dilis do'n t-sluagh, 
*S e 'n Spiorad Naomh rinn an fhirinn, 

Air mo chridhe *sgriobhadh gach uair ; 
A*s cha 'n ath'raich mi dheth, 

Ged theicheadh muir, agus tir, agus cuan. 

Tha na h-Abstoil 'sa na faidhean, 

*S na h-uile firean a ghradhaich an t-Uan ; 
A cuir an seula gu brath ris, 

'Sa darbhadh uile gu*n d'thainig mi nuas 
'S gur mi lochran an t-saoghail, 

'S mi bheir eolas do dhaoin' air àn truaigh, 
*S tha mi foillseach' Fear-saoruidh, 

Dha na braighdean tha 'n daorsa ro ehruidb. 

Ma *se *s nach dorch' iad mo chomhradh 

Le brìathrean gun eolas, gun fheum, 
*S mise a dh*innseas an doruinn, 

Do gach neach nach d'fhuair eolas Mhic Dhe ; 
Tha iad uile thaobh naduir 

Fo na mhalluchd, 's am bas tighinn *na dheigh ; 
*S gu 'm b*eil corruich an Ard-Righ 

Air gach Deach tha gun ghras fo na ghrein. 



104 



*S mar beìrear a ris cl' iad, 

*S raar d'thoir eolas air losa iad beo, 
Bidh iad gu siorruidh fo'n diteadh, 

*S theìd an dunadh a Rioghachd na Gloir ; 
Ma 'se *s nach creid iad an f'hirinn, 

*S mar bi *n aithreachas fior air gach doigh, 
Cha bhasaich iad mar am firean, 

'S ann a luidheas iad sios ann ana bron. 

Ach an dream a gheibh eolas, 

*S tha creidsinn gacli doruinn a t'ann, 
*8 tha nis ag eigheach, dean trocair, 

Air neo bidh sinn an doruinn gun cheann ; 
Ni mi direach an seoladh 

Dh'ionnsuidh 'n iobairt as glormhor a th*an[)n, 
*S cha *n fhailing bunait an dochais, 

Ma 'se *n fhuil a chaidh dhoirt' air a cbrann, 

Ann an gnuis an Fhcar-shaoruidh, 

Chi iad trocair, a's gaol ann, a's gras, 
*S bidh mis' a feuchainn a ghaol dhoibh, 

Gus am faic iad co saor *sa tha slaint*, 
'S their mi, olaidh gu saor dheth, 

'Se 'n t-uisge beo th'ann 'bheir daoine o'n bhas 
Sìbbse tha tartmhor, na caom'naibh, 

Tha cuan mor ann *s cha traogh e gu brath. 

San dream a chuireas an dochas, 

Anns 'na geallanaibh mor bheir mi dha, 

Gheibh e sith, agus trocair, 

Gheibh e sonas, a*s solas, a's gras ; 



105 



Gheibh e bas ann an docfaas, 

Ris an ais-eirigh ghlormhor as fearr ; 

*S gheibh e oighreachd *sa ghloir sin, 
Far nach coinnich e bron ann gu brath. 

Ach tha mi *g innseadh gu saor dhoibh, 

Chum 's nach meallear na daoine le sgail, 
Gu *m b'eil comhar' ri fhaotuinn, 

Air gach neach air 'n do shaoruich mo ghras, 
O'n nach eil iad gun truaill'eachd, 

Bidh iad dealluicht' air uairibh am pairt ; 
Ach bidh iad naomha *na ^n gluasad, 

Bìdh iad iriosal, stuaima, thar chach. 

Tha iad *g aicheadh mi-dhiadhachd, 

'S thug iad fuath dha bhi riarach* na feoil, 
*S tha 'n co-chomunn an uaig'neas 

Ris an Athair tha shuas ann an gloir. 
*S iongantas fo na ghrein sud, 

Mar tha iad gradhach a cheile co mor, 
*Sa chum an'man a shaoradh. 

Gu'n dean iad cosd' agus saothair gu leoir. 

*S iad geugan torrach an f hion-lios, 

A's cha bhi iad mar chrianach gun bhlath, 
*S o'n cha 'n suidheach' *sa 'n fhin'uin, 

Bidh iad sultmhor 's gu siorruidh a fas 
Ni iad aoradh d'a riridh, 

Ann an spiorad, 's am firinn tre ghras, 
*S bidh iad treibhdìreach dileas 

Anns an aidmheil a ni iad na lath'r. 



106 



Ach luchd breug, a's eul-chainidh, 

Misg, a's mionnan, a*s ardan, a's strigh, 
Sanntach, neo-ghlan, mi-narach, 

A's luchd-aidich' gun ghras a tha cli ; 
*San dream tha bristeadh na Sabaid, 

*S iad le 'n aing'eaehd a fasach' na tir, 
Tha mis' ag innseadh dhoibh tratheil, 

Nach eil cuid ac', no pairt ann an Criosd. 

Nis, gabhaìdh foghlum a chairdean, 

'S mis' fear-teagaisg is fearr tha fo'n ghrein, 
Cha *n eil duine gun fhailing, 

'S cha bhi 'n Jeabhar ni's fearr na iad fein ; 
Ach 's mis' leabhar an Ard-Righ, 

*S nach mearachd, no failing, no breug, 
JSoilleir mar chriostal tha m' fhirinn, 

Ruith mar bhainne bho Righ-chathair Dhe, 

*S mi tobair an eolais, 

*S an dream theid domhain 'sa dh'olas gun dith, 
*S a bhios a creidsinn *san dochas 

Gu'n dean an Spiorad an seoladh 's gach ni ; 
Ni mi ni's tuigsich re 'm beo iad, 

Na nan seanairean mor anns an tir, 
Ma bhios iad *g urnuigh 'sa leughadh, 

Tric a smuanach' *s gur leir dhoibh rao bhrigh'. 

Rinn mi fianuìs *san t-saoghal, 

O'n la thug Maois mi o'n uaigh ; 
Ach *8 tric a chuir iad gu faoin mi, 

tric a sheachain iad m' fhaobhair bha cruaidb, 



* 



107 



*S tric a chuir iad ga bas mi, 

Ann an Sodom *s am Babilon thraagtj 

*S tric a luidh anns na sraidean. 

Fo na eosan bu taireil de *d t-skiagh. 

Ach tha mi nis orr a *g eiridh, 

'S chi mo naimhdean gu leir mi doì suas, 
*S tha rao chairdean fas treubhach, 

*S a' cuir an guaihiibh ri cheiU 'san uairs', 
Tha^aon aingeal ro threin, 

Ruith leam mar iolar nan speuraibh ag luath'tf 
*S tha Aingeal eile ag eigheach, 

Thuit Babilon bhreun ann san uaigb. 

*S theid mi gu iomal an t-shaoghail, 

Deanamh sgeul air Fear-saoruidh na*m buadh, 
*S ni mi bhratach a sgaoladh, 

Chum *s gu'n tionail na daoine ma'n cuairt ; 
Labhraidh mis' anns gach canuìn, 

'S ann air slighe na slaint' bhios mi luaidh* ; 
*S theid na Cinnìch a shlanach', 

'S bheìr iad ctiu agus gradh 's ann do'n Uatt, 

*3 iomadh neacb bha gun gochas, 

'S iad air seachran gun eolas*air sith, 
Riun rai 'shoillseach' 'sa sheoladb, 

Dh'ìonnsaidh cighreachd a*s gloir ta gun chrich ; 
*S iomadh cridhe bha bronach, 

Rinn mi subhach le eolas air Criosd ; 
*S rinn mi glic am fear gorrach, 

*S rinn mi cairdean de mhoran bba strigh, 



108 



*S ìomadh duine bha aingidh, 

Lan ardan a's gamhlas mi-run, 
Rinn mi gheilleadh *sa cheannsach', 

*S dh'fhas iad iriosal, gradhach, a's ciuin ; 
*S iomadh duine bha fiadhaich, 

'S a cuir an aghaidh na diadh'achd gu chul. 
Dha n* d'fheuch mis' *am Fear-saoruidh, 

*S thug iad geill da, a's gaol agus clìu. 

*S iomadh fear-aidich* a*s Pharasach, ^ 

Bha daonnan 'g an arducbadh fein ; 
Dha *n d'fheuch mi truaiU'eachd an naduir, 

Gus am fac iad an grainealachd fein, 
Gus an d'eigh iad a bhrathrean, 

Am b'eil doigh ann air tearnadh dhuinn fein, 
*Sa 'n uair a dh'fheuch mi dhoibh Slanuighear* 

Thug iad urram a's gradh dha, a's geìll. 

'S an dream thu^ gradh do lehobhah, 

'S mi bu sholus *s bu lochran d*an ceum ; 
'Se mo statuin bu cheol dhoibh, 

Anns gach cas a toir solas dhoibh fein ; 
Ni mi 'n stiuireadh *san treorach', 

Gus an ruìg iad an gloir, 's nach bi feum 
Air grìan, no coinneal, no lochr^, 

*S cha dorch* an la le neoil feadh gach re. 



109 



GEARAN NAN GAEL. 



*S an t-seann seanaclias, bha Gaeil ainmeil 

'Measg dhaoine b'ainmìg an leitbid ann, 
*Se gaisg' a's cruadal, a's creach^ air uairibh, 

'S bha *m fuil co uabhrach toir buaidh dhoibh ann, 
Gun tuigs' gun chial ac', ma thimchiol siorruidheachd, 

'S cha chual iad diadh'achd bhi idir ann ; 
Ach baist' a's posadh a's suidh aig orduigh*n, 

B'e sud an dochas a bha na'n ceann ; 

Ach cliu gu sonruicht' do Righ na Gloire, 
Tha caochladh mor air tìghinn oirnn san am, 

Tha solus glormhor tighinn tre na cheo oirnn, 
tha 'n t-uisge beo air dol feadh nan gleann ; 

■S tha 'n dream bha gorrach nis *g iarraidh eolas, 
'Se *n eigh an co*naidh nach dthig sibh nall, 

A theagasg eolas do Chaledonia^ 

Nach b'i sinn doruinneach aig a cheann. 

iSìbhse fhuar gras gabhaibh truas 'na thrath dhinn, 

Ma'n d'thig am bas oirnn 's nach bi sinn ann ; 
Thigibh 's feuchaibh dhuinn rathad tearnaidh, 

Gun eolas tha sinn, 's gun ghras 'san am ; 
'San luchd-teagasg blath sin, a dheanadh stadh dbuinnj 

Air feadh na Gaeltachd tha iad ro ghann, 
'S cha tuig sinn Beurla 's cha leugh sinn Gaelic, 

*Se 'ra peac* 'sam bas rinn ar fagail fann. 

K 



lÌO 



S'ìbhse fhuar taiann, a*s gibht,* a*8 grasan, 
Labhraibh gu dan ruinn gun bhi *nar tosd, 

A's aibìise tha saibhir tha fpum an traths' nir, 
Nis corahnaibh cach, a*s na cunntaibh *n ccsd ; 
gach neach fhuar gras bithibh *g urnuigh ghna 
HÌ8 an Ti as airde gun tamh, gun chlos, 

Luchd-oìbre araidh chuir feadh na Gaelteachd, 
Am feadh ^a ta sìnn aig stol a chos. 

B'e ar cleachd* o*r n-oige bhi aotrom gorrach, 

Gun neach a seoladh dhuìnn sligh ni*s fearr ; 
Bhiodh tionail mor anns na tighinn-ceol dhinn, 

Bhiodh seinn air oran, bhiodh spors* a*s gair', 
Bhiodh cuid le bosd deanamh mionnan raor ann, 

*S an t-Ainm ro oirdheirc 'ga luìdh le tair, 
*S bhiodh misg a*s neoghlain' *s na tighean osda,- 

*Sud sligh' na doruinn d'an crioch am bas. 

'San t-Sabaid ghloirmhor bu choir a naorahach*, 
*S tric chaith* sinn faoin i bho cheann gu ceann 

Le caìnnt ro dhiorahan ma thirachioll Fianntaibh, 
gach gnothaich tiomail a bhiodh *n ar ceann, 

Air cnuic air sleibhtean, *s na tighean ceìlidh, 
Bhiodh sinn ìe cheile a tionail ann ; 

Ach clia b*e *m Biobal a bhiodh *ga leughadh, 
Ach faoin sgeuì, air nach, d'thigeadh ceann. 

*S ag uair na h-urnuigh bidh *n sluagh fhuair iul 
A tionail dluth dh'ionnsaidh cathair nan gra«, 

*S bhiodh icbairt churaidh o chrìdhe brìut' ann, 
•S Aingcal a chumhnant *ga cuìr *na hithair ; 



111 



.ch sliiagli guìi cliuramj racbadh *8 ua cuiltcan, 
jj, AJar theid na bruidean a gbabbail tamb, 
j^,|i*un leug))', guu urnuigb, gun scinn air cliu dha, 
'S b'e sud an ducbas bha measg nan Gaeìl. 

Jhiodh eagal mor orra rio' na bocaidhecmf 

'S iad faicinn moran diu nacb biodb anu ; 
ìbiodb gisreag' *s orracbanj's seacbnadli cbomblaiebean. 

'S moran seolaidhean ann na*n ceann ; 
Miiodb aca Sigbicbean anns gacb sitb*ain, 

A bheireadb sios leo mnathan a*s clann, 
S bbiodh cuid bruadair 'san sluagb *ga mbìneach 

*S guu ghutb air Biobal bhi idir ann. 

^acli Iruagb ri innseadh gu *m biodli na mìlltean, 

Do dh'an^man priseal co anabarr dalì, 
S gu'n dtbeid iad direacb *n aghaidh na firinn, 
^ 'S nacb creid iad nì dhetb a bbi gu*n calì ; 
I ' ^ìbhse tba cuir Biobail *s lucbd teagaisg firinneacb., 

, Dh'iounsaidh Innseanaich fada tball, 
'' Nacb cuir sibh paìrt diu' 's gacb eilean Gae'lacb, 
Oir 's truagb gu t)rath dhuinn raa bhìos sinn mall. 

G'n dh'fhuiling ìosa, 's gu'n deacb' a cbcusadh, 

'S gu'n dthuirt e fein gu *m b'e sud a mliìani'., 
. Gu'm biodh an fhirinn Va cuir a!i ceiil 

Dha na h-uile creutair tba fo na gbriaii ; 
Nìs', na biodh Biobail an lamh gach creutair, 

Tha toil gu leugh* ann nacb robh aon riamb; 
*S na'm biodh an fhirinn *ga cuir an ceili duinu, 

Theid sinn 'ga h-eisdeachd ge b' ann aìr BÌiabb. 



112 



*S ma gheibb sinn eolas air an Aon gblormhor, 

Rinn fhuil a dhortadh air Calbhari ; 
Cuiridh sinn ar dochas 'na iobairt mhor-san, 

'S bheir esan coir dhuinn air slaint* gun dith ; 
Ni e 'ur treoruch' o shligh' na doruinn, 

*S ar cos a sheoladh air sligh' na sith ; 
'S focaì lehobhah bidh dhuinn 'na lochran, 

*S cha 'n e na seolachan tha gun bhrigh. 

A Righ nan Sluagh, *se a's fearr 'san uair so, 

*Bhi sealltuinn suas riut a' d' ionad tamh; 
*S mar eisd an sluagh ruinn, a Righ gabh truas dhinn^ 

'S ar gearan truagh thigeadh ann do lath^r ; 
0*n tha thu beo, a*s gur toil leat trocair, 

Thoir dhuinne eolas 's ann air do ghras ; 
Ach cia mar labhradh sinn air an doigh sin, 

'S ann air do mhorachd a rinn sinn tair. 

Ach c'ait' an dHheid sinn, no co ni feum dhuinn, 

Cha'n eil fo 'n ghrein neach a ni dhuinn stadh, 
Ach Uan De, o'n *se phaidh an eiric, 

Le meud an eifeachd a bha *na bhas ; 
*S ma gheibh sinn sgeul air *s gu'n dean sinn feum dlieth, 

*S gu'n dean thu eisdeachd ruinn air a sgath, 
Bidh sinn fo dhion, 's theid sinn as o phiantaibl), 

A seinn gu siorruidh air cliu do ghras. 



113 



COMHAIRLE DO'N OIGE. 



Bheirinn comhaiir do *ii oigridb, 

*S tha mi 'n dochas, ari duil, 
Ga*n dthig an gras a bheir beo iad, 

*S gu'm faìgh iad eolas a's iul ; 
Gu'n dthoir iad gradh do lehobhah, 

Gu'n dthoir iad gloir dha a*s cliu, 
Nuair nach cluinn iad mo chomhradh, 

'S a bhios mi chomhnuidh *san uir. 

*Nis eisdidh an traths' rìuoij 

Sibhse a chairdean tha og^ 
*S mis' gu cinnteach 'us brathair, 

Chaidh tre gach pairt dheth 'ur seol ; 
Oir ged a bha mi ri urnuigh, 

*S trìc fo churam o *m ©ig', 
*S ann do *n pheac' bha mi 'geiUeadh, 

A*s cha do cheus mi an fheoih 

Ach mo dhuil *san Fhear-shaoruidh, 

0*n bha ghaol co ro mhor, 
Gu^n deach* a mhathadh gu saor dhomh, 

*S gu *m bheil m' Fhear-saoruìdh nis* b 
Grian a's sgiath e gach la dhomh, 

*S ann fo sgail bhios mi beo, 
O *8 ann tha bheatha na fhabhair, 

*S gealladh araidh do 'n oig*. 



114 



IVIheud 'sa dli*iarras mi tratheil, 

'Sa bheir gradh dhomh na'n oig*, 
Bheir mi gaol dhoibh nach fhailing, 

Bheir mi gras dhoibh a's gloir ; 
Bheir mi sonas gach la dhoibh, 

'S ni mi 'n arach ri 'm beo; 
'S gheibh iad cinnteach mo lath'rachd, 

Dol tre fhasach nan deoir. 

Bidh mo ghairdean ma*n cuairt dhoibh, 

'S bheir iad buaidh anns gach ceum, 
'S cha dthoir namhad 'choidhch uam ìad, 

Tha mo ghuailnibh co treun, 
Ni iad m'fljirinn- 's mo bhnaidhean, 

Measg an t-sluaigh chuir an ceill. 
*S bidh mo shuilean gu buan orr' 

'S iad na h-uain air an treud. 

O chlann ! na deanaibh tair air, 

O'n 'se 'm bhas bhi cuir cul 
Ri Fear-saoruidh co grasmhor, 

'S gur e Ard Righ nan duil ; 
Dhoirt e fhuil chum 'ur tearnadh, 

'S thug am bas e do 'n uir ; 
'S mo *se a's gu 'n creid sibh 'na thrath ann, 

Bidh sibh gu brath seinn a chliu. 

O ! nach leugh sibh a chomradh, 

'S bheir e bron air 'ur cridh', 
Mar chaidh 'lotadh 'sa leonadh, 

'S fhuil a dhortadh gun dith ; 



115 



Tha gach namhad an toir air, 
*S fuil, a's feoil, ris a strìgh, 

Ged' nach d'rinn e riamh foirneart, — 
Righ na trocair a's na sith. 

Faicibh, chairdean *ga threigsinn, 

'Sa naimhdean treun tha ro dhian, 
*Sa 'nuair bha 'm buachaiì 'ga cheusadh, 

Sgap an treud air gach sliabh ; 
Faieibh anam 'ga reubadh, 

Le claidhe geur ceartais De, 
'S ann *san uair sin a dh'eigh e, 

O na treig mi mo Thraith ! 

Nach eil 'ur cridheachan oga, 

Nis an toir air a ghaol, 
'S gu'n robh e fein co ro dheonach, 

*S gu *m beil a throcairean saor; 
Bheir e saibhreas ga leoir dhuibh, 

*S iomadh solas faraon ; 
'S bheir e oighreachd ann gìoir dhuibh 

'S fearr gu mor dhuibh na'n saogh'l, 

Chlann a ghaol thugaibh geiU da, 
•'S leanaibh cheuman gu dluth, 
deanaibh 'm peacadh a threigsinn, 
'Se sud a cheus e air tus ; 

0*n a phaidh e 'ur n-eiric, 
Thugaibh geill dha a's eliu ; 

'S cruaidh *ur cridhe mo theid sibh 
*Ga cheusadh as ur. 



Ii6 



*S ma Iheid slblise chuir dail ann, 

Ribidh cach sibh *na'n lin, 
'S bìdh na mianiiaibli fas laidir, 

'Nuair theid an arach* le tiom ; 

ioraadh innleachd th*aig Satan, 

*S tha sruth ar nadur a ruith sios, 
A*8 ged mheall iad an traths' sibh, 

13heir iad am bas aig a cbriocli. 

*S mor buannacìid na h-oige 

A gheibh eolas air fein ; 
Bidh tuilleadh tim agus treoir ac^, 

Gu oibribh mor chuir an ceill ; 
Bheir sud gu onoir ro mhor iad ; 

*S bidh tuilleadh gloir dhoibh aìr neìmh;; 
*S air feadh an la ni iad solas 

Ann an trocairean De* 

Dh*iarr loseìph a*s Maois e, 

'S thug iad gaol do an oig% 
*S Vfhearr leo masladh *n Fhir-shaoruidli, 

Na bhi na'n daoine ro mhor ; 
B*fhearr leo coir *san Fhear'shaoruidh 

A*s ann a ghaols' a bhi beo, 
Na na solasan faoine, 

Bh*ann an saoghal nan deoir^ 

Dh'iarr Righ Daibhidh gu luath e, 

*S e *na bhuachail ri treud, 
^S gu sean aois rinn e luaidh air, 

*S cbuir e bhuaidhean an ceile:; 



117 



'S aii iii tbug subhachas mor dha^ 
Chuir e 'n oran dhuinn fein, 

'S iomadh cridhe ro bhronach, 
Dha'n dthug iad solas *na dheigb, 

Ged bha Solamb air arach* 

Ann aillghios gu leoir, 
*S e 'm Fear-saoruidh a b'fhearr leis, 

'S thug e gradh dha 'na oig' ; 
Tha Ghna-fhocaìl ro fheumail, 

Anns gach ceum dh'ionnsaidh gloir ; 
'S ann na chainnt tha mor eifeacbd, 

A stiuireadh ceuman na b-oig'. 

Bha leremiah a's Samuel 

'N am faidhean gle og, 
'S air son bhi leanntuinn na firinn 

Fhuair iad trioblaidean mor ; 
'S an aghaidh aingidheachd na tire 

Thug iad firinu gu leoir ; 
'S bhiodh iad 'g urnuigh os iosaì,. 

'S trìc ri mi-ghean a's bron. 

B' og losiah 'g a iarraidh, 

Ochd bliadhna do dh'aois, 
'S ged bu Righ e 'bha riagliladh, 

Bha e diadhaidh maraon ; 
'Nuair a leugh e an fhirinn, 

Bha chridhe dileas a's maoth, 
'S thug e aingidheacbd na tire 

Ga bhi fo chis air gach taobh, 



118 



S clìi sibh Timoti ris, 

liha 'n crcidimh fior aiin bho oig' ; 
Sheol a mliathair dha 'n fhirìnn, 

A's bha e dikas re bheo ; 
V's ged bha los' air a cheusadh, 

Thug esan speis da bha mor, 
Bha e leantuinn a cheuman, 

A's bha e feumail do Phoì. 

O chlann ! cuiribhs' *ur doclias 

Anns an trocair tha saor, 
*S leanaibh 'n eiseimpleir ghlormhor, 

Th' aig an t-seors' thug dha gaol ; 
Ged their cach gu bheil sibh gorrach, 

*S gur trath gu leoir dhuibh bhi naomh, 
Gur bochd bhi siubhal co bronarh, 

Gus an toisich an aois. 

Ach *s fearr dhuibhse bhi cìallach, 

'S a bhi fo dhion ann an tìm, 
No bhi 'n cunnart nam piantaibh, 

*S a dhol gu siorruidh an dith ; 
*S fearr sìubhal 'na fhabhair, 

'S a dhol gu bas ann an sith, 
Na na h-uabhasan gabliaidh, 

13hio8 coinneach' cach aig a chrich. 

S fearr codal mar fhirean, 

dusgadh ris 's a bhi deo ; 
Na bhi basach' fo 'n diteadh, 
*S oiridh ris ann am bron ; 



Ii9 



'S fearr dusga(^h *na iomhaidii, 
*S a bhi mar ghrìan ann an gìoir^ 

Na bhi fulang gu siorruidh 
Anns na piantaibh ro mhor. 

Slan leibh nis' a chairdean 

'S O ! guu daiì, bithibh naomh, 
Ged a dhfhuilingeas sibh taircuis, 

Aìr a sga bho chlann-daon', 
Cinnt' ni siorruidheachd an ard sibh, 

Ann am Pharas a ghaoil, 
'S cha bhi bron, 's cha bhi bas ann, 

'S gheibh sibh lath'rachd gu saor. 



ORAN DO'N AOIS. 



AiK dhomh bhi smuanacli' air m' ionndran, 

Thachair seann-duine liath orm, 
'S thug mise urram do *n aois, 

'S. bha es' co faoilidh sa dh'iarrainn ; 
Ach 'se mheudaich mo bhron, 

Gur e seann sto7Ìe dh iarr e, 
'S gcd bha neart uil' air fhagaiì, 

Cha robh cail aig* do 'n diadhachd. 

'Se so na smuaintean a dh'eirich, 
Mo thruaighe leir ! mar a ta thu, 



120 



truagh nach d^fhuair thu bho l-oige 

Fior eolas air slaìnte ; 
Na'n dfhuair' 'se bheireadh dhuit solas. 

Naigheachd ghloirmhor ma*n t-Slanuighear, 
*S bhidh tu seoladh mo cheuman, 

Le comhairl' fheumail a b'fheard' mi. 

Bu shona dhuit ann a t-oige 

Na'n d'fhuair thu coir 's an Fhear-shaoruidh, 
'S gu'n chaith* thu neart agus treoir, 

A chum a ghloir-san a sgaoladh, 
Bhidh tu 'na diugh mar bu choir dhuit, 

A' tighinu beo air a ghaol-san ; 
Agus bhiodh toradh a's blath ort, 

Ged a thainig an aois ort. 

Bhiodh tu foillseach' a ghloir-san 

Do'n al og a tha 'g eiridh ; 
'S do cheann liath 'n chrun gloir dhuit, 

O'n bhiodh eolas Mhic Dhe ann ; 
Bhiodh tu *g iarraidh an Ard Righ, 

'S bhiodh a lath'rachd 's gach ceum leat ; 
'S o'n 'se d' chairid a b'fhearr e, 

Bhiodh tu 'g arach' na treud aig. 

Bhiodh sith, a's sonas, a's dochas 

Dol an codhail a bhais ann ; 
*S thigeadh aingìibh o'n gloir, 

A chum do threorach* gu Pharas ; 
An sin bhiodh t-aoibhneas co mor, 

*S nach eil neach beo a ni aireamh, 



121 



f 

*S cha dthigeadh aois ort na leonadh, 
Ach siorruidh beo ann a lathaireachd. 

Ach 's ann a tha thu a^d' chrianach, 

*S do cheann liath dhuit *na naire ; 
*Se 'g innseadh nam ficheadan bliadhna 

Chaith thu gun Dia anns an fhasaich, 
Chaith thu madainn na h-oige. 

Ri cluiche, spors*, agus gairich ; 
'S ged thug an latha do threoir uat, 

Tha thus' co feolmhor 'sa bha thu. 

*S o'n a thainig an aois ort, 

'Se nithe. 'n t-saoghal bu Dhia dhuit ; 
Bha thu 'g an ruith mar a dhfhaod thu, 

'S cha d' rinn a h-aon diu' do riarach' 
Tha thu 'n diugh air do sharuch', 

*S eha dean cach mar is miann leat, 
Tha thu t-eallach do d' cliairdean, 

'S do dhroch nadur *g an pianadh, 

Ach 'se sgeul is ro chraitich 

Gu'm b'eil am bas ort a tighinn : 
*S gu *n toir thu cunntas mar bha thu, 

Ann an lathair a Bhreitheamh ; 
Bheir thu cunntas ma d' ghluasad, 

Do chainnt, a's smuaintean do chridhe, 
'S iomadh trocair bha luachmhor, 

*S gach gairm a fhuair thu gu tighinn, 

An sin chi thu le searbhas 
An carn feirg bha thu tipnal, 



12^ 



an t-eallach trom nach gabh giulany 

Bheir sios gu dluth ihu gu peanas ; 
'S biodh sad a meudach' do dhoruinn, 

An t-al og bhi *g a d' leantuinn, 
'S le t-eiseimpleir '^s do sheoladh, 

Gu*n d' rinn thu *n treorach' 'sa mheafachd. 

Ach tha trocair ann fathasd, 

Am feadh 's tha la na slaint' anu, 
Tha sonas siorruidh ri fhaotuinn, 

Ceart co saor *sa ni gras e ; 
- 0*n chaidh an obair a chriochnach*, 

Ni na juilltean a thearnadh, 
'Sa thionndai*eas moran o'n seachran^ . 

Do na peacaich is graineil, 

Ma *se 's gu'n creid thu an fhirinn, 

Bheir an iobairt ud beo thu, 
'S bheir e fireantachd bhuan duit, 

A's athnuadhaichidh t-oìge; 
Theid a ghaol feadh do bhuaidhean', 

'S ni thu uaill an a mhorachd, 
'S bidh fuil an Uain duit co priseal, 

'S gur e do shith e do dhochas. 

^S ged tha 'm peacach ceud bliadhna, 
Gach latha riamh fo na mhalluchd, 

Ma philleas e gu bhi diadhaidh, 

Ma 'n aon-uair-deug gheibh e beannachd^ 
.Fhuar an gaduich saor throcair, 
'Nuair bha'n deo ann gu fannach*, 



ns 



*S chi sìbh rìs a mac stroghaìì, 
Fhuair e trocair gun cheannach*. 

Ach ma theid thus 'a chuir dail ann, 

*S gu 'm b*eil am bas co ro dhluth dhuit, 

Theaga gu 'n duisg thu a marach, 
A's la nan gras air do chulthaobh ; 

Chaill thu 'n la a bha soillseach, 

*S tha sgail na h-oidhch' air do shuilean, 

Chaill thu *m foghar, 'san samhradh, 

tha stoirm a gheamhraidh tighìnn dluth ort. 

*S mor tha choslas a bhais, 

Air taghaidh, 's dhail'nich do dheudach ; 
Tha chraobh Almon fo bhiath, 

*S na daoine laidir a' geilleadh ; 
Dh*fhail'nich nigheanaibh *chiul, 

A*s cha *n eil surd ort *g an gleusadh, 
Tha crith do larahan 's do cheann, 

A's dh'fhas thu mall ann do cheum*nan. 

O *s mithich dhuit dusgadh, 

Ma *s an dun ort na flaitheas, 
Tha cudhrom t-anam ri fhaotuinn, 

Air snathain caol *se air caithe, 
*S doilich leam mar a tha thu, 

* an dara bas ort feithea mh, 
M a*se *s nach bi thu fo dhion, 

Mu *n dtheid a ghrain ort a luidhe. 



124 



BAS AN FHIREAN. 

• 

*S THOiR leam gur sona aireamh, 

Tha fagail gleann nan deoir, 
*S tha dol gu luath do 'n aros 

Tha uile lan do ghloir ; 
Far nach claoidh am bas, 

'S nach dthig namhad air an toir, 
*S nach cuimhnich iad mar bha iad, 

*Gan-sarach* anns an fheoil. 

0*n se 'n t-Uan thug speis dhoibh, 

Cha treig e iad gu brath ; 
*S gun cheannaich e dha fein iad, 

Bha *n eifeachd sin 'na bhas ; 
Bu toilicht' phaidh e n' eiric, 

*S e fein a thoir na'n ait', 
*Se fuil na b-iobairt-reitich, 

Ni feum dhoibh ann's gach cas. 

Rinn e o'n lagh an tearnadh, 

'a *m fiachan phaidh gu leir, 
*Sa naimhdean chuir fo shailean ; 

Bha ghairdean ladir treun, 
A*s dhoirt e spiorad gras orra, 

^Nuair chaidh ardach fein : 
A*s dh*ath'raich sud an nadur, 

Gu*n dthug iad dhasan speis. 



IQ5 



0*n chreìd ìad ann a fhirìnn, 

Bha *n inntinn dol na dheigb, 
A*s fhuar iad e ni's priseal, 

Na ni *sa chruinne-che ; 
B*e 'n cliu san onor ard sud, 

Gu*n dthug iad dhasan speis ; 
*S gu*n mhiannaichiad gu brath, 

Bhi *s an iaite 's am biodh e fein. 

*S math dhoibh nis gu'n dfhuair iad 

Co luath dol as an fheoil, 
*S a dhol a stigh do'n t-shuaimhneas, 

Far nach bi Juaidh air bron ; 
Bidh iad gun smal gun truaill'eachd, 

Ma 'n cuairt do'n Ghathair mhor; 
'S bidh h-uile neacli tliug buaidh ann, 

'S an t-Uan *na uile ghloir, 

Cha toir corp a pheacaidh 

Air seachran iad ni's mo, 
*S cha bhi iad raar a chleachd iad, 

A* gleachdadh ris an fheoil ; 
A*s saigh'dean teinnteach Shatan 

Gu brath cha tig 'nan coir ; 
'S cha*n fhaigh mi-chreidimh ait* ann, 

Le lath'rachd Righ na gloir. 

Nan smuaintean olc a*s diomhain, 
Bha riamh *g an cuir fo leon, 

*S na h-aìgnidhean mi-rianail 
Nach striochdadh dha na ehoir ; 



m 



Gach latha bochd a*s cianail, ' 

Le *n grian bhi dol 's na neoil, 
Theich sud mar sgail na h-oidhche, 

A*s shoillsich orr' an lo. 

Cha ghearan an luchd-aitich', 

Air tìnn, no bas, no truaigh' ; 
Tha craobh na beatha fas, 

Ann a meadhon Pharais shuas ; 
*S tha 'duilleagan co aluinn, 

'S gu^n slanuich iad an sluagh, 
*S tha toradh feadh gach la oirr', 

*S fo sgail tha sonas buan, 

'S tric bha iad laisd' le solas, 

An gleann nan deoir so fein, 
Ach 's tric a thigeadh neoil air, 

*S bhiodh iad fo bhron 'na dheigh 
Ach nis tha la mor ac*, 

'S an solasan cha treig, 
'S iad seinn ni's binne mar mhoran, 

Na smeorach *measg nan geug*. l 

*S ann nis tha 'n sonas buan ac', 

'S iad snamh an cuan a ghaoil ; 
*S iad faicinn gloir an Uain sin, 

'G an cuartach' air gach taobh ; 
Cha *n fhaca suil, 's cha chualas, 

'S cha deach' a luaidh le daoin', 
Gach sonas thaisg e suas dhoibh, 'c,- 

'S gu*n dfhuair iad e gu saor. iÌ'm^ 



127 



'S tric bha *n sonas ard, 

*S an co'-chomunn blath le cheil, 
'Nuair thionaileadh na braìthrean, 

*S iad seinn air grasan De ; 
Ach sgap' iad ris do 'n fhasach, 

*S rinn sud an cradh gu geur, 
'S is slric a sgair am bas iad 

P chaidrearah bhlath a cheiì. 

Ach *s math dhoibh 'n la dhfhag iad 

An fhasach as an deigh, 
*S an dfhtfair iad dol do'n aros 

Anns am bheil Jath'rachd Dhe ; 
Far am bheil na cairdean, 

Nach sgair gu brath o cheil ; 
'S an gaol air nach dthig fuarach', 

Co buan ri cathair Dhe, 

*S tric a mhill e 'n suaìmhneas, 

*S a dhfhag e *n gruaidh fo dheoir, 
Bhi chomhnuidh measg an t-sluaigh gin, 

Bha gluasad reir na feol', 
'G am faìcinn ruith gun smuainteach', 

Gu luath a dh'ionnsuidh bron, 
Air son gu'n chuir iad suarrach 

An t-Uan le uile ghloia. 

Ach sonu' 'n dream a dhfhag iad, 

*S a theich gu Pharas De ; 
Cha *n fhaie iad neach toirt tair dha, 

No bristeadh aitheantean fein, 



Ì2S 



*S e th* ann an^dream a bbuadhaich, 
*S a lean an t-Uan *s gach ceum, 

A's thiormaich e b!io *n uair sin, 
O 'n gruaidh na h-uile deur. 

Cha bhi 'n dream fhuair gras 

Deanamh tair air aon a chei]*, 
Cha bhi roinn, no pairtidh ann, 

No neach gun ghradh d'a cheilS 
Tha seachianaidh na fasaich 

Air fhìigail as an deigh ; 
A*s cha bhi Pol na BarnabaH 

A sarach* aon a cheii'. 

Sibhse rinn ar fagail, 

'S a chuir am bas 'nar deigbj 
Cha*n eagal leibh gu bratb nis 

Gu'n caill sibh fabhair Dhe ; 
Cha bhi buaireadh 8hatan, 

No failinn annaibb fein, 
A*s cha dthig Righ nan uamhas 

*N ar smuaintibh feadh gach re. 

Fhuair sibh crun a*s oighreachd, 

'S tha *r n-aoibhneas pailt gtr leoir, 
*S gu cinnteach tha sibh saibhir, 

Mar oighreaclian na gloir ; 
Tha ghrian an conaidh soillseach, 

'S cha dthig an oidhch* 'nar còìr, 
Se 'n t-Uan ar caiaid gradbach, 

*S le lath*reachd bithidh sibh beo. 



m 



Rinn e ar sgeadach' rioghail 

Le fireantachd a ghrais ; 
'S cha dthig sibh dh'ionnsuidh diteadh, 

Cha *r firinneach* le bhas; 
A^s dhfhag sud e co priseal 

*S nach bi sibh sgith gu brath, 
Toirt moladh agus cliu dha, 

Le oran ur gach al. 

Ged dhfhag sibh sinne bronach, 

An gleann nan deoir 'nar deìgh, 
Cha*n ann mar dhream gtin dochas, 

Nach corahlaich sinn a cheil ; 
Tha sibhse an diugh co sgiamhach 

'S co geal ri grian nan speur, 
'S *n uair bhios an obaìr criocKnaicht', 

Bithidh sinne triall 'nar deigh. 



'IGH NAN UAMHAS.-BAS AN AINGIDH: 

^iR theagaisg, cluinn e, 's gabh suim d'a reir, 
Tog suas mar thrompaid do ghoth, a's eigh 
ì sluagh gun eolas, tha nis a domhlach' ^ 
Air sligh' na doruinn, 's gach feoil mar fheur. 

i caomhainn le truas iad, thoir fuaim gun dail, 

Ì'S leig ris an truaigh' an la nan gras, 
ìd tha iad uasal, 's an inntinn uabhrach, 
'Se 'n t-aobhair truais iad 'n uair thig am^bas. 



130 



Tha *n duine truagh doì *san uaigh gun dail, 
Thig Righ nan uamhas 'ga chuir an sas; 

Ni tinn a bhualadh *s bìdh 'n eigh chruaidh aig, 
An saol sibh shluaigh an e so ara bas. 

Tha pìantaidh cruaidh air toirt uam mo chaiì, 
Tha crith is uamhann air tighinn 'mo dhail, 

Tha toirm 'mo chluasan, is m fheoil air fuarachS 
An saol sibh shluaigh nach e so am bas ? 

Tha nis mo shuiìean air tionail sglèo^ 

*S ann nis tha 'n saoghail dhomh faoin gu Ìeoir, 

Mo thruaighe-leir ! gu'n dthug mis mo speis dha, 
'S nach dean e feura dhomh *s mi *n eiginn mhoir 

Mo neart *gam fhagail 's mì faìbh gu dluth, 

Mo chrìdhe failinn a*s mi gun lus, 
*S mar gleidh sibh seoladh a chumas beo mi, 

'S *n t-siorruidheachd mhor a tha 'm beachd mo sh 

*S ann orm tha *n t-uamhas roimh uair a bhais, 
*S mo dhochas truagh teicheadh uam mar sgail ; 

Cha 'n eil mi 'n ordugh gu ghol thoirt codhaiì, 
Do 'n bhreitheamh mhor bheir gach feoil *na lath* 

Ach tha mo dhochas a trocair De*, 

C!ha robh mi *m phoitear no d^anamh bhreug, 
Mo ghniomh 's mo chomhradh ni 's fearr na moran' 

'8 cba deanainn foirneart air neach fo 'n ghrein. 

Mbaith mis mi fein do gach creutair beo, 
*S mi truasail deirceach ri neach fo leon^ 



Ì3l 



*s ged a bhùatdhìch am peac' àir uairibh, 

Trid laigs is buair* ach cha b'ann de* m* dheoÌQ. 

'hilg iad gle og mi air trocair Dhe, 
A's lean a throcair mi anns gach ceum, 
's dhith a*s dhol mi 's ann aig a bhord-saii, 
*S le dichioU mor bha mi deanamh *n reìt. 

Lch tha mis gun suaimhneas an deigh gach ni, 
'S nach seol sibh shluaigh mi, Ciod e tha dhith ; 

ba choguis bheo sa toirt uam mo dhochas, 
*S tha eagal doruinn toirt aam mo shith. 

'ha mo chridhe *g innseadh nach bi mi beo, 
*S gu 'n drinn mi di-meas air slaint' co raor, 

ach do chreid mi 'n fhirinn ma thimchioll lòsà, 
'S nach robh e priseal dhom riamh *san fheoil. 

> mi 'n tanam truagh nis d' an dual am bas, 
Cha deach* m' ath-nuadhach* an la nan gras 
ed thuirt an fhirinn gum bheil gach fìrean, 
Air a bhreith ris ann an la na slaint. 

aitheanaibh naomh-san cha dthug mi geill, 
'S do shligh' na naomhachd cha dthug mì speis; 
cha d*fheuch mi cairdeas, no gradh, no firinn, 
Do 'n dream bha dileas 'ga leantuinn fein. 

)n tart no iarrtas cha robh mo chom, 

*S ann dìiomh-s* bha'n diadhachd na h-eallach trom, 
r mo chridh* sas anns an ni rinn ra' fhailìnn, 
r'Se Bud rinn fhagaii an diugh co lom. 



132 



Tba saighdean geur a* dol tromham dluth, 

Ach, O ! an t-siorruìdheachd tha'm beachd mo shui 

Nam faighinn dail 's thigh'nn a ris gu slainte, 
Gu cinnteach dhfhasainn a'm' chreutair ur. 

Nach bi sibh 'g urnuigh 's gum bheil mi beo, 
Ri Righ nan Duil o*n tha throcair mor ; 

Ach tha mi failiann, slan leibh a chairdean, 
Tha mis gu brath gu bhi ann am bron. 

Nis dhorch* mo shuilean le sgail a bhais, 

Nis chi mi chuis mar a bha e radh, 
Tha teine mor ann, 'san sluagh an rosdadh, 

Gun suil ri trocair air feadh gach al. 

Ma 's duine beo thu nach cluinn thu 'n eigh, 
Nach creid thu 'n fhirinn a's dean d'a reir, 

Air neo gu cinnteach cha dtheid do thearnadh, 
'Se sud am bas gus an dthig thu fein. 



133 



CARAID 4S DLUTHAIDH NA 
BRATHAIR. 

Nach mithicli dhomli bhi toiseach 

*S a cantuinn oran ur, 

Mu *n Ti rinn fhuil a* dhortadh 

'S a' ghloir bha 'n a ghnuis : 

'S e 'n caraid e a b' fhear dhorah 

Na cach 's na h-uile cuis 

'S e 's dluthaidh lean na brathair, 

'S e ladair air mo chul. 

Ach cia mar ni mi cainnt air 

*S gun samhladh dha fo*n ghrein ; 

*S nach d' fhuair me teangaidh Ainglibh 

'Is lasair ghraidh d' a reir : 

*S na 'n d' fhuair cha bhithinn sgi 

Dheth bhi sir 'g a chuir an geil ; 

'S a /g innseadh a' measg na'm firean 

Gaeh ni rinn e dhomh fein. 

A sh' lanuigh'ear ro ghloirmhor ; 
Mo threoir ge'd bha mi mall, 
Bu tu fear-stiuraìdh m' oige 
Gu m' threorach anns gach ball ; 
*S na 'n d' fhag u mi 's an uair sin 
Bu truagh dhomh bhos 'is thall, 
*S mi cluich' air bruach ain-eibhinn 
*S nach bu leir dhomh an call, 
M . 



134 



Cha d' fhuair mi comhaìrìe Parannty 
Is brath'rean cha robh ann, 
No neach g^liabh curam tra dTiiom, 
Challh m' fhagail anns a' glileann : 
*S ge d' bha mi measg^ mo chairdean 
Cha babhaist doibh bhi cainnt 
Air ni 'n taobh thall do 'n bhas 
Dheanadh sta dhomh aig a cheann. 

Ach bha do spiorad strì rium 

*S bha diteadh annam fein ; 

'S chuir sud mi dh' ionnsuidh Phiobaìl, 

A dheanamh sith is reit : 

Chuir sud mi dh' urnuigh 'n uaingneas 

*S mi buachailleachd na trcid 

*S bhiodh m' inntinn tighinn fo bhuadhraa 

Is uarahassan ro gheir. 

Ach thuìtinn 's a mhì-churam, 
Is mhuchainn Spiorad Dhe; 
'S mar neul na madainn shuileadh 
Gach dusgadh bh* annam fein : 
*N uair thachiainn ris an t-sluagh 
Bhiodh cuir suarach nitheadh Dhe : 
Labhrainn agus ghluaisinn, 
Do reir an gluasad fein. 

'N sin theìcheadh Maois *s an Faidhean, 

•S gach Brathair fada uam ; 

*S iad call 'n duil gu brath dhiom 

*S mi diultadh gras an Uain : 



135 



Ach cliu nfu 'n robh ga hratb dbuìi 

A shlanuir na 'm buadb ! 

Lean tbu anns ^acb aìt mi, 

Gu m' tbearnadb as gacb truaigb. 

Lot do sbaigìidoan geur mi 

Is db' eigb mi air son sitb; 

*S db' fbeucli tìm dhomb mar geiìliuu 

Ou 'm eiffin doll an di : 

Tbuig mi gu 'm b' fhaoin mo dhochas, 

'S gu 'n robb mo sheolan cli, 

gu 'n robb mi 'n cunnard mor 
A bbi 'n doruinn gun cbrich. 

*N sin bheirìnn geill gun daìl 

Do na h-aitbeanntean anns gach ni ; 

Streapainn beinn Sinai, 

Ga b* ard i, airson sith : 

*S tbosaicli mi co ladair 

Hi peac' is bas ri stri 

Mar neach an cunnard batbadlt, 

"*S e snamh ffu bhi air tir. 

Acb bha 'm peac' a buadbach, 
Is suaimbneas cba robh ann ; 
Is bba na tonnan uabhrach 
Gu luatb dull tbar' mo cbeann : 

bba Satan 'g a mo bbuaireadb 
Gu teicbead!i uat san am, 
Aig radh gu 'n robh mi gorach 
Is nach robh dochas ann. 



136 



Bhiodh e fiaradh a Phiobuill 
'S e feuchainn milltean sluaigh, 
Is cuid dhiu na 'n luchd mionaich 
Gun suim do nì dheth 'n i-sort : 
Is thuirt e 'n sgrios thu 'n sluagh sin 
Gun Iruas ri sean na og ; 

gu 'r pharasaich ro uahhrach 
Luchd aidich fuar fo chleochd. 

Ach thainig thu ga 'm chomhnadh 

'N uair dh' fhalbh mo throir 's mo bhuaidh 

Is chaisg thu 'n sin sort ud 

Bha 'n toir air m' anara truagh : 

Is dh' fheuch thu Dhe do ghloir 

Na thug solas dhomh car uair : 

Chaidh 'n dream bha ga mo sharach 

A bhathadh 's a mhuir ruagh. 

Sheinn mi 'n sin le solas 

'S e oran Mhaois 's 'n Uain, 

Mar neach a bhiodh a chomhnuidh 

'S a gl iloir a ta bi-bhuan : 

Gun chuìmhii' air truailleadh naduir 

No tart na fasaich chruaidh ; 

Oir bha mo chomhnuidh 'n trath sin 

Fo sgail an Ti thug bUaidh. 

Ach thug tlìu mi do 'n fhasaich, 
Gu sluic is aros gharbh ; 
'S bha dris is (h'oigheann fas ann 
'S bha uisge Mara searbh : 



137 



Is dh'fliuaraich gradb mo chairdean, 
*S bha cach ruira arin am fearg, 
O ti' thug mì geil dba t-aitheantibh 
ri 'n gnathan nach dearbh. 

*X sin dh' fhoillsich thu do ghloir clhomh, 
'S bha mais gu leer a' d' ghnuis ; 

'n uair tbuirt thu mairseadh beo, 
'S ann rinn m' aaam solas ur : 
, O n' rinn tbu d' fhuil a dhortadli, 
Mo neart 's mo dhoclias thu, 
Mo shith 's mo dhaìgììneach ìaidir, 
Mo shìainte 's rao cheann ìul. 

Thuirt thu 's icor mo ghras dhuit, 

Bi hiidir *s bheir e buaidb ; 

*S cha dit' aon neach gu brath ihu 

*S gu *n phaidh mi tuilleadh 's ìuach : 

^ihleachd mi ris a bhas 

Gu 'd thearnadh o gach truaigh ; 

Is tagraidh nii do cliuiseadh, 

Ann an cuirt 'n am fiaitìieas shuas. 

Leansa mi gach uair, 

Agus gluais an slìghe Dho ; 

*S cuir t-eallach air mo ghuailean 

Olr tha iad buadhach trein : 

'S ge d' bhi thu sgi s' an fhasaich 

Bi neart 's an lath do reir; 

*S bi d' thaic ri fear do ghraidh, 

Is cha 'n fhag nii thu 's cha IrQÌg. 



138 



*S 'ii uair rinn mì 'n ccachran aicheadh 

*S ììii griathean gun Iheum, 

Dh' fliuaraich graflh mo chairdean, 

Is clann mo mliatljair thrcig ; 

Is bliiodh iia na<>imli toirt tair dhomh, 

*jS' uair dh' Fliaillneadh mo cheum; 

Ach gheamhannvsa do lathaireaclid, 

*S tu b* fhear na iad gu leir. 

Nis togam m' Ebenesear, 
Is seìnneam feiu do cldiu ; 
Oir gu *s an uair so fein, 
Cha do threig thu mi co-dhiu: 
*S c' arsan nach hiodh rao dhochas 
A' d' ghealladh mor 's gaeh cuis ? 
Gu 'n toir tJiu mi thar lordan, 
*S gu 'm faigh rai gloir is cliu. 

Na 'ri deanadh tu mo tlireigsinn, 
*S nach hiod!i tu fein rium hìfì 
Co dliuiniisidh theid mi ? 
Oir cha 'n 'eil feum an cach : 
Cli 'n 'eil ni fo 'n glirein 
Ris nach d' fheuch rai arson slaint' ; 
Ach 's leighichean gun fheum iad 
'S dliomh fein cha d' riun iad sta. 

Dh' fheucli mi ri sligìie nn doruìun, 
Is ciia robh sohis iiint'; 
*S ri da mhaiglistir comhladh, 
Is bha mo dhoclias fann ; 



139 



*S ri slìglie na feìn-niìreantachd, 
Is clia lobh sitli dhomli innt' : 
Bha bfntie bais 'iiio cliluasan, 
G' am ruaìg 's g' am ruidh gu teann. 

Ach 's grìan 's a sgiath do lathaireachd. 

Is bheir tliii gras is gloir; 

*S na gheabh bhi anii a d' fhabhar 

Bheir tlm dlioibh slainte mhor : 

*N uair bha thn ann an sith ruim 

*S e thuirt mi gnn gho, 

Gu 'r tu is tearmuiin dileas, 

*S mo chuid an tir na 'm beo. 

Mo charaid thu ! na fag^ rai, 

,S an fhasHÌch stuìr rao chcum ; 

Thoir neart a reir an la dhomh, 

Na fagsa mi 's na treig: 

*S a 'n uair ni tinn mo bhualadh, 

*S nach dean an sluagh dhomh feum ; 

Dean thus' mo leabadh suaimhnacb, 

A' cluiuiitin Liaidh oi]t fein, 

*S 'n uair bhitheas an saoghal sgith dhiom, 

*S gun ni ri diieanarah ruim, 

Bhiodh am bas na theachdair sith dhomh 

Gu m' tlioirt air tir a nunn ; 

Theid mì a sealladh chaich, 

Is mo ghutli gu brath cha chluinn : 

Ach bheir do ghairdean laidir 

Mi tearuinnt thar na taim. 



140 



*N uair thionaileas mo chairdeaii 

*S ari uaigh gu m* charamh sìos, 

Biodh an uaigh na leahadh thamh dhomh, 

Gus an Jath an tig thus rìs : 

Bi dluth throigh gleann a bhais dhomh, 

*S a ghaoìl na fag-sa mi, 

Gus am faic mi anu do ghloir thu, 

Fad sìoruigheachd mhor gun chrich. 

Dean trocaìr air mo chairdean 

A dh' fhagas mi a 'ra dheìdh ; 

'S biodh mo chuid uan *g an arach 

Fo dhuthar sgail do sgeth : 

Tog fein luchd teagaisg blath dhoimh, 

'Ni 'n comhnuidh sta do 'n treid, 

*S bì ni 's dluthaidh dhoibh na brathair 

Air feadh an laith fo 'n ghrein. 



TOBAIR NA UISGEACBAN BEO. 

*S E mhiadaich truaìgh chlann daona 
Gu 'm beil iad faoin ann am barail, 
'S iad *g iarruidh 'n sonais 's an t-saoghal, 
Far nach d* f haod iad bhi maireann : 
Thanaig mallachd do rireadh 
Air gach ni th' air an talamh, 
*S cha *n eil sonas ri fhoatainn 
Anns na faochagan falamh. 



141 



Co bi thuigeadh mo stori^ 

Tha cuid dheth bronach ri aithris ; 

Chaidh mo mhealladh gle oga, 

*S air slighe na doruinn mo tharainn. 

*S rinn toilinntinean feolmhor, 

Tric mo threorach 's mo mhealladh, 

Mach o thobar mo sholais 

Ge d' bha e 'n comhnuidh cur tharais. 

Bhuail pathadh gle og mi 

Arson solasan peacach ; 

*S cha robh tobar dheth 'n t-seort sin 

As nach d' ol mi dol seachad : 

'S cha d' rinn iad mo riarach, 

O n' bha m' iartas co farsuing ; 

'S ann bha iadsan co neo-dhianach 

'S gu 'n do mhiadaich iad^tart dhomh. 

Ach dh' fhosgaìl tobair na slaìnt' dhomh 
Anns an fhasaich bha tartmhor; 
Bhuail e charraig is thanaig 
Deoch rinn sta dhorah air m' astar : 
^S ann a tobar tìgh Dhaibhidh 
A fhug do ghras dhomh a nasguidh ; 
Na riaraich m' anam neo-bhasmhor 
'S a chaoidh gu brath cha bhi tart air. 

Dh* fheuch thu aingeachd mo chridh' dhomli, 
Bha o 's 'n iosal am falach, 
*S cha toireadh m' oibrichean sith dhomb, 
Bha gach ni dhiu co saìach : 



Ach *se uisgeachan ShiloÌi 
Fuil na h-iohairt thug barachd ; 
'S ann an sud a tha *n eifeachd 
Chum mo chreachdan a ghianadh. 

Ann a mìadhan gach trioblaid 

*N uair bhitheann sgith le mo thuras, 

Fhuair mi deoch as an fhior-uisg, 

Chuir air di-chuimhn' iad uile : 

Bhiodh do gheallachan firinnach 

Ro phriseal dhomh uile ; 

*S bhitheamh cuimhneach air an tiom, 

Anns nach bì mìghean no muìad 

fehitheann culmhneach cho suaimhneach 
*S a tha 'n sliiagh sin cha dhachaidh, 
'S a tha *n diu ag oLas a chuan ; 
*S cha leag an t-Uan chaoidh tart orr : 
Cha bhi 'n gruaidhean fo dheoir. 
Is bas no bron cha tig faisg dhoibh 
Ri taobh na*n uisgeachan beo sin, 
*S iad uile *g ol as gu farsuing. 

Bha mo chreuchdan cho graineil, 

'S truailleachd naduir co salach ; 

*S cha robh mi siubhal mar bail leum 

Le corp a bhais blii callach : 

Ach bhitheann cuimhneach an la sin 

Arins an tair mi dhol thairis, 

Ou bhi sealbhach do hithaireachd 

Anns an aite nach bith small air, 



H3 



Bhiodh luchd aìdìch gnn ghras anii, 
Bhiodh lucìid tarchuis.is fanaid, 
Toirt iomadh huilleadh hha sarach 
Roinn. do *n ardan a bh' annams': 
Ach *se caijjtean mo shlainte 
A lean le gairdeachas m' anjira, 
Arson 'm b* fhiu mi blii tarail 
Air a sgaths' air an talamh, 

Trid bais is trioblaidean geuradh 

Chaidh e fein air an toiseach ; 

'S a mhiad 's a lean ann a cheuman 

Thug sud gu deuchainnean goirt iad ; 

Ach is sonadh *n diu 'na lathair iad 

*S glan a shlanaich e 'n lotan ; 

Cha tig luchd angaidheach gu *n sarach 

No sgeul gu brath chuireas spot orra. 

Bhithinn sona air uairean 

Measg do shluaigh air an talamh ; 

Ach 's tric a dhealaich an uaigh sinn, 

*S a rinn n'ur truailleachd n'ur sgaradh; 

Ach gheabliainn beagan de shuaimhncas 

Le bhi smuaineach mu 'n lath 

Anns an cruinnich an t-Uan iad, 

Gu leir ma 'n cuairt do *u righ chathir, 

*N a gheahhainn do lathaìreachd 
Bhithinn ra le lan fhios air ; 
Gur sona 'n sluagh a thug gradh dhuit, 
nach robh thu fhasaich do Israel : 



144 



Shaoìlinn gu *m faìcinn do ghloir thu 
Air na neoil tighinn ga fhiosrach, 
'S bhithinn tolicht' gu leor 
A dhol do chathail le mìsneach. 

Ach bha mo shoitheach co deothach 
Gu 'n tuisge.beo ud a chumail ; 
Cha mhaireadh sud ach car moment, 

bhitheadh an fheoil 'g iarruidh fuireach 
Ach 'n uair theid mi thair lordan, 
Cha bhi bron ann no mulad ; 
'S bith' mi faicinn do ghloir, 
*S mo ghrian gun neoil chaoidh tuiUeadh. 

Ach 's aobhar mulaid ri smuanach 
Na tha de shluagh air a' mealladh, 
Chaith an saothair am buaighean ^ 
Gun fhois na suaimhneas air thalamh ; 
'S iad duilteadh *n fhior uisge bheo so, 
'S am bheil solas gun ghainneadh, 
Chum an uireasbhuidh riarach, 
Tha mil, is fian, agus bainne. 

Leam us sonadh an aireamh 

Fhuur gras gu bhi tarruing, 

Sith us sonas gach la, 

A tobair slainnt nach be folaimh, 

Theid iad gu talamh Chanaan, 

*S biodh 'n tobair lan sa cuir thaìrais, 

'S lad ag ol do 'n abhainn tha aluinn, 

Si ruidh air straidaibh na cathairach. 



145 



ORAN NA MISSIONARIES. 

Tha soisgeul buadhach air sluagh gun ghras, 
S'a 'n dream nach cual na n cleann don bhas, 
Tha iad an comhnaidh gun Dia sgu 'n dochas 
A dhi' bhail eolas air sligh na slainnt. 

Nach aobhair bron ìeibh na sloigh to marbh, 
'S iad cuir an dochas an iodhail balbh, 
Ach co a theid a thoir sgeul ma 'n uan dhoibh, 
Thair muir us cuantean us radhad garbh. 

Cluinn na h-ogainich dh' fhas co treun, 
Aig radh le solas se sinn a theid, 
Mo shaolas sibhse gun d'fhuar sinn grasan, 
Us gibht us talannt a ni dhoibh feum. 

Tha 'n spiorad stri ruinn 's cha bhi sinn maìl, 
Fagail nar tir is gach ni atann, 
Thoir sgeul ma *n fhirinn do dh' anmam priseaì. 
Tha feadh na 'n innseachan fada thall. 

Buaidh gu brath leibh air muir sair tir, 
Theid mic na 'm faidhean le sgeul na sith, 
Suibhlaidh gu dlu' biodh nar casan 's giamhach, 
Gus an eirich grian air na duchan skios. 

Bi sinn ag urnaigh on tha si 'm feum, 

Righ na 'n duil a blii leibh sgach ceum, 

*S bheìr sinn dhui foghlam sgach comhnadh dh'f haodas<^ 

A chum bhi saorach sna duchan cein. 

Tha nis an long togail suas nan seol, 

Gun toir thair chuannteann us tonnaidh mor^ 



146 



S iad air an traìgh gabhail ceud do 'n cairdean, 
Nach fhaic gu brath iad an tir na 'm beo. 

Slan leibh a chairdean sa luchd na? gaol, 
Theid sinu do dh Africa sgach ait 'm beil daon, 

iubhlaidh sinn China ga mor an tìr e, 
'S air feadh na 'n innseachan 's feadh an t-saoghaiL 

Na bìthidh bronach 's na deaneamh càoidh, 
Tl:^ 'n obair gloirmhoir solas na naoimb, 
'S gi.J thig am bas na gad rach nar bathadh, 
Bi sinnc tearruinnt le Righ na 'n Righ. 

Ach smor an smuanach nar truailleachd fein, 
Sa dol raeasg sluagh snach bheil eagal De, 
''S mo threigeas Dia sinn bi sinn gun dian. 
A measg sluagh co fiadhaich ri eon na 'n speur. 

? j *n sluagh a thearnadh th'againn mar chriocb, 
S rao bhios a' ghras leinn cha d^theid sinn cli, 
*S tha sinn an duiPgu 'm bi es na dhian duinn, 
O *r se tha riaghladh air muir s'air tir. 

Earbaidh gu leir sinn ri Righ na sith, 

bheir sinne sgeul dhui n'uar theid sinn tir, 
*S bi 'n sgeul ro ghloirmhor air sluagh tighinn beo 
A chuireas solas air feadh nar cridhe. 

theìd sinn gu fasaich taobh thall a chuain, 
A dhionsaidh Africa s'gheabh sinn sluagh, 
^A Fuitheas ruisgt feadh na 'n coilltean dlu sin, 
Gun neach tòir iul doi air sonas buan. 

ri taobh na 'n abhnaicheann ni sinn tamh, 
SS le.moran gradk thig iad faisg do ìamb>, 



147 



*S cuìridh sinn an geil dlioi sligli na firinn, 
*S bìdliidh iad co sìobhailt ri aon do chach. 

'S nuar gheabh iad eolas air gloir an Uain, 
Bi gradh gu leor ac dha fein sda sh'luagh, 
Biodh naomhachd fas ac bi mais us blas ac, 
A chuireidh nair air luchd aidaich fuar, 

Sna bhios na 'n traillean dui aig an t'luagh, 
*S iad tric gan sarach gun ìochd gun truas, 
Ni 'n cridhe gairdeachas anns an t-lanuighear, 
'S nuar thig am bas gheabh ;ad sonas buan. 

*S theid sinn gu innseanaich du gu leor, 

*S bi teas na grein a toir uainn nar treor, 

Far am beil an sluagh their gu n' d'fhuar iad tearnadL, 

Mo theid am bathadh sa 'n abhainn mhor. 

Far am beil na banntraichean gan gu leor, 

Le bhi ga'n adhlac sga 'n losgadh beo, 

Fagaidh iad clann gun bhi gabhaii truas diu, 

*S cha 'n fhaic sibh 'n gruaidhean a'chaoidh fo dheor. 

Theid sinn le sgeul doi o Righ nan dul, 
Ma 'n ti chaidh cheusaidh sa luidh sa 'n uir, 
Lii! 'S bheir gaol mhic Dhe iad gu 'n cleachda threigsinn, 
Us bidh gach te dhiu na creutair ur. 

Us do dh' Arabia sinne theid, 

Feadh iomad duthaich 's lerusalem fein, 

'S tha sluagh gun aii-eamh air feadh nan aiteanns, 

Toir geil mar babhaist do 'n fhaidh bhreig. 

Chuir Mahomed cloc air 1q iomadh breug, 
*S le 'm fuil a'dhort thug e n' sluagh gu geil, 



148 



A gealltainn solas areir na feol doi, 

Sa 'n t-sioruighachd mhor far am be e feìn. 

Ach gheabh iad eolas aìr aon mhac Dhe, 
Rinn fhuil a dhort' air an son gu leir, 
Se *s am fear-saoraidh 's mo bheir iad gaol da, 
Ni fhuilsan naomh iad sa 'n t-saoghals fein. 

*S theid sinn gu conrad Orrissa, 'n^ltait, 
Sa m bi miltean sluagh tiomchail Juggernaut, 
'S iad gun a chial fo na cuiblaidh striochda, 
'S cuidthrom na h iomhaidh ga *n cuir gu bas. 

m dQcJiì^s sud ^n dian. 
be 'n sealladh bronach an sluagh gun chìal, 
Bi cuid leth-beo ann sna con sna heon ann, 
A githadh am feol h-uile la sa bhliadhn. 

Theid sinn thoir luaidh dhoì cho truagh 's tha 'n cleachd 

gu 'n glan fuil los o na huile peac, 
Brattach an uan curaidh sinn suas i, 
Us tionnaillaidh 'n sluagh bhios a gluasd na reachd. I 

'S theid sinn gu tuath chum na 'n euannteann reot, 
Sa dhionnsaidh beannteann an t sneachdaidb mhor, 
Sair feadh na *m bean gheabh sinn sluagh nach gan ann 
*S cha d'thainnaig samhradh thug dhiu an cloc. f^, 

Tha cridhe fuar ac gun truas ri ni, 

Leir-sgrios us truaigh gach uar gun sith, 

Se 'n cleachd mar babhaist bhi measg na *u Gaetheil, 

An neach tha laidir cuir cach fo chis, 

Slan ìeibh a*chairdean theid sinn gu luath, ' U 

Thoir sgeul air slainnt dhoi'sair gradh an Uaiuj 



149 



Eiridh grian na gras us fo sgia bi slainute, 
<S bitb cridhe bla ac sna h-aitean fuar, 

Us ga sliochd Abraham theid an sgeul, 
Gu caoraich chaillteadh tigh Israel, 
On rinn iad tairchuis air los o Nazaret, 
Scap' sud sgach ait iad fo choraich Dhe. 

Tha iad taireil 's thug cach dhoi fuath, 

Ach tha 'n t' Ard-Righ ga 'n cumail suas, 

*S iad dol na lionair nuar theid am pianadh, 

'S cha do mhaisg iad riamh ann a'measg an t-luaigh. 

L(Jan iad na sgailean 's tha *n duil gach uair, 
Gu'n dHhìg Mesaiah 's gu 'd thoir e buaidh, 
Ach innsaidh sinn dhoi' gur e a thainaig, 
S gur e a bhasaich an' ait a t-shluaigh. 

I!reidibh iad fein gur e sud an Ti 
ì;ij Vla na sgriobh na faidhean us Daibhaidh hi Rigìi, 
S bi mais gu leor»ann s'bi gloir thair chach ann, 
Nuar thig na sgailean a bhar an cridhe. 

jiach cinneach lubaidh us bheir dha geiì, 
Us thig na h-Iudhaich gu hì duthaich feiii, 
S ga be bhios beo chi iad laithean gìoirmhor, 
pjiuar sgaoiìeas eolas 's gach ait fo n* ghrein. 

la 4;hug an t-Ard-Righ a mhac o ghloir, 
lu *uir a bhais agus fhuil *a dhort, 
>o i a mhathair a dhiulltadh dhasan, 
^;! i mac ab allain bha riamh ^san fheol. 

'ai(? na* suil nis ga 'n togail suas, 

5 iad uile 'g urnaigh ri taobh a chiian. 



150 



*Sa 'n cairdean bronacli iad nìs toir pog dhoi, 
Us nial na *n deor air na h-uile gruaìdh. 

Tha na mathraichean radh le bron, 

Slan gu brath leibh an tir nam beo, 

Tha *n cride faisg *s iad ga ^n gramach ladir, 

Ris a bhroilleach bhla rinn an arach og. 

'Sa phiuthair ghradhach cha *n fhear a doi, 
Air son a brathair si faisg nan dorn, 
'Si falbh air lamh leis us eis ga fagail, 
'Sa cridhe failling le gradh 's le bron. 

Thug an t-Athair gaol dhoibh *s cha 'n fhaod iad tamh 
'Sgar e o cheil iad e fein le lamh, 
'S gad tha e trein a cumail air fein, 
Tha chridh reubadh co mor ri cach. 

'S tha 'n dream thug gradh dhoibh air son an t-Uan, 
Toir sealladh bla orr a dol h-uin a chuain, 
'Sa 'n dream gu h-araidh bha 'n conlan bla riu, ' > 
Tha iad ro chraiteach bhi tionndadh uath. 

Ach dh'fhaibh iad dlu nis le suirt gu feum, 
*S tha cach ag urnaigh sa 'n suil na *n deidh, 
A Righ na*n sluagh bios a dhoibh mar bhuachail, 
* S gìeidh thus na h-Uain ud gach taobh a theid. 



AN TAIT BH'AIG EOIN. 

Se nìghinn Shion *s fear dheth, si fhuar am fabbar m< 
Bhi tighìnn a nuas o^n fhasaich, us fear a graidh nacc 



151 



Cha iarrains tuilleidli fabhair na gras an tir na *m beo, 
Ach luidh air ucM an t-Slanuighear, an tait ann 'san 
robh Eoin. 

Bhiodh am broilleach bla sin ga arach bhithinn beo, 
Le neart na *n briathrean grasmhor rin iaraidh bh'fhear 
nan t-or. 

Bhiodh^manara air a shasach le pairt do *n aran bheo, 
'Nuar gheabhainn bhi fo sgailsan an tait ann san robh 
Eoin. 

Cha b'eagail leam an tra sin gach namhad th*air mo thoir, 
'S gu *m be do ghaoirdean grasmhor mo neart *smo 

^hlaintj 's mo threor, 
Cha sgradh beath na bas mi gu brath o ghaol eo mor, 
Bha cordain graidh co laìdir, san ait ann san robh Eoin, 

Cha chuimhnaìchinn an tra sin air sarach gleann nan 
deor, 

*Us trioblaidean na fasaìch cha bhiodh an dras' co beo, 
Se *n gaol nach gabhadh aichadh, a bhiodh ah dras ga 
'm leon, 

Air son nach robh mi airidh air an ait a bha aig Eoin, 

'Nuar thaisicheadh mo nadur le nair 'us roinn do bhron. 
Airson gu 'n robh mi granail an ard o laithean *m oig, 
'S ann bhiodh a lamh gu grasmhor a tiormach ^n ard 
nan deor. 

'S aig radh 's leor mo ghras dhuit *s gu *n d'fhuar u^n 
tait bhaig Eoin, 

Dhinnsinn da le fìrinn gach ni bhiodh ga mo leon, 
Us dhortainn mach mo chridhe dha, us bhiodh mo shith 
romhor, 



i52 



Us tlieìrinn fear mc ghraidli ris gu bratli a'mharas beo, 
Na duìsgidh e gus an ail leis sgur d'fhuar mi 'n tait 
bhaig Eoin. 

'S nuar dh'fhailingeas mo bhuaidhean, 'smi dol tboìr 
saas an deo, 

Cha dean Righ na 'n uamhas, mo sgaradh uat 's thu beo, 
Nuar bhios mc chride fai]ling smi fagail glean nan deor, 
Bo mìiath an leabaidh bhais sud bhi ann sa nait bh*aig 
Eoin. 

«S mo dhuisgeas mi na iamhaidhjfc dhian sa 'n lath' mhor, 
Se^'ein na sgail 's na ghrian dhomh, 's mi riaruichte gu 
]eor, 

Chaithinns ann «an t-sioraidheachd, 's cha ^n, iaraidhean 

%iil]aidh gloir, 
Ach suidhe sios fo sgail son an t-ait an sa *n robh Eoin. 



AN T-AONN NI FEUMAIL. 

Se gradh a*n t-saoghail is gaol na feola, 

An lodhaiì-Aoraidh chaidh thaobh le moran, 

Se dh'fhag iad faon ma fhear-saoraidh g]doirmlior, 

'S thug dhionnsaidh bhais iad gun Dia gun dochas. 

Ach roinicli IVIairi an t-aonn ni feumail, 

Bl^os feadh na sioruidhachd a'deanamh feum dhi, 

Nuar sgair am bas o gach ni fon ghrein i, 

Bha cuibhrean buan aic sa uan chaidh cheusadh. 



Bha Mairi ^s ISIartha sa 'ra brathair Lazarus, 
Na *n truir bha ìonmhainn le los o Nazaret, 



158 



Bha iad maraon a tolrt caidridh bla dha, 

*S bha 'n cridhe taomadh le gaol le gradh dha. 

Bha Mairi deonach bhi conaidh g'eisdeachd, 
Nam briathran grasmhor bha bla o bheilsean, 
Shuidh i fo sgailsan us dh*fhas i eibhinn, 
jUs chaill i cail do gach ni fon ghrein so. 

Se bha i g'eisdeachd o bheul fear-saoraidh, 
Ma 'n aonn ni feumail ^s cha leir do dhaon e^ 
Us chail i cuimhn air gu 'n robh i 'n saoghal, 
Sa 'm feum a mhuinntir bhi *n conaidh saorach. 

[ Se so bo chomhradh dhi ris an t-saoghal, 

Cha *n fhear do sholasan dhomb na plaoisgean, 

Tha manam solasach ann na ghaolslàn, 

Us 's maisich dhomh e na clann na daona. 

Na duisgibh 'n tras E, tha 'ghradh gam' lionadh, 
'S e *m fasghabh bla E a stoirm a shiontan, 
'S *n tuirge bee E, 'auair *bhios mi cianail, 
nuair athig an toir orm, *s e'm bail dion E. 

I'A Mhartha, Mhartha, nach eisd u bhriathreanj 
*n 's fhear na *n tor iad ri bhi ga *n ioraidh, 
Nach sonadh 'n tait bhi gu brath na fhianais, 
Sealbhach alathairachd trid al na siorruidhachd» 

lAch dheiraich Martha us chuir i seol air, 
Gach ni bha feumail bha speis co mor dhaibh, 
Us bha i strì ris gach ni bhi 'n ordudh, 
Us uaillsean Israel aig a bhord aic. 

Ach chaill i temper us dh'fhas ì feinail, 

*S thuirt ri fear saoraidh mo thug u speis dhomh. 



154 



Nacli d tjioir ù ordaidh dp Mliairi eiridh, 
'S bhi deaneamh comhadh us moran feum air. 

O Mhartha, Mhartha, se thuirt e fein ri, 
Tha iom'aid ni gad chuir troimh-cheile, 
Ach feuchnach dibir u *n taon ni feumail, 
Dh'fhag Mairi siochail on si bha eisdeachd. 

*Se 'n t-anam ailegan airaidh chreutaìr, 

mo bhios 'e tearuinnt se t-aon ni feumail, 
*Sa *n dream a dh^fhagas e fo naneibhainn, 
Bith bron *s bith bas ac' gu brath na dheidh sin. 

Thanaig am bas air na h-uile chreutaìr, 
'S tha truaigh fas anns na h-uile ceum dhoibh, 
Ach nis tha slainntanns an Ti chaidh cheusadh, 
Co saor sa s'ail leibh do *n dream a dh'eisdeas. 

Se 'n taon ni feumail bhi faighail eolas, 
Air Uan De Phaidh an eirig mhor sin, 
Le chorp ga reubadh us fhuil ga dortadli, 
*^San shaor e shluagh o gach truaigh us doruinn. 

So 'n taonn ni feumail nach treig^ gn brath iad, 
Ni maith 's gach ceum dhoibh 's theid trid a bhais leo,« 
Bhios feadh na sioruighachd na tobair slainnt' dhoi, 
Toir sonas buan doibh nach cualas aichadh. 



BEATHA AN DUINE. 

Tha guth lehovah 'g radh Eigh ? 
Tha gach feol mar am feur* 



ì 



155 



Sinn uille suìthall le ceunianaibh luath, 

Mar neach ag innseadh a sgeul, 

Tha nar tiom fo na ghrein, 

Tha sud toir cunnt dhuinn gur feur an sluagh. 

Bio se so mhadainn fo bhla. 

'Sa nis mar lilie aig fas ; 

Na mar na rosan us ailde snuadb, 

Ach shearg an duillegg gun dail ; 

'S dh'fhalbh a mhaise dheth mo thrath, 

'S gann gun d'fhuiraich a bhla car uair. 

Tha sinn mar fhaileas co dhiu, 

Gun ni ach sealladh na suil 

Gabhail seachad mar smuid theid suxis ; 

Theid sinn thaireis gun dail 

Mar fhaon fhaileas an sgail, 

An diu air thalamh *sa marach *^s an uaigh. 

Tha sinn air turais si sgi 

Car oidhche fuirach *s an tir, 

San tigh mhor *s nach eil sith na doigh : 

'S aig bris na faireadh a ris, 

Tha sinn a fagail gach ni 

'S cha 'n fhaic iad tuillaidh sinn an tir nam beo» 

Tha sinn aìg eiridh on uir, 

Thoirt aon sealladh le *r suil 

Air sluagh tha siuthal gu dlu *s na rcdd : 

'S 'n uair gheabh sinn sealladh do na ghlnenn, 

*S na h-uile diamhanas a th'ann; 

Tha sinn a falach nar ceann fo ^n fhoid. 

Tha 'nar beath air a roinn, 
Mar aisling na h-oidhche ; 



156 



Tric fo thrioblaid u^roinn do shith : 
Ach beag an ceum a ta ann, 
'S bith nar reis aig a ceann, 
Feuch, 's bràadar a thann 's gacb ni. 

Dh'fhalbh Methusla.fein, 
Huidh e dlu anns an reis, 
Dh'fhalbh a neart agus gheil e do*n uaigh 
'S dh'fhalbh na linnean gu leir, 
'S an dream a b'ainmail fo'n ghrein, 
tha sinn dol air an deidh gv luath. 

ma fhuair iad eolas air gras 
Thug dhoi dochas na*m bas, 
Tha iad sonadh gu brath ann an sith ; 
Ach ma 'se thachair na ait 
Nach robh aca ach sgaìl, 
Cha chuir iad ceart nis na dh'fhag iad cìi. 

O manam be sgi ! 

Dheth gach faìleas is ni 

Tha u facinn ann ann an tir na'm beo ; 

'S taisg t-ionmhas san tir 

'Sa'm beil sonas gun chrìch, 

Bean do chuibhrinn do Righ na gloir, 

Dean do roigheann gach uair 

Dheth bhi leanntuinn an Uain, 

Anns gach ceum anns na ghluais e fein ; 

'Se Fear-saoraidh na'm buaidh, 

Thoir do ghaol da gach uair 

*S biodh do dhridhe dol suas na dheidh. 

Bios e dhuit na bhaile dian 
O gach storm agus sian ; 



157 



*S ni e do sgeadach gu sgiamhach ur ; 

'S do chionnta salach gu leir 

Ni e'm falach e fein 

O radhrac ro gheur a shul. 

Ma 's neach u 's am beil cial, 

Na bi 's sorach do mhionn 

Air ni nach dean dian dhuit thall ; 

Ciod an tairbh ann duit fein 

Ged fhaidh u'n saoghal gu leir 

Ma bhios t-anam *s tu fein air an call. 

Thus tha og ann do lath 
Gabhsa eolas air gras, 

Mu*m bi do chridhe an sas ann sa 'n t~saogalh 

Gabhsa tlachd na thra 

Ma *san tig ort am bas, 

Na ma *n caill u do chail leis an aois. 

'S thus oganaich threin, 

Na dean uail asad fein ; 

Lean an t-Uan agus geill na thra : 

Tha *m bas a sior tighinn ma 'n cuar 

'S gad dhean us stri bheir es buaidh, 

'S bheir e sios u do *n uaigh mar chach. 

Na ma *s maideann u thar 
Bhi ni *s toidhche na cach 
Cha 'n eil do mhaise ach mar bhla an fheoir : 
Gabhsa tlachd ann an Dia, 
'S gheabh u mais agus sgiamh, 
Gu bhi soillseach mar ghrian ann an gloir. 
o 



153 



*S ma thug an aois dliiot do threoir, 
Na idir an-shocair mhor 
Is ma 's ail leit bhi og a ris, 
Teich gun dail dhionnsaidh *n Uain, 

bheir e gras dhuit bheir buaidh, 
Gad a bha u air a bhruaich dol sios. 

'S ma tha u seachranach truagh, 

Gun chuid gun cairdean ach fuar, 

'S gun mheall na sgailean u uair no dha ; 

Thoir do ghaol nis gu mor 

Do 'n Fhear-saoraidh tha beo, 

'S bios tu saibhair gu leor aig a bhas. 

*S gad robh do ghraidhnachas mor 
Le onair, saibhras, us gloir, 
Cha *n eil annad ach feoil fo bhla ; 
'S mar bheil t-Fhear saoraidh se beo 
Sirrar e neimh do thigh stor, 
Bios tu falamh gu leor aig a bhas. 

AN FHOIS SHIORUIDH. 

Nàch sonadh sufimhnach an sluagh a dh'fhag sinn, 
Theich as gach truaigh 's chaidh suas gu Fharas ; 
Lean iad an t-Uan 's iad air chuart 's au fhasaich 
Is dh'fhag sud suaimhnach aig uair a bhais iad. 

Se 'n fhuil chaidh dhortadh thug coir tre ghras dhoibh 
Air beo-dhochas nach deach a narach ; 
Thug fuil an Uain tuiUeadh *s btìaidh na*m bas dhoibh, 
gad fhuar an uaigh iad b'e leabaidh thamh i. 



169 



*Nuar chuir iad cul ris gach duil fon ghrein so, 
Dh'fhosgail an suil an an duthaich neamhaidh, 
I Seinn Helleluiah, sa chliu na *m heil san, 
*S tha saoghal ur dhoi a nis air eiridh. 

Tha fois o*n t-saoghal *so chorp a hhais ac, 

*0 chionnt 'so dhaorsa 's eagal trailleal, 

*S o ain mhiannaidh mi-rianail laidir, 

*S o smuianntean diamhan hha riamh ga *n serach : 

Ach feartaidh ghaoil dh^fhosgail geat na 'n gras dhoibh 
*S cha deach mi-naomhachd a stigh ri 'n sailean ; 
*Se 'n fuil thug saorsa dhoibh rinn glan a' na'iuir, 
*S tha fois bi-bhuan ac on truailleachd ghraineiL 

Bha Satan an toir or *s bha saighdean geur aig, 
'S droch shluagh air or.daidh gu bhi ga teuraadh ; 
'S tric chrith am feoil 'n uar a bhiodh e beucaich, 
*S bhiodh tuillteann mor a dol air an deigh ìeis. 

Ach thug iad buaidh, *s chaidh iad suas gu Pharas, 
*S tha comhnaidh bhuan ac 's an daighneach laidir ; 
*S cha tig droch shluagh ann na buaradh Shatain, 
Tha fois us suaimhneas gu buan 's gu brath ac. 

Mi-chreideamh laidir, cion-cail, ^s mi-churam 
Theich sud mar sgail, nis *s tha sealladh suil ac ; 
*Sa chogais b'abhaist a bhi gan sgiursadh, 
Chaidh tost le bas or 's gu brath cha duisg i. 

Cha tig fear fiachan a giaraidh paidhe, 
Na bagran fiadhaich o bheinn Sinai : 
Tha ceartas riaraicht *s an lagh air ardach, 
tha fois gu sioraidh fo dhion a lathairachdo 



160 



Cha bhuail tinn iad na airc na eiginn, 
Na tart na sgios iad, na teas na greina ; 
Na bas na bron, *s cha bhi caoidh na eigheach, 
Ach fois bhios sioruidh 'sa ghrian air eiridh. 

Stric chuir e smuaineach air sluagh na h-oighreachd, 
Gu 'n tigeadh glaodh or ma mheadhean-oidhche, 
*S nach biodh an lochran air sheol na soillseach, 
Na deìs thoir codhail do dhThear na Bainnse. 

Nis tha 'm Fear Poisde ac 's iad beo le lathairachd, 
'S iad nis co sgiamhach 's bo mhian le 'n cairdean ; 
'Us slainnt as ur tighinn o ghnnìs an Ard-Righ, 
*S iad sonadh suaimhnach gun luaidh air bas ac. 

Fhuar iad Sabaid a nis bhios sioruidh, 

*S coinnidh nach sgaoil 's am beil gaol neo-chriochnaiht 

Theich na neol *s laithean bronach cianail, 

'S tha sonas mor ac *sa ghloir ga 'n lianadh. 

Nach truagh do riri an sliiagh ni tair air, 
'S nach creid na f hirinn an lath na slainnte ; 
Gun fhois gun sith ac 's an tiom ta lathaìr, 
*S biodh bron us truaigh gu buan *s gu brath ac. 

*Se dream gheabh coir anns an fhois neo-chriochnacb 
Fhuair sealladh mor air an cunnairt shioraidh ; 
Ach fhuar iad eolas air gloir na Trianaid, 
'S dhag sud iad oirdhearc le maise na Diadhachd. 

ORAN DO'N UAIGH. 

Bheir mi 'n dan so dhuit uaigh 
On a tha u gun truas ; 



V 



161 



*S tu dh'fhagas iomad gruaidh fo dheor; 

*S gad tha Milteann sluaigh 

Air an ioman fo d* bhruach, 

Cha d'thuirt u fhathast gun d' fhuar u gu leor. 

'S ann tha t-iartas co mor, 
*S nach bi u riaraicht ri 'd bheo; 
Tha u giaraidh do choir gach lo ; 
*S nuar chnamhas tu gu leor 
Eadair chnarahinn is fheol, 
Tha u rithis, an toir air cach. 

Tha u colach air a bhas 

Dol an conaidh ri shail, 

Deanamh coir air na dh'fhagas e marbh : 

*S ann an lath na dha 

Bheir u leit iad gun dail, 

Gad robh an dealachdain gabhaidh searbh, 

Thug u *n leanaibh o Mhathair, 
'S cha do ghearrau u cas ; 

cha bu truagh leit a rann na gaoir, 
Gad bha broilleach co bla, 
'Sa cuid ciochan co lan, 
Thug u uath a h-ailegan gaoil. 

*S gad robh 'n teaghlaeh a fas 

Lan caoimhnas us blas, 

'S iad na ^n oighreachan ard air sith, 

Thig u fein us am Bas 

Leis an sgeul nach bi bla, 

Ga 'n cuir o cheille an dras sa ris, 

Chunnaig mis u co fuar 

*S clann a* ranaich aig do bhruaeh : 



162 



Thug u 'm Parantann uauth le cheil, 

'S ann a dh*aithne u gun truas 

lad dhol dhaehaich gu luath, 

Gad dh'fhag u*n dachaidh co fuar nan deidh. 

BhrÌRt u ceanghlaichean gaoil 
Eadar mhnathan us daoin, 
'Nuar bu tairis an gaol 'san speis ; 
Thug am bas dhiu an snuadh 

rinn us an caramh fo *d bhruach, 
Air choir *s gu 'n d'fhas iad gle fhuar da cheil. 

Thug u leat na einn iul 

'S d'hag u *n Eagalais bruite, 

*Sa luchd teagaisg sa 'nuir nan tamh ; 

Bheir thus leit do chuid fein 

Gad a sgapadh an treud, 

*San dream bha 'n caidraidh a eheil co.bla. 

'Sa mhiad *sa bheir u fo chis 

Cha neil deir ort a ris ; 

Ni u 'm pronnadh co min ri laath, 

'S cha 'n ainich neach a chuid fein, 

Ni u maisgadh le cheil 

'S ann mar sud tha u fein gun truas. 

'S gad a ghleachdadh an sluagh 

Chum a chreach a thoirt uat, 

Thug u 'n dreach dhiu san snuadh sa *n gloir : 

'Nuar a dh'fhosglas do bheul 

Tha u salach us brein, 

'S cha neil ni an do chreutair beo. 

Ach nach cuimhne leit fein 
Na chea bailt bha fo'n ghrein, 



163 



Fhuar e bas on chaidh cheus air crann ; 

*S *nuar a luidh e san uaigh, 

Rinn u caithream le buaidh 

Mar nach be ceannard an t-luaigh bhiodh ann. 

Ach an ceann na 'n tri lath, 

*S ann a dhuisg e an ard, 

*S chuir e chul-taobh ri bas us uaigh : 

Be sud madainn nan gras 

A thug fuasgladh do chach : 

Caite a nis ma ta 'm beil do bhuaidh ? 

Thig e fhathast ann an gloir, 

*Sud an lath bhios mor : 

Bheir e gaoirm thig gach feol na lathair ; 

'S theid thus a rannasch gu cul, 

'S na mairbh a thionndadh on uir 

Bi moran ann diu iad a bruchdadh an ard. 

Eiridh *n dream fhuair gras 

Ann an lath na slainnt, 

Theid an sgaradh o chach san uar, 

'S bhios iad sgiamhach gu leir 

Ann an lamhaidh JVlhic Dhe, 

Mar a ghrian anns na speuran shuas. 

Laìg sa truailleachd us bas ^ 

Theichaidh uath nis gun dail : 

Cliu do 'n Uan on se 'n Slanuighear trein, 

*Se their iad ris an uaigh 

Cait a nis bheil do bhuaigh ; 

Bhios iad seinn sud dol suas gu neimh. 



164, 



A CHULAIDH SGIAMHACH. 

Tha *n t-al so fas co diaralian 
'S iad ruidh air sgiamli na feol ; 
Gach fasan ur ga iaraidh 
A lianas iad le prois : 
Bios iad a deanamh nail as 
Mo bhios an gruaidh mar ros, 
Mo sgeadeachar le side iad 
Le olainn mhin *s le or. 

Gad d'fhaidhainn bhi co oirdhearc 
*S gur mi bu bhoich a snuadh, 
Tha sud mar bhla *n fheor, us 
Cha mhair a ghloir car uair ; 
Gad sgeadaichar le side mi 
O^n durag dhioblaidh f huar ; 
*S cha neil an cach ach aodach 
A thilg na caoraich uath. 

Cha *n fhag sud mi co boidhach 
Ili neomhnaidean na 'n gleann : 
Theichaidh e mar sgail uam 
'S cha bhi e marach ann ; 
Bheir An-shocar an snuagh àhiom ; 
'S ni 'n uaigh a chuir gu ceann, 
'S cha 'n aithnaidh neach a chi mi 
An sin gur mi bhios ann. 

Ach se dh'fhagadh sgiamhach sinn 
lamhaidh <u Ti as Aird ; 
Firinnteachd us 'naomhachd, 
*Us gaoi 's na h-uile^ ras : 



165 



Umhlachd an Fhir-saoraidh, 
Bhi dhuinn mar Eodach slainntj 
Sud firrinteachd bhios sioraidh 
'Us sgiamh nach cail a bhla, 

*Se sud a chulaidh sgiamhach 
Co geal ri grian na 'n speur, 
*S bha comhairle na Trianaid 
Ga cuir an rian gu leir : 
Cha *n fhuilluing i a caramh 
*S gu brath cha bhi na fheum, 
*S cheannuich Criosd le bhas i 
Gu toir da chairdean fein. 

Freagras i sliochd Adhamh, 
Gach Inbhe us ait us duil ; 
'Us tha i saor tre ghras dhoibh — 
Gach neach ìe 'n ail thighinn dlu, 
O mànam faidhsa pairt dhi ! 
Gu brath si 'n trusgan ur : 
Freagras i an dras' u, 
*Sa bhas, *us aig a chuirt. 

Cuir uat gach luidag ghranail 

*Us paisg an ard u fein ; 

'Sa chulaidh-sgiamhach ail so 

Bheir bar air cach gu leir : 

Gad sgeudaichir le or iad 

'S tu 's ghlormhor na iad fein, 

Na lilean 's na rosan 

'S tu *s boich na iad gu leir. 

'Nuar chuireas tu an ard i 
Bheir i dhuit slainnt sa'nuair. 



166 



*S curaaidh i co bla u 

'Nnar bhios cach co fuar. 

Bheir i nuas an t-ardan, 

*Us ni i tair air uailse ; 

*S theid gaol air feadh do nadair 

Bheir iochd us blas ma 'n cuairt. 

Le bhi ga caith 'n conaidh 

Cha chaill i gloir na li, 

*S ni i *n lath Phosaidh ^ 

Da nighinn og an Righ, 

Ni i san *n lath mhor dhuit 

'^S am fianais sloigh gach tir, 

*Us sailseachas tu 'n gloir le 

Fad sioruidbachd mhor gun chriche 

Gad thìg an aois mu 'n cuart ort, 
'S gad dh^'fhalbh do shnuadh gu leir, 
Ni i d*oig anuaghach 
Mar lolar luath na *n speur ; 
iVeartaicheas i sh'luagh san 
Nan siuthal suas gu neimh, 
'Sa *s ìoghantach ri luiadh leam 
Gach buaidh 'tha innt' gu leir. 

'Sa 'n saighdear chuir an ard 
An lath bhlair us truas, 
Dh'fhag e co dana 
Gun eagal bais na truaigh ; 
Cha druighe saighdear Shatan air 
*Us lotan bais cba d' fhuair : 
*S ann phill e dhionsaidh Pharas 
. Le gairdeachas us buaidh. 



167 



'S ann le bha mnathan Diaghaidh 
Gan deanamh sgiamhaeh fein ; 
'S ann le sud thug Sarah 
Am bar air cach gu leir, 
*S gach nighinn thaic sa 'n fhasaich 
'S iad 's ailt tha fo na ghrein ; 
Tha spioraid tairais bla ac 
*Sa gras a thig o ^m beul. 

'S an dream a chunnaig aon diu 
A seinn an oran nuadh, 
Bha gach aon na *n oighean, 
'S iad seinn air gloir an Uain ; 
'S aig radh cliu gu brath dha 
'S ghras thug dhuinne buaidh ; 
*Sonaidh sinn le lathaireachd, 
'S air bas cha chluìnn sinn luaidh. 

ORAN AN LEANAMH. 

*Sleanamh solasach mi, 

Gle og 'chaidh e tiom ; 

Chaidh mo thabhairt on chich, don' uaimh, 

Ach ge*d 'bu ghoirid mo* thiom 

*Gabhail fradhaire d'on tir, 

'Smor 'tha agamri inns' don tsludgh. 

N«ach be* 'n teachdair gun' truas, 
A thug leis mi eo luath, 

O'n a' bhrollach,, san d' fhuair mi* 'm blaths, 

'S thug mi d'on bhanaltruim fhuair, 

Ris an chan iad an uaigh, 

'Sriabh, cha b'aithne dhi truas no blaths. 



168 



Acb, chaidh mo ghuilaii, gu luath, 

D'on Jerusalem shuas ; 

'Dhionnsidh cuirt am bheil sluagh ro naomh 

'S ghlanadh mi 'm fuil an Uain, 

'S bi* mi sonadh gu buan, 

'Snamh tuille an cuan a ghaoil. 

Ach ged' 'bu ghoirid moachuairt, 

Thuair mi fradhare, cai: uair ; 

Gu*n robh *m 'peacadh dhomh dualach og» 

*S dh'ainich mise, gu dearbh, 

Gu'n robh e na ni searbh, 

Toilltinn mallachd, is fearg romhor. 

Ged' nach do pheacaich mi riabh, 

Ann an cleachda, na *n gniomh ; 

Cha deach' mi seachad, gun phian, is bron, 

Thainig puinns ein san fhriamh, 

Trid A'bh, agus Eubh' ; 

'Sruith e sios anns gach geig, is meoir. 

Bha mi *m chadal, gu blath, 

Ann am fasgadh mo mathar ; 

'Si gam' phasgadh, *sa lamh fam'cheann ; 

Thainig teachdair' o'n bhas, 

'Chum gu'n siubhlinn, gun dail, 

Cha robh fuireach, natamh, dhomh ann 

Thug an an-shocar buaidh, 

'S thainig goirteas 'bha cruaidh, 

'S ruith un lot ans gach buaidh d^om' fheoil, 

*Sann a mionaid na huair, ♦ 

Dhas mo bhilean ca fuar, 

^S nìal a bhais air mo ghruaidh ean og. 



169 



Dhuisg mo mhathair, le gaoir ; 

'S thuirt i m' ailleagan gaoil, 

Ciod a dhairich ? chan' fhaod thu falbh ; 

Rinn i mo ghramach', eo teann, 

*S cha bhiodh an dealachadh ann ; 

Ged' bha mo chridhe eo fann, 's mi balbh. 

Cha robh leigheas foi 'n ghrun, 

Air an cluinneadh iad sgeul ; 

Nach do chleachd iad, 'chum feum do m' fheoil, 

Ach 'sann a sharich iad mi, 

'Scha robh sta ann an ni, 

'Sann adhfhas mi gle sgith da'n seol'. 

Chaidh mo mhathair an cuil, 

'Schaidh m'athair 'dheann sidh na cuirt ; 

lad* a* tagrrdh, gu dlu, 'siad fo lion ; 

*S thuirt ri 'nathuir air neamh, 

'Nis do thoils, gu'n robh deant ; 

Oir, gu cinnteach, *s tu fein 's fearr coir. 

*Nuair a chunnaie iad mi, 
Thoisich mulad, is stri ; 
'Se mi-dhuireach a ris a b'aill ; 
Leigibh 'chead domh, thuirt mi ; 
*Chum gu'n imigch mi *n sith, 
'Se 'bhi maille ri Criosd is fearr, 

Tha bhur comun dhomh faoin ? 
'Stha mo ullamh san saogh'l ; 
Ged* 'thug sibh dhomh gaol co mor ; 
Ciod uim' a bhios sihb co diam ? 
Da mo chumail am pian ; 
*S gu«m bi mi soillseach, mar ghrian, an gloir. 
p 



170 



Sìan libh, air son tim 
- Gus am faìc mi' sibhris ; 
Anns' a-nait' san d'eid crioch air bron ; 
Dluth-leanibh se ri Criosd, 
'S greim las dhethgach ni, 
Tha sibh' faichann, an tir nam beo. 

'S nuair a dhuin iad mo shuil, 

Thainig ainglean na chuirt, 

'S thug iad leo mi, co dlu, 's co luath; 

'Sann an pribadh na sul, 

Bha gach ni dhomh ce ur ; 

^Sann a bha mi san Jerusalem shuas. 

Sguir na tuiltian, l*en toirm 

'S thainig crioch air gach stoirm ; 

Mar nial na maidne, *thugorm 'bhiluadth, 

Chaidh sinn troimh ghleanntachan dorcb, 

Farnach leir dhuibhs ar lorg, 

Ach thainig sonas nis' orm, 'bhis buan. 

Chaidh sìnn, mar iolair, aig luath's, 

Gu tir Emmanuel, shuas ; 

*Dhionnsuidh ait an bheil sluagh ro naomh, 

Le Halleuia, gu buan ; 

Tha sinn toirt moladh do'n Uan 

*Snamh, tuille, an cuan a ghaoil. 

Na'm faice m^athair, 's mo mhath'r, 

Miad mo shonais san ait's, 

Bhiodh iad toilicht, gun d'fhagmi^n saoghl ; 

*S bhiodh gach latha mar bhliadh'n, 

Gus an faigheadh iad triall, 

Gii co-chomunn ^tha siorr uidh naomh. 



171 



'Sann sannaits' a ta 'ghìoir, 

Tha na shraidean do dhor ; 

'S meas fhas do gach seort, gu buan ; 

Bidh sinn, gu siorr uidh, ag ol, 

As na h-aibhnichean beo ; 

'Tha 'n gaol bibhuan a dortadh 'nuas. 

Tha cuid an so as gach ait', 

Air an tional, le gras ; 

As gach duil, agus aird, is treabh ; 

O ! 'sann achd a'ta gaol, 

Nach rabh *leithid 'measg dhaoin' 

'Nuair a bha iad san tsaoghal thruagh. 

*Sann san ait^s a ta 'n ceol, 

Nach deid a mhasgadh le bron 

Tha e *fantuinn na oran nuadh : 

Cliu, is onair, is gloir 

Da'n Ti 'bha marbh, ,sa tha bea, 

'Shaor E sinne o'n d-oruinn, bhaain. 

'Sann san aits' a tha'n sluagh, 

'Chaidh troidh dhcuchainè an'cruaidh; 

Ach thug E fein dhoibha bhauidh, le 'bb; 

Tha iad nis ann an sith, 

Paiim aca, mar riagh ; 

^S aodach geal, a theid sios, gun* sail. 

Ach 'se meorache an Uaìn, 
Ni 's gloirmhoir 'tha shuas; 
^Si 's oirdh eire ga'n cualas sgeuì, 
Leis a ghloir 'tha na ghnuis ; 
Tha ua neamha dha lub' 

tha E *tarruing gach suil^ na dheigbo 



172 



STRI ANN AN ZION. 

BiODH iomadh teangaidh comhladh 
A seinn air gloir an Uain, 
'Nuar thionalas gach seort diu 
Air corahnard Shion shuas ; 
Gach aon a stri ri chairdean 
Co *s airde gu dol suas, 
'Us hheir barachd gradh dha 
Airson a ghrais a fhuar. 

Biodh leanabh o^n a chich ann 

*Se stri ri guth bhi Ard, 

*S aig radh cliu gun chrich dhuit 

Thug mise tir sa *n aits ; 

Is sgeadaich mi le firinnteachd 

Le slainnt us sith tre ghras, 

'S cha deach mo chlaoidh le ni, dheth 

Na trioblaidean fhuar cach. 

Their oganach' measg chaich ann 
Gu h-ard le moladh mor, 
'S mise an comhar araidh 
Air gras 'nuar tha mi beo ; 
Bu leanabh dha na bhas mi 
Bha 'g aichadin Righ na gloir : 
'S ann phiU e mi ^nuar bha mi 
Gun tuigs gun slainnt gun treoir. 

Biodh seann duine liath ann 

'Se giaraidh ghuth bhi Ard, 

Molams e gu siorraidh 

'Sann dhomh a b'fhiach thair chach ; 



17S 



Chaith mis mo neart 's mo bhliadhnaidii 
"^S mi riabh do*n pheac mo thrail, 
'S ann aig an aon uair-deag, oirmsa 
Dheirich grian na'n gras. 

Biodh cinnich dheth gach seort atin 
A giaraidh gloir thoir dha, 
Airson gun sgap e an ceo sin 
A 'chodaich iad gach ia ; 
'S gun sheol e dhoibh na trocair 
An dochas chuir na bhas, 

gu cinnt their iad bu choir dhnino 
An gloir thoir dha thair chach, 

Biodh Pharasaich fhuar trocair 
A seinn an oran nuadh ; 
Be 'n uibraichean an dochas 
Ach thug e'n clochd sinn uatb, 
*S bo mhiann leo bhi toir gloir dha 
O cionn gach seort do'n t-sluagb, 
O'n shaor e le fhuil fein iad 
gacb fasgadh breig thoir uath. 

Thoir leam gur binn an ceoì sud 
^S gur solasach an stri ; 
Bios iad a sealltuinn comhladh ' 
Air maise us gloir an Righ ; 
Toir cliu us onair Ard dha 
gu brath cha bhi iad Sglj 
Millteadh do mhillteadh 'n aireamh, 
Ach 's aon a mhain an cridh. 

Ach anam rannsaich fein sud 
*S na mealì u fein gu truagh ; 



174. 



Mar dean u 'm peae a tlireigsinn 
'S mar toir u geil do Uan, 
'S mar bi thu air do naomhach 
An taobh a bhos do *n uaigh, 
Cha bhi u measg an aireamh 
Bhios seinn gu brath le buaidh. 



AN SOISGE UL. 

'Se 'n Soisgeul siorruìdh a naigheachd ghlormhor. 

Tha'n obair criochnaicht', na dh'iarr lehobhab, 
Tha ceartas, firinn, tha sith a's trocair, 

Toirt slaint* do dhaoìne 'se saor gu leoir dhoibh. 

*S ghaol bha siorruidh 's an d' rinn e toiseach', 
Gu'n dthigeadh losa le slainte mhor dhoibh, 

*S an uair ghabh e naduir gu'n phaidh e *m fìachan, 
A^s thug e dioladh le fhuil a dhortadh, 

Tha gaol ri luaidh ann cha chuaias aicheadh, 
Righ nan sluagh dol an deigh nan traillean, 
*S ag eìglieach sith, 's O nach piU sibh chairdean; 
gu'm bi mo ghaol duibh co saor 's is aill leibh. 

Mar thog Maois an nathair 'san fhasach, 

*S 'n uair sheallan sluagh ris bha buaidh a*s slaint an 

Mar sin tha*n t-Uan sin Mac Dhe air ardach', 
Thoir slaint do dhaoine le saor ghrasan. 

B*e *n sgeul ro-bhin e air tighinn don fhasach, 
Gu sluagh tha tinn leis na lotan basmhor, 

Tha leigheas cinnt ann, is leigh grasmhor 

Nach d'fhailiug riamh, a's cha d* iarr e paidheadh. 



115 



*S trompaid Dhe e ni feum do tlirailean, 

*S do luchd nam fiachan nach uarrainu paidheadhj 

Bha ceangailt* riamh ann an cuibhreach Shatain, 
*S gum faigh iad fuasgladh 'san uair ma's aill leo. 

'Se 'n sgeul ro-phriseal bheir sith a's suaimhneas, 

Do *n dream tlia sgith a's fo throm uallach, 
Tlia 'n lagh *g an diteadh 'g an sior-ruagadii, 
- Gu fois a's sith ann am fuil an Uain sin. 

Tha'n t-aran beo ann gu leoir ri fhaotuinn, 
Do n* mhac stroghail bha deoth'l nam plaosgan ; 

Tha Athair trocaireach ruith 'na chodhail, 
A's bheir e pog bha ìe moran faoilte : 

'Se 'n sgeul ro-ghrasmhor do 'n iaireamh sgluigh sior, 
A threig an cairdean 's rinn cach chur suarach, 

Gum faigh iad peath'raichean agus braithrean, 

'S bithidh 'n Ti a*s aird deanamh cairdcas buan riu» 

So sgeul air fireantachd fhior-ghlan aluinn, 
i A's robe righail theid sios gu*n sailean, 
'S na fhuair am fireantachd fein ro-ghraineil, 
Sud trusgan dubailt bhios ur gu brath deoibh, 

rha 'n Soisgeul priseal do'n Ti chaidh sharach^, 
Air son bhi dileas air taobh an t-Slanuighear ; 

Oha bhi dith air dol trid au fasaich, 
'S tha *n saiblireas fior aig an tir Immanueil 

iM \ chairdean'gaol nis nach gabh sibh coir dhetb, 

gum bheil iad saor dhuibh na nithh glormhorg 
)'n 's rabhaidh fhior e, cinnt, mor an diteadh 
Do *n dream ni di-meas air slaint co mor ris. 



A* CHRIOCH, 



i